26 مارچ 2008

مبارزه با تجارت تریاک در افغانستان: افسانه ها، واقعیات، خط مشی

حقیقت نامه دربارۀ تلاش های هماهنگ در مبارزه با مواد مخدر در افغانستان

آغاز متن

وزارت امور خارجۀ آمریکا- دفتر مبارزه با مواد مخدر بین المللی وامور اجرای قوانین
واشنگتن، دی سی- 11 مارس 2008
حقیقت نامه

مبارزه با تجارت تریاک در افغانستان: افسانه ها، واقعیات، و خط مشی صحیح
ما، دول ایالات متحد و بریتانیا، در اتحاد با جمهوری اسلامی افغانستان، ISAF و شرکای بین المللی، و دفتر مواد مخدر و جرم وابسته به سازمان ملل، در طرحی ابتکاری وجامع برای مبارزه با تولید و قاچاق تریاک در افغانستان شرکت می جوییم. بدبینی زیادی درمورد تلاش های مبارزه با مواد مخدر درمیان مردم و رسانه ها وجود دارد. به همین خاطر سند زیر را برای اصلاح افسانه های مربوط به تجارت غیر قانونی مواد مخدر در افغانستان تهیه کرده و به توضیح برنامه های خود در این زمینه می پردازیم.

به طور خلاصه:
1. کشت خشخاش در مناطق حاصلخیز جنوب افغانستان در دست زمینداران ثروتنمد است.
2. توجه به کشت خشخاش با عدم امنیت در ارتباط مستقیم است.
3. انتظار نمی رود امسال در کشت خشخاش افزایش اساسی مشاهده شود.
4. خشخاش در مناطق وسیعی که سابقا ً کشت می شد، دیگر مشاهده نمی شود، و اکنون در زمین هایی کشت می شود که قبلا ً هم محل کاشت این محصول غیر مجاز بوده.
5. از تعداد استان های دارای کشت خشخاش کاسته شده است.
6. پیشبرد فعالیت های ضد مواد مخدر تحت هدایت جمهوری اسلامی افغانستان است و نه از طریق پیمانکاران بین المللی.
7. حمایت آمریکا از ریشه کن کردن این محصول منوط به موافقت جمهوری اسلامی افغانستان است.
8. جمهوری اسلامی افغانستان وجامعۀ بین الملل توافق دارند که ریشه کن کردن اجباری و هدفمند این محصول در زمین های تحت مالکیت زمینداران ثروتمند، به منزلۀ اجرای قانون و ابزاری برای عملیات ضد شورش است.
9. چهار تن از قاچاقچیان رده بالا از افغانستان خارج وعلیه آن ها اعلام جرم شده است.

کشت خشخاش: افسانه ها و واقعیات

افسانه: کشت خشخاش در افغانستان به شدت افزایش پیدا کرده است.
واقعیت: در حالی که در دو سال گذشته، کشت خشخاش روی هم رفته در افغانستان افزایش داشته است، تعداد استان هایی که محل کشت این محصول هستند، کاهش یافته است.
- طبق گزارش ارزیابی سریع تریاک (ORAS) وابسته به دفتر مواد مخدر وجرم سازمان ملل در سال 2008، انتظار می رود در 26 استان از 34 استان افغانستان کمتر از 3,000 هکتار زمین زیر کشت خشخاش قرار بگیرد.
- فقط 4 درصد از زمین های کشاورزی افغانستان به کشت تریاک اختصاص دارد.
- طبق گزارش سال 2008 ORAS ، در سه استان با سابقه در کشت خشخاش – بلخ، بدخشان، و ننگرهار – کشت این محصول متوقف شده است.
- همان طور که درنقشۀ زیر نشان داده می شود، تقریبا ً تمامی زمین های زیرکشت خشخاش در جنوب، یعنی منطقۀ نا امن کشور متمرکز است، یعنی منطقه ای که تأمین کنندۀ منابع مالی برای طالبان و سایر گروه های شورشی و جنایتکار است، و جمهوری اسلامی افغانستان برای پیاده کردن برنامه های مبارزه با مواد مخدر در این مناطق با مشکلات زیادی مواجه می باشد.
افسانه: کشت خشخاش در افغانستان فقط به دست مردم فقیر انجام می شود.
واقعیت: زارعین فقیر که دو سه سال قبل در کوهستان های شمال و شرق افغانستان به پرورش خشخاش مشغول بوده اند، حالا با بهبود وضع امنیت وبرخورداری از امکانات بیشتر در این مناطق، از این کار دست برداشته اند. در جنوب کشور ، جایی که بیشترین حجم خشخاش به عمل می آید، کشت این محصول در اختیار قاچاقچیان پر نفوذ و زمینداران ثروتمند است که آن را به خاطر سودآور بودن و فقدان قانون در مناطق غیر امن، پرورش می دهند.
- در حال حاضر، تمرکز کشت خشخاش و عمل آوردن آن ، با شورش و عدم امنیت ارتباط مستقیم دارد ، و بیشترین حجم خشخاش در افغانستان به دست زمینداران پولدار، مقامات فاسد و طرفداران طالبان و نه مزارعین فقیر پرورش داده می شود. در ریشه کن سازی این کشت، بریتانیا و ایالات متحده علیه ثروتمندان به دولت افغانستان کمک می کنند ، نه بر علیه فقرا.
- پژوهش ها نشان می دهد که زمینداران متمول نواحی جنوب حتی با دست کشیدن از کشت خشخاش، باز هم به طور متوسط درآمد بیشتری از غالب کشاورزان سایر مناطق دارند.
- پژوهش ها نشان می دهد که در هلمند، ثروتمند ترین استان افغانستان، در سال 2007، درآمد 41 در صد از خانواده های این استان از کشت خشخاش، برابر با 4 درصد درآمد کل کشور بوده است .
طبق گزارش واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان (AREU) ، درآمد کشاورزان خوش نشین در هلمند، روزی 1 دلار است. سود های کلان مواد مخدر به فقرای هلمند نمی رسد، اما نا امنی ناشی از قاچاق مواد مخدر باعث می شود بسیاری از آنان از دسترسی به کمک محروم بمانند.
- طبق نظرسنجی مواد مخدر سال 2007 UNODC ، از زمانی که 70 درصد از کل کشت خشخاش در مناطق نا امن جنوب و غرب کشور متمرکز شده، تعداد استان هایی که در آن ها خشخاش کشت نمی شود، از 6 به 13 ارتقا یافته است.
- USAID اقدامات زیر را به انجام رسانده است :
- آموزش فناوری های مدرن کشاورزی به 1.5 میلیون کشاورز .
- تأمین 49 میلیون دلار اعتبار.
- 878 میلیون دلار کمک های اقتصادی.
- مرمت ونوسازی بیش از 1000 کیلومتر از جاده های روستایی.
DFID در ساختن جاده، آبیاری، تأمین منابع مالی جهت کشاورزی و تأسیس مدارس، و تأمین 40 میلیون دلار برای پشتیبانی از استان هلمند، به افغانستان کمک کرده است.

افسانه: سازمان ملل پیش بینی می کند در سال 2008 محصول خشخاش افغانستان با افزایش چشمگیری روبرو باشد.
واقعیت: برعکس، گزارش های اخیر از افزایش مختصر محصول خشخاش خبر می دهند که در پنج استان جنوبی کشور کاشته می شود.
- طبق گزارش ارزیابی سریع تریاک (ORAS) وابسته به دفتر مواد مخدر وجرم سازمان ملل در سال 2008، کشت خشخاش افغانستان در سال 2008 ، معادل سال 2007 و یا کمتر پیش بینی می شود.
- طبق گزارش سال 2008 ORAS، با تلاش های ضد قاچاق مواد مخدر مؤثر در ماه های آینده، سال 2008 نوید افت کلی کشت خشخاش و افزایش تعداد استان های آزاد از این محصول را می دهد.

افسانه: کشاورزان به کشت خشخاش ادامه می دهند چون نسل اندر نسل همین کار را کرده اند؛ این تبدیل به بخشی از فرهنگ آنان شده، و راه دیگری در پیش رو ندارند.
واقعیت: بسیاری از کشاورزان افغانی که قبلا ً به کاشت محصولات عادی کشاورزی اشتغال داشتند، در هفت سال گذشته، با کنار گذاشتن آن محصولات ، به کشت خشخاش روی آورده اند.
- طبق گفتۀ UNODC ، بیش از نیمی از خشخاش کاران، این کار را بعد از سال 2001 آغاز کردند، و در هلمند، 70 درصد از میزان کاشت این محصول متعلق به سه سال گذشته است.
- در گزارشات آمده که در برخی مناطق، کشاورزان با آبیاری زمین های در حال آیش، آن ها را برای کاشتن خشخاش بیشتر آماده می کنند وبه این ترتیب مزارع خشخاش در زمین های باز و تا نزدیکی شهر ها و تأسیسات زیربنایی ، به طور گسترده آبیاری می شود.

افسانه: قاچاقچیان مواد مخدر بسیاری از کشاورزان را مجبور به کاشت خشخاش می کنند.
واقعیت: ما سندی در دست نداریم که ادعا کنیم کشاورزان فقیر به زور سرنیزه مجبور به کاشتن خشخاش می شوند. انگیزه های مالی، بیشتر از فشار های فیزیکی از سوی قاچاقچیان آن ها را تشویق به کاشتن خشخاش می کند.
- در حالی که طبق شواهد غیر موثق، قاچاقچیان در مواردی کشاورزان را مجبور به کاشتن خشخاش می کنند، اطلاعاتی دال بر گستردگی این امروجود ندارد.
- گزارش داده می شود که کشاورزان برای تأمین اعتبار مالی و عقد قرارداد های فروش محصول خود، با قاچاقچیان توافق می کنند.
- از آن جا که بعضی از کشاورزان به قاچاقچیان مقروض می شوند، کشور های بریتانیا، کانادا، ایالات متحده و سایر کشور های ISAF برای توسعۀ برنامه های اعتباری خرد به جمهوری اسلامی افغانستان کمک می کنند تا از این طریق وام های کشاورزی مجاز، با شرایط بهتری نسبت به شرایط قاچاقچیان ، در اختیار کشاورزان قرار بگیرد.

ریشه کن سازی خشخاش: افسانه ها و واقعیات

افسانه: آمریکا تصور می کند بهترین راه برای حل کردن مشکل مواد مخدر در افغانستان، صرفا ً از بین بردن مزارع خشخاش است.
واقعیت: موفقیت عملیات ضد مواد مخدر در آند، تایلند، برمه، پاکستان وهند به ما آموخته است که تنها راه کاهش تولید مواد مخدر، از طریق تلاش های هماهنگ می باشد. جمهوری اسلامی افغانستان استراتژی جامعی برای مبارزه با تولید و قاچاق مواد مخدر در پیش گرفته است که از حمایت گستردۀ جامعۀ بین الملل وهمین طور دولت آمریکا که اوهم استراتژی مشابهی دارد، برخوردار می باشد.
- جمهوری اسلامی افغانستان در صدد است تا استراتژی ملی کنترل مواد مخدر را که متشکل از هشت رکن است، به اجرا درآورد، این ارکان عبارتند از ایجاد توانمندی نهادینه، اجرای قانون و ممنوعیت، کاهش تقاضا، اصلاح تشکیلات قضایی، آموزش عمومی، همکاری های منطقه ای، ایجاد راه های دیگر معیشتی، و ریشه کن سازی خشخاش.
- طبق گزارش جامعۀ آتلانتیک، "اگر افغانستان مایل است کشوری موفق باشد، مسئلۀ مواد مخدر باید هم اکنون به شیوه ای جامع و مؤثر حل شود. اندیشه ای جسورانه و رویکردی همه جانبه، توأم با توسعه و ابزار به اجرا درآوردن قانون، ضرورت مبرم دارند."
- همۀ کمپین های ضد تریاک در تاریخ، عملا ً منجر به ممنوعیت کشت خشخاش حتا در سطح تک تک کشاورزان شده است، و ریشه کن سازی آن هم یکی از بیشمار خطرات دیگر است.

افسانه: ایالات متحده، علیرغم مخالفت از سوی حاکمیت افغانستان، در صدد پیاده کردن برنامه ای شامل سمپاشی هوایی برای ریشه کن سازی خشخاش در منطقه است.
واقعیت: آمریکا، بریتانیا، جمهوری اسلامی افغانستان، وشرکای ISAF ،همگی در صورتی از پیاده کردن برنامۀ اجباری، بدون مذاکرۀ قبلی وهدفمند ریشه کن سازی خشخاش در افغانستان حمایت می کنند که منحصرا ً توسط نیروهای محافظت شدۀ مستقر بر روی زمین و به کارگیری وسایل دستی انجام گیرد.
- پشتیبانی امنیتی از گروه هایی که به ریشه کن سازی خشخاش در مزارع متمول ترین و بانفوذ ترین قاچاقچیان می پردازند، امری حیاتی است؛ منافع مالی بسیاری از این قاچاقچیان، صرف تقویت شورشیان می شود.
- سمپاشی هوایی روش دیگری برای ریشه کن سازی اجباری و بدون مذاکره است، اما در حال حاضر برنامه ای برای عملی کردن آن در افغانستان وجود ندارد.

مواد مخدر و شورشیان: افسانه ها و واقعیات

افسانه: میان تجارت مواد مخدر و شورشیان طالبان ارتباطی وجود ندارد، یا اگر وجود داشته باشد به طور غیر مستقیم است. تلاش های ضد مواد مخدر، منابع ارزشمندی را به مصرف می رسانند که بهتر بود صرف مبارزه با شورشیان گردد.
واقعیت: تجارت تریاک و شورشیان مستقیما ً با یک دیگر مرتبط هستند. کشت خشخاش و خشونت های شورشیان از لحاظ جغرافیایی به یک دیگر ربط دارند، وتریاک تأمین کنندۀ بخشی از عایدات طالبان است.
- در دسامبر سال 2007، نیرو های ISAF با تسخیر مجدد موسی قلا، دژ سابق طالبان، موفق به ضبط حدود 11,000 کیلوگرم تریاک و 32 کیلوگرم هرویین، و وسایل تولید مواد مخدر گردیدند.
- ژنرال دن مک نیل، فرماندۀ نیرو های ISAF ، اظهار داشته است: "وقتی یک مزرعۀ خشخاش می بینم، تصور می کنم تبدیل به پول، وبعد تبدیل به IED [بمب های دست ساز کنار جاده]، AK [تفنگ]، و آر پی جی شده است."
- ایالات متحده، بریتانیا، UNDOC، ISAF، و سایر شرکای عمدۀ بین المللی، همه واقف هستند که شورشیان تحت حمایت طالبان وتجارت موادمخدر در افغانستان ارتباط فزاینده ای با یک دیگر دارند.
- هیئت کنترل و هماهنگی مشترک (JCMB) به رهبری دولت افغانستان و جامعۀ بین الملل اخیرا ً توافق کرده اند که تولید مواد مخدر، ارتباط نزدیکی با اقدامات شورشیان دارد و باید تصمیمات قاطعی برای مبارزه با مواد مخدر گرفته شود.

ممنوعیت: افسانه ها و واقعیات

افسانه: همه کس می دانند سرکردگان قاچاق مواد مخدر در افغانستان چه کسانی هستند، چرا آن ها را باز داشت نمی کنند؟
واقعیت: قاچاقچیان مواد مخدر زمانی در دادگاه های افغانستان و ایالات متحده، به محاکمه کشیده می شوند که مدارک و شواهد کافی علیه آن ها در اختیار باشد. مهمتر این که، جمهوری اسلامی افغانستان بر مختل کردن این تجارت وقطع پول هایی که صرف حمایت از قاچاقچیان و شورشیان در افغانستان می شود، تأکید دارد.
- جمهوری اسلامی افغانستان در سال 2007، موفق به ضبط 40,000 کیلوگرم تریاک، مورفین، وهرویین گردید.
- وزارت 2007، بیش از 278 اتهام جهت جرایم مواد مخدر، در مقایسه با فقط 182 مورد در سال 2006 وجود داشت.
- وزارت دادگستری آمریکا چهار تن از قاچاقچیان رده بالا را که با طالبان ارتباط نزدیک دارند، شناسایی کرده است: خان محمد، حاجی بشیر نورزای، محمد عسا، و حاجی باز محمد.
- به دلیل ضرورت ایجاد توانمندی برای جمع آوری شواهد، برطرف کردن موارد شبهه، و بررسی پرونده های پیچیده، جمهوری اسلامی افغانستان به مدتی وقت برای به محاکمه کشیدن قاچاقچیان عمده نیاز دارد.
- این واقعیت موجب می شود سایر عملیات مربوط به اجرای قانون، مانند ممنوعیت صادر کردن مواد مخدر، برکنار کردن مقامات فاسد، ونابود سازی محصول خشخاش در کوتاه مدت، بسیار حساس باشد.

ارادۀ سیاسی برای مبارزه با تجارت مواد مخدر: افسانه ها و واقعیات

افسانه: مبارزه با مواد مخدر، امریست که مخارج آن را برخی کشور های خارجی تقبل کرده اند، نه جمهوری اسلامی افغانستان.
واقعیت: جمهوری اسلامی افغانستان مبارزه با کاشت خشخاش وقاچاق آن را درکنار حمایت کشورهای متحد خود، رهبری می کند. مواد مخدر به افغانستان صدمه وارد می کند. این تجارت، به نا امنی و شورش دامن می زند. دولت را تضعیف نموده و موجب افزایش اعتیاد به مواد مخدر در افغانستان می گردد .
- وزارت ضد مواد مخدر افغانستان، که از دسامبر سال 2004 آغاز به کار کرده است، این تلاش ها را در کنار استراتژی ملی کنترل مواد مخدر (NDCS) جلو می برد.
- UNODC تخمین می زند که در سال 2005، 920,000 نفر در افغانستان به استفاده از مواد مخدر مشغول بوده اند.
- عملیات نابود سازی و ممنوعیت، توسط پلیس ضد مواد مخدر افغانستان، شاخۀ متخصص پلیس ملی افغانستان، به اجرا در می آید.
- طبق ارزیابی های دولت بریتانیا، بازار های عمدۀ هرویین افغانستان در آسیای مرکزی، ایران، روسیه و چین است که تقاضا برای آن افزایش فزاینده ای دارد. بریتانیا کمتر از 4 درصد از کل این قبیل تولیدات را دریافت کرده و آمریکا تقریبا ً هیچ مقداری دریافت نمی کند.
افغانستان و همسایگان آن، برای پایان دادن به قاچاق مواد مخدر در منطقه، به امضای اعلامیۀ روابط خوب همسایگی همت گماشته اند.

افسانه: جمهوری اسلامی افغانستان فاقد اراده یا توانایی برای واکنش جدی علیه تجارت مواد مخدر است. چرا این کشور مقامات فاسد را از مناصب حساس برکنار نمی کند و به جای آن ها فرمانداران باعرضه ای که بتوانند با مواد مخدر مبارزه کنند را منصوب نمی نماید ؟
واقعیت: تا جایی که وضع امنیت اجازه دهد، جمهوری اسلامی افغانستان قادر بوده و تا به حال هم اقدامات لازم را برای مبارزه با مواد مخدر انجام داده است، مانند موفقیت های اخیری که دربلخ، بدخشان و ننگرهار به دست آمده است. انتظار می رود در سال 2008 در همۀ این استان ها، کشت خشخاش با کاهش چشمگیری مواجه باشد واقدامات مهمی نیز برای تعقیب قاچاقچیان صورت گرفته است.
- بعضی از فرمانداران، کشت خشخاش را کاهش داده، و به بهبود برنامه های دیگر معیشتی کمک کر ده اند، و تا جایی که از لحاظ امنیتی امکان داشته، حکومت قانون را ثتبیت نموده اند.
- فرماندارانی هستند که در محدودۀ استان یا منطقۀ خود، ظرفبت مبارزه با مواد مخدر را نداشته، و دیگرانی نیز هستند که با این مسئله قاطعانه و متهورانه برخورد می کنند. ما برای حل کردن مسئلۀ فساد به افغانستان کمک خواهیم کرد.

افسانه: آسان ترین راه برای حل کردن مسئلۀ مواد مخدر، خریداری تمام آن است، راه حلی که آمریکا و بریتانیا از در نظر گفتن آن سر باز می زنند.
واقعیت: استراتژی ملی کنترل مواد مخدر افغانستان (NDCS) ، راه های معجزه آسا ، مانند خریدن محصول از کشاورزان را قبول ندارد. دولت های افغانستان، بریتانیا، ، ایالات متحده و آژانس های فنی سازمان ملل مخالف قانونی کردن تریاک در افغانستان هستند.
- تقاضایی برای تولیدات مجاز تریاک افغانستان وجود ندارد.
- قیمت تریاک مجاز به مراتب کمتر از قیمت تریاک قاچاق است. در نتیجهً، به خرید یکجای این محصول باید یارانۀ سنگینی تعلق بگیرد.
- خرید یکجای محصولات بسیار گزاف است؛ قیمت محصول فعلی خشخاش افغانستان 1 میلیارد دلار تخمین زده می شود، و 14 درصد از جمعیت کشور به کاشتن آن اشتغال دارد. اگر ما قرار بود انگیزه ای برای کشت خشخاش ایجاد کنیم، قیمت خرید یکجای آن به میلیارد ها دلار می رسید، چون کشاورزان همگی به این کار روی می آوردند.
- کشور هایی که برای مقاصد داروسازی به کشت خشخاش می پردازند، مانند ترکیه وهند، کنترل شدیدی بر آن اِعمال می کنند ، قوانین خاصی در این جهت به اجرا در می آید و سیستم پیچیده ای برای دادن مجوز وجود دارد – با این حال، هنوز سوءاستفاده هایی صورت می گیرد. توانایی اجرای قانون در افغانستان از هر دوی این کشور ها کمتر است، و ممکن است عملا ً مقادیری از تریاکی که دولت یارانۀ آن را می پردازد، سر از بازار های غیر مجاز درآورد.
- به طور خلاصه، جنبۀ قانونی دادن به این مسئله، منجر به گسترش تجارت مواد مخدر، ایجاد تأخیر در تنوع اقتصادی، تضعیف حکومت قانون، و تضمین جریان یافتن منظم منابع مالی به سوی شورشیان طالبان می گردد.

پايان متن

اين تارنما توسط دفتر برنامه های اطلاعات بين المللی وابسته به وزارت امور خارجه ايالات متحده منتشر می شود.
پيوند با ساير تارنماها نبايد به منزله تاييد نظرات ذکر شده در آنها تعبير گردد.