15 می 2008
فضاپیمای فونیکس سازمان ناسا، 25 مه بر سطح سیاره سرخ فرود خواهد آمد
کمتر از 50 درصد از تمامی ماموریت های فرود بر سطح مریخ، به صورتی بی خطر فرود آمده اند
آغاز متن
نویسنده: شریل پلرین
عضو هیئت تحریریه
واشنگتن – در صورتی که همه چیز مطابق برنامه پیش برود، در 25 مه، فضاپیمای فونیکس ناسا که قرار است بر سطح مریخ فرود آید، به مریخ گردها و سه فضاپیمای در حال گردش در مدار اطراف سیاره سرخ ملحق خواهد شد تا تحقیق کنند که آیا شرایط واستیتاس بوریالیس – دشت های مسطح قطبی بر روی سطح مریخ – هیچگاه برای زندگی باکتری ها مناسب بوده است یا خیر.
فونیکس پس از یک سفر 9 ماهه به طول 195 میلیون کیلومتر، با سرعتی در حدود 5.7 کیلومتر در ثانیه، وارد قسمت بالایی اتمسفر مریخ خواهد شد. طی 6.5 دقیقه، فونیکس با استفاده از اصطکاک جوی مولد حرارت، سپس چتر نجات و در نهایت روشن کردن پیشرانه های فرود، سرعت خود را درست پیش از آنکه 3 پایه آن سطح مریخ را لمس کنند، به 2.4 متر در ثانیه خواهد رسانید.
اِد وایلر، رییس هیئت مدیره علمی ناسا، در یک جلسه مطبوعاتی در 13 مه گفت: "این سفر مانند رفتن به خانه مادربزرگ نیست. فرود آوردن امن یک فضاپیما بر سطح مریخ، کاری مشکل و پرمخاطره است. کمتر از نیمی از تلاش های بین المللی برای فرود آوردن یک فضاپیما بر سطح مریخ، موفقیت آمیز بوده اند."
آژانس فضایی کانادا، دانشگاه نوشاتل در سوییس، دانشگاه های کپنهاگ و آرهوس در دانمارک، موسسه ماکس پلانک در آلمان و موسسه هواسنجی فنلاند، همکاران بین المللی این پروژه بوده اند. و اطلاعات به دست آمده توسط مارکس اکسپرس، آژانس فضایی ناسا- اروپا، به دانشمندان برای یافتن محل فرود فونیکس کمک نموده است.
این پروژه شامل سرمایه گذاری 420 دلاری ایالات متحده – شامل توسعه پروژه، تجهیزات علمی، پرتاب فضاپیما و عملیات آن – و همچنین سرمایه گذاری 37 میلیون دلاری آژانس فضایی کانادا برای ایستگاه هواسنجی فضاپیما بوده است.
در جستجوی آب
فونیکس که نام یک مرغ افسانه ای است که در آتش مرده و سپس از خاکستر خود برمی خیزد، نامی مناسب برای پروژه ای است که برخاسته از دو ماموریت ناموفق پیشین سیاره مریخ در سال 1999 – فضاپیمای مدارگرد جوی مریخ که در ماه سپتامبر و پس از آنکه موتور اصلی خود را برای قرار گرفتن در مدار مریخ روشن کرد، ناپدید شد و فضاپیمای قطب نشین مریخ که در ماه دسامبر و در حین تلاش برای نشستن بر سطح این سیاره، ناپدید شد – می باشد.
وایلر گفت پس از این شکست ها، برخی از پروژه ها متوقف شد و ساختار برنامه مریخ "به منظور تلاش برای پرتاب یک فضاپیما در هر 26 ماه جهت یافتن آب تغییر یافت. "یکی از اهداف اصلی ما پاسخگویی به این سوال است که آیا اکنون بر روی مریخ زندگی وجود دارد و یا هرگز بر روی این سیاره زندگی وجود داشته است؟ و ما می دانیم که بدون آب، زندگی وجود ندارد."
در سال 2002، فضاپیمای مدارگرد مریخ ناسا به نام ادیسه، توده های عظیمی از آب یخ بسته را در زیر سطح قسمت اعظمی از مناطق با عرض جغرافیایی بالا در مریخ کشف کرد. پیتر اِسمیت از دانشگاه آریزونا- توسان پیشنهاد کرد تا یک فضاپیما دقیقاً مانند فضاپیمای قطب نشین مریخ ساخته شده و عیب های آن برطرف گردد و سپس این فضاپیما به سمت مناطق قطب شمال چهارمین سیاره نزدیک به خورشید پرتاب گردد.
ناسا فضاپیمای فونیکس را از بین 24 پیشنهاد دیگر انتخاب کرد تا تبدیل به نخستین تلاش در زمینه برنامه اکتشاف مریخ در بین پروژه های رقابتی منتخب باشد.
وایلر گفت: "تیم دانشمندان تمامی اقدامات ممکن را برای حصول اطمینان از فرود آمدن موفقیت آمیز فضاپیما انجام داده اند. اما باید به خاطر داشت که گرچه ما تمامی مشکلات مشخص قطب نشین مریخ را برطرف کرده ایم، اما همواره مجهولات غیرمشخصی نیز وجود دارند."
داگ مک کویسشن، مدیر برنامه اکتشاف مریخ در ناسا گفت: "این سفر ممکن است مانند رفتن به خانه مادربزرگ نباشد، اما من فکر می کنم که ما باید از وسیله نقلیه مادربزرگ استفاده کنیم. این تکنولوژی متعلق به دهه های 1970- 1960 می باشد و این تیم با کار بر روی این سیستم به منظور کسب حداکثر اطلاعات ممکن، کار خارق العاده ای انجام داده اند."
فونیکس اولین فضاپیمایی که در قطب شمال مریخ فرود خواهد آمد و همچنین اولین پروژه اکتشافی – پروژه های کوچک و رقابتی منتخب که جزیی از پروژه های استراتژیک ناسا می باشند – خواهد بود. مک کویسشن گفت: "این اولین ماموریتی است که در واقع به آب موجود در مریخ دسترسی خواهد یافت."
جمع آوری نمونه از مریخ
این فضاپیمای روبوتیک که با انرژی خورشیدی کار می کند، دارای یک بازوی 2.3 متری برای جمع آوری نمونه های خاک سطح مریخ و یخ زیرزمینی این سیاره می باشد. تجهیزات آزمایشگاهی نصب شده بر روی این فضاپیما، این نمونه ها را تجزیه و تحلیل خواهند کرد. دوربین ها و یک ایستگاه هواسنجی تامین شده توسط کانادا نیز اطلاعات دیگری را در مورد اوضاع جوی مریخ جمع آوری خواهند کرد.
سایر فضاپیماهایی که بر سطح مریخ فرود آمده اند – وایکینگ 1 و وایکینگ 2 در سال 1976، مسیریاب مریخ در 1997، و مریخ گردهای دوقلوی اسپیریت و آپورتونیتی در 2004 – در مناطق خشک ناحیه استوایی مریخ فرود آمده بودند.
پیتر اِسمیت، محقق ارشد فونیکس، گفت: "این مناطق خشک، مناطقی هستند که ما انتظار داریم در آنها تاریخ باستانی مریخ را که سنگ ها نشان دهنده آن هستند را کشف کنیم."
او افزود: "فونیکس کاری کاملاً متفاوت انجام می دهد. ما با فرود آوردن این فضاپیما در دشت های شمالی و در میان یخ، می خواهیم تا پروسه های فعالی را که هم اکنون در حال رخ دادن هستند، بررسی کنیم. این پروسه ها با انبساط و انقباض یخ ها در طول تغییرات فصلی ارتباط دارند."
اِسمیت گفت خاک سطح مریخ نشان دهنده تغییرات جوی این سیاره خواهد بود، زیرا در طول تابستان در نیمکره شمالی مریخ، انحراف چرخش محور این سیاره موجب می شود تا قطب شمال مریخ مستقیماً در برابر خورشید قرار گیرد. بدین ترتیب "ما انتظار داریم تا یخ تبدیل به آب شده و خواص فیزیکی و شیمیایی خاک سطح مریخ و خواص میکروسکپی خاک را تغییر دهد و ما قادر به بررسی تمامی این تغییرات خواهیم بود."
ترکیب بافت خاک بالای یخ می تواند نشان دهنده این موضوع باشد که آیا یخ هیچگاه در واکنش به دوره های درازمدت جوی، آب می شود یا خیر. پرسش مهم دیگر این است که آیا نمونه های جمع آوری شده حاوی مواد شیمیایی کربن دار که جزء اصلی و لازمه وجود زندگی هستند، می باشند یا خیر.
یک دی وی دی کوچک که بر روی عرشه فضاپیمای فونیکس نصب شده است، حاوی نام 250.000 نفر از مردم بیش از 70 کشور و همچنین مجموعه ای از آثار ادبی، هنری و موسیقی های مرتبط با مریخ می باشد.
دی وی دی "پنداره های مریخ" دربرگیرنده آثاری از پرسیوال لاول، اچ. جی. ولز، آیزاک آسیموف، ری برادبری و بسیاری از دیگر هنرمندان است. انجمن نجومی مستقر در کالیفرنیا این دیسک را تهیه کرده و از عموم مردم خواست تا از طریق اینترنت نام هایی را بر روی این دی وی دی ثبت کنند.
اطلاعات بیشتر در مورد فونیکس در تارنمای ناسا و تارنمای دانشگاه آریزونا در دسترس است.
پايان متن
اين تارنما توسط دفتر برنامه های اطلاعات بين المللی وابسته به وزارت امور خارجه ايالات متحده منتشر می شود.
پيوند با ساير تارنماها نبايد به منزله تاييد نظرات ذکر شده در آنها تعبير گردد.
