America.gov - شرح قصه آمریکا

14 مارچ 2008

کوزوو چه اهمیتی برای جهان اسلام دارد

مصاحبه America.gov با سفیر فرانک ویسنر

آغاز متن

دوازدهم مارس 2008

دیويد مک کیبی از America.gov: پس از اعلام استقلال کوزوو در 17 فوریه، ایالات متحده به همراه بسیاری از دیگر کشورهای جهان جدیدترین کشور اروپایی را به رسمیت شناختند. اما همزمان با پیشرفت کوزوو پس از استقلال، برخی کشورها هنوز در حال بررسی وضعیت این کشور جدید هستند.

سفیر فرانک جی. ویسنر، نماینده ویژه ایالات متحده در امور کوزوو، امروز برای گفتگو درباره آینده کوزوو به ما ملحق شده اند. او بیش از دو سال در "هیئت سه گانه" سیاسی شامل دیپلمات های ایالات متحده، اتحادیه اروپا و روسیه مشارکت داشته است که برای دستیابی به یک توافقنامه مشترک بین مقامات صربستان و کوزوو در مورد وضعیت مورد اختلاف کوزوو در پریستینا فعالیت می کردند.

ویسنر که بیش از 30 سال به عنوان یک عضو ارشد سرویس خارجی فعالیت می کرد، پیش از این سفیر ایالات متحده در کشورهای مصر، هندوستان، فیلیپین و زامبیا بوده و همچنین در وزارت امور خارجه و وزارت دفاع ایالات متحده نیز در پست های مدیریتی ارشد خدمت کرده است. او هم اکنون معاون گروه بین المللی آمریکایی می باشد – یک کمپانی ارایه خدمات مالی و بیمه که در بیش از 130 کشور فعالیت می کند.

آقای سفیر، خوش آمدید و ممنونیم که به ما ملحق شده اید.

سفیر ویسنر: متشکرم، بسیار خوشحالم که امروز صبح در کنار شما هستم.

America.gov: وضع پیشرفت کوزوو پس از استقلال چگونه می باشد؟ آیا کشورهای جهان به همان سرعتی که شما انتظار داشتید استقلال کوزوو را به رسمیت می شناسند؟

سفیر ویسنر: من فکر می کنم کوزوو پیشرفت خوبی داشته است. پیش از هر چیز، این کشور از لحاظ داخلی به ثبات رسیده است و در حال برداشتن گام های لازم برای تثبیت خود به عنوان یک کشور جدید؛ آماده سازی قانون اساسی اش، تصویب قوانینی که حقوق اقلیت ها را برای زندگی در داخل کوزوو تضمین می کنند و برقراری ارتباط با جامعه جهانی می باشد. کوزوو همچنین توسط تعدادی از مهمترین کشورهای اروپایی و بین المللی به رسمیت شناخته شده است و تعداد این کشورها در حال افزایش است. اما من معتقدم که این نگرش اساسی در جهان وجود دارد، گرچه مخالفانی نیز وجود دارند، که زمان آن فرارسیده است که کوزوو به ثباتی دایمی دست یابد و استقلال این کشور راهکار صحیح دستیابی به این هدف می باشد.

America.gov: برخی می گویند که این اعتقاد در بین کشورهایی که هنوز کوزوو را به رسمیت نشناخته اند، وجود دارد که ایالات متحده و دیگر کشورها با حمایت از اعلام استقلال کوزوو، سازمان ملل را "نادیده گرفته اند". در صورتی که روند طی شده در حقیقت نتیجه طرح آتیساری و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل بود. آیا این موضوع می تواند موجب نگرانی کشورها باشد؟

سفیر ویسنر: بدیهی است که هیچگونه تخطی ای از اصول اساسی سازمان ملل صورت نگرفته است. دستیابی به وضعیت نهایی کوزوو دارای مشروعیت بین المللی است. نظارت سازمان ملل بر کوزوو به موجب قطعنامه 1244 شورای امنیت صورت گرفته است. قطعنامه شورای امنیت زمینه را برای تصمیم گیری فراهم کرد و موضوع استقلال در این قطعنامه ذکر شده بود. هنگامی که ما فعالیت های خود را آغاز کردیم، همگی به طور جدی این موضوع را در نظر داشتیم.

علاوه بر این، دبیر کل سازمان ملل شخصاً مارتی آتیساری را به عنوان نماینده خود معرفی نمود و طرح آتیساری زیربنای وضعیت نهایی کوزوو را تشکیل می دهد: استقلال کوزوو تحت نظارت سازمان ملل.

در نهایت هرآنچه از دستمان برمی آمد را انجام دادیم تا شورای امنیت استقلال کوزوو را بپذیرد. متاسفانه روسیه در تابستان گذشته مانع از این امر شد و تلاش های شش کشور برای تصویب قطعنامه شورای امنیت ناکام ماند.

سپس ما همگی باید دست به انتخاب می زدیم. دبیر کل سازمان ملل گفت که وضعیت کنونی کوزوو نمی تواند ادامه داشته باشد. ما تلاش کردیم که با تمدید یک دوره چهارماهه و از طریق تلاش های چندجانبه – روسیه، ایالات متحده و اتحادیه اروپا – به یک مصالحه دست یابیم. هیچ گونه مصالحه ای صورت نگرفت. به همین علت این روند صحیح و غیرقابل اجتناب بود.

America.gov: تا کنون به طور گسترده ای در مورد تاثیر کوزوو بر سیاست و امنیت منطقه ای اروپا بحث شده است، اما تاثیر استقلال کوزوو بر کشورهای غیر اروپایی، خصوصاً در منطقه خاورمیانه چگونه خواهد بود؟

سفیر ویسنر: به نظر من موارد مهمی وجود دارند که بر تمامی کشورهای جهان، از جمله همسایگان کوزوو خصوصاً در منطقه مدیترانه و کشورهای عرب و مسلمان به طور گسترده تری تاثیرگذار خواهند بود. البته کوزوو مساله ای اروپایی است و امنیت اروپا منوط به ایجاد ثبات در این کشور است؛ آخرین مساله باقی مانده از فروپاشی یوگسلاوی بزرگ.

اما فراتر از این موارد یک موضوع اصلی وجود دارد: مردم کوزوو که طی یک نسل کشی رنج کشیده اند. یک میلیون نفر از کشور خود بیرون رانده شدند، ده ها هزار نفر کشته شدند و خسارات مادی سنگینی به مردم وارد شد؛ مردم کوزوو قربانیان یکی از خشونت آمیزترین و سرزنش آمیزترین اقدامات در تاریخ معاصر اروپا بوده اند. این موضوع عواقبی داشته است و نتیجه آن این بوده است که اکنون هیچ یک از آلبانیایی تبارهای اهل کوزوو – که 90 درصد جمعیت را تشکیل می دهند– حاضر نیستند که مجدداً تحت یک حکومت خارجی و یا حکومت صربستان زندگی کنند.

با توجه به این مسایل من فکر می کنم که برای اغلب کشورهای مسلمان موضوع عدالت بسیار مهم است. آنچه صحیح است، این است که مردم کوزوو می خواهند دین خود را داشته باشند، اکثریت کشور مسلمان هستند و این کشور در محدوده قاره اروپا قرار دارد. روند کنونی در راستای منافع جهانی و خصوصاً منافع جهان اسلام می باشد.

توانایی تامین امنیت یک کشور با اکثریت جمعیت مسلمان در داخل محدوده اروپا تاکیدی آشکار بر این موضوع می باشد که کشورهای مسلمان و غیر مسلمان می توانند به صورتی صلح آمیز در کنار یکدیگر زندگی نموده و با یکدیگر همکاری داشه باشند.

و در نهایت من تاکید می کنم که همگی ما – همگی ما – به طور جدی خواستار یک سازمان ملل قدرتمند هستیم. سازمان ملل در کوزوو به وظایف خود عمل نموده و بیشتر از این نمی تواند کاری انجام دهد. این سازمان از طریق دبیر کل خود به ما اعلام نموده که هرآنچه در توان داشته است، انجام داده است. ما باید به این موضوع احترام بگذاریم. ما باید به سازمان ملل اجازه دهیم که به فعالیت های خود ادامه دهد و نباید وظیفه ای غیرممکن را به این سازمان تحمیل کنیم.

America.gov: به عنوان مثال، شما به عنوان سفیر سابق در مصر، زمان زیادی در آن گوشه از جهان فعالیت داشته اید و مردم و نیروهای موثر در آن مناطق را به خوبی می شناسید. چرا باید کوزوو برای آنها موضوعی مهم باشد؟

سفیر ویسنر: به نظر من مساله کوزوو برای آنها مهم است، زیرا این موضوع باید به صورتی اصولی حل و فصل گردد. در حقیقت سازمان ملل و کارآمدی آن برای مصر و بسیاری از کشورهای همسایه آن – و جهان اسلام – مهم است.

اما به اعتقاد من این موضوع که جامعه جهانی می تواند موجب ایجاد تغییر گردد و حق حاکمیت کوزوو را تامین کند، دارای اثراتی در داخل منطقه خواهد بود؛ موضوع فلسطین و نیاز به تاسیس کشور مستقل فلسطین، مساله ای که اکنون از طریق دیپلماتیک پیگیری می شود و من شخصاً به آن اهمیت زیادی می دهم و ایالات متحده نیز از آن حمایت می کند. ما باید از تمامی نمونه های مثبت برای حمایت از مساله تاسیس کشور فلسطین استفاده کنیم.

America.gov: با توجه به تجارب شما، فکر می کنید که اعلام استقلال کوزوو چه تاثیری در جهان عرب دارد؟ آیا کوزوو به عنوان یک کشور جدید با قومیت های مختلف که اکثریت جمعیت آن مسلمان هستند، دارای اهمیت ویژه ای برای آنها می باشد و یا بسیاری از کشورهای عرب به این دلیل که موضوع کوزوو فاصله زیادی با درگیری های روزمره آنها دارد، به آن اهمیت زیادی نمی دهند؟

سفیر ویسنر: به نظر من مورد دوم را بسیار دقیق توصیف کردید. جهان اسلام، جهان عرب، به قدری درگیر مشکلات مختلف می باشد که اتفاقاتی که در همسایگی آن رخ می دهد تمامی توجه این کشورها را به خود جلب می کند.

اما کوزوو نیز چندان از همسایگی این کشورها دور نیست. کوزوو در واقع یک کشور مدیترانه ای است. کشورهای بالکان و خاورمیانه از دیرباز با یکدیگر در ارتباط بوده اند. ثبات اروپا برای خاورمیانه مهم است.

اکنون زمان آن است که با دیدی جامع به روند اتفاقات در کوزوو نگاه کنیم و این روند را در مقوله کلی تر امنیت ملی و رفاه اجتماعی در نظر بگیریم. من می دانم که دوستان عرب من که ناظران آگاه و فهمیده رویدادهای جهانی هستند، استنباط صحیحی خواهند داشت و تصمیم خواهند گرفت تا از این کشور جدید حمایت کنند. کوزوو از سلطه کمونیسم و سرکوب های قومی رنج برده است و مردم آن اکنون این فرصت را دارند تا به صورتی آزاد و دموکراتیک و تحت نظارت و با همکاری جامعه بین المللی زندگی کنند. با حمایت همه جانبه سیاسی و اقتصادی از کوزوو می توان اطمینان حاصل نمود که منطقه جنوب شرقی اروپا به ثبات دست یافته و به صورت تمامی اروپای سازنده و مثبت پیشرفت خواهد کرد.

America.gov: منتقدان این پیش بینی ناگوار را می کردند که اعلام استقلال کوزوو موجب خواهد شد تا بسیاری از گروه های دیگر که خواهان استقلال هستند، کوزوو را به عنوان الگویی برای ترسیم دوباره مرزها در نظر بگیرند. آیا این "بحث الگو برداری" موجب نگرانی در خاورمیانه خواهد شد و مهمتر اینکه آیا استقلال کوزوو دارای پیام خاصی برای تاسیس کشور آینده فلسطین می باشد؟

سفیر ویسنر: من فکر می کنم که کوزوو موردی منحصر به فرد است – از این بابت مطمئنم. در کدام نقطه دیگر جهان شما شاهد چنین نسل کشی بیرحمانه ای بوده اید؟ در کدام نقطه دیگر جهان شما شاهد مداخله نظامی از طرف ناتو و غرب بوده اید؟ در چه مورد دیگری شورای امنیت اقدام به تصویب یک قطعنامه ویژه جهت کنترل کوزوو نموده است؟ سازمان ملل نظارت بر چه منطقه دیگری را به مدت 9 سال بر عهده گرفته است؟ شما در چه مورد دیگری شاهد این همکاری گسترده جامعه جهانی برای دستیابی به نتیجه ای نهایی بوده اید؟ من هیچ درگیری قومی یا سیاسی دیگری در جهان را نمی شناسم که مجموعه ای از این موارد را تا این درجه در خود داشته باشد.

فلسطین به عنوان مساله ای که نیازمند حل و فصل است، موردی برجسته به شمار می رود. اگر ما می خواهیم که در جهان صلح داشته باشیم، باید عدالت، صلح و حقوق بشر را برای مردم فلسطین و اسراییل تعریف کنیم.

من مایلم اینگونه برداشت کنم که الگوی مثبت توافق در کوزوو نشان دهنده این است که جامعه جهانی متحد می تواند بر سرنوشت مردمی که در معرض جنگ هستند، تاثیرگذار باشد. کوزوو نمونه ای از این مساله به شمار می رود؛ نمونه ای که باید به صورتی مثبت از آن استفاده کرد.

من فکر نمی کنم که استقلال کوزوو انگیزه ای برای کسانی باشد که در حال حاضر تمایلی برای جدایی از کشور خود ندارند. این موضوعی است که جامعه بین المللی باید با احتیاط بسیار زیاد با آن مخالفت نماید.

America.gov: همزمان با پیشرفت های کوزوو، ما نیز شاهد نقش دیپلماسی چندجانبه هستیم. شما در مذاکرات "هیئت سه گانه" حضور داشتید و اخیراً نیز اعلام شده است که یک گروه حمایتی جدید چندجانبه، طبق طرح آتیساری، برای کمک به پیشبرد مسایل تاسیس شده است. سازمان امنیت و همکاری در اروپا (OSCE)، سازمان ملل، اتحادیه اروپا و ناتو همگی در کوزوو فعال هستند. سایر گروه های چندجانبه دیگر مانند اتحادیه عرب، گروه 8G و یا سازمان کنفرانس اسلامی (OIC) چه کارهایی می توانند برای حمایت از کوزوو انجام دهند؟

سفیر ویسنر: به طور خلاصه در پاسخ به سوال شما باید بگویم اقدامات بسیار زیادی می توانند انجام دهند. اما به طور شفاف باید بگویم که به موجب طرح آتیساری، کوزوو همچنان نیازمند توجه جامعه جهانی خواهد بود. OSCE، ناتو و توافقنامه ویژه آتیساری – که به موجب آن کوزوو تاسیس شده است – همگی در این زمینه نقش خواهند داشت.

اما من فکر می کنم که سایر سازمان های بین المللی نیز می توانند در این زمینه فعال باشند. بانک جهانی و صندوق بین المللی پول می توانند به کوزوو کمک کنند زیرساخت های خود را تاسیس و یا بازسازی کند و ارتباطات اقتصادی ای ایجاد نماید که نه تنها کوزوو را به بالکان متصل می کند، بلکه بالکان را نیز به سایر کشوهای اروپایی پیوند می دهد. این موارد نقشی کلیدی دارند.

برای کشورهای خاورمیانه و سایر کشورهای OIC نیز تعهد به حمایت سیاسی و اقتصادی از این کشور جدید، وظیفه ای بسیار مهم به شمار می رود که می توانند انجام دهند و من معتقدم که اکنون زمان مناسبی برای این اقدام به شمار می رود.

America.gov: و سرانجام با توجه به اینکه اعضای سازمان کنفرانس اسلامی این هفته در داکار، پایتخت سنگال، دیدار می کنند، این سازمان چگونه می تواند به کوزوو کمک کند، تا روی پای خود بایستد؟ به طور کلی، کوزوو به موازات پیشرفت هایش به چه نوع حمایت هایی نیاز دارد؟

سفیر ویسنر: من امیدوارم که سازمان کنفرانس اسلامی به مساله مردم کوزوو توجه نماید و در بیانیه خود از ورود این کشور جدید که اکثریت جمعیت آن را مسلمانان تشکیل می دهند، به جامعه جهانی استقبال کند. به نظر من مردم کوزوو آمادگی این موضوع را دارند و خواستار آن هستند. این یک پیام سیاسی به شمار می رود که کوزوو دارای جایگاهی در یک جامعه معنوی بزرگ تر می باشد.

گذشته از این، من فکر می کنم که این فرصتی برای کشورهای همسایه، خصوصاً در منطقه خلیج می باشد که در یک صندوق بین المللی که توسط کشورهای اروپایی و بانک جهانی برای کمک به بازسازی زیرساخت های کوزوو تاسیس شده است، مشارکت داشته باشند. این یک سرمایه گذاری مطمئن برای آینده است؛ یک سرمایه گذاری سودآور که در نهایت منجر به رشد اقتصادی جنوب شرقی اروپا خواهد شد و من امیدوارم که یک پیام اقتصادی قدرتمند همراه با یک پیام سیاسی باشد.

America.gov: آقای سفیر، ممنونیم که امروز در گفتگوی ما شرکت کردید.

سفیر ویسنر: متشکرم که از من دعوت کردید.

پايان متن

اين تارنما توسط دفتر برنامه های اطلاعات بين المللی وابسته به وزارت امور خارجه ايالات متحده منتشر می شود.
پيوند با ساير تارنماها نبايد به منزله تاييد نظرات ذکر شده در آنها تعبير گردد.