04 آوريل 2008
اقدامات بانک مرکزی موجب آرام شدن بازارها و برانگیختن انتقادات شده است
اقدامات غیرمعمول در حیطه هایی که تحت کنترل این بانک نیستند، ممکن است تعریف جدیدی از نقش بانک مرکزی ارایه دهد
آغاز متن
نویسنده: آندره ای زوانیکی
عضو هیئت تحریریه
این مقاله، دومین از یک مجموعه سه مقاله ای درباره بحران در بازارهای مالی ایالات متحده و تلاش برای مقابله با آن است.
واشنگتن – به گفته کارشناسان اقدامات غیرمعمول انجام شده توسط بانک مرکزی ایالات متحده موجب آرام شدن بازارهای آشفته سرمایه شده است، اما در عین حال باعث ایجاد بحث هایی درباره نقش آینده بانک مرکزی نیز شده است.
بانک مرکزی در اواسط ماه مارس دست به چشمگیرترین اقدام خود از زمان به وجود آمدن بحران مسکن و بحران های اعتباری مرتبط با آن در سال 2007 زد. بانک مرکزی روند خریداری و کنترل بییر، استرنز و شرکا – یک شرکت سرمایه گذاری متزلزل در وال استریت – را تسهیل کرد و طی یک جلسه فوق العاده، میزان بهره وام های مستقیم به بانک ها را کاهش داد. همچنین برای اولین بار پس از دهه 1930، بانک مرکزی از طریق "قرض دادن به واسطه اوراق قرضه و بهادار" خود فرصت دستیابی به قرض های کوتاه مدت را برای شرکت های سرمایه گذاری که تحت کنترل بانک مرکزی نبودند، فراهم کرد.
به یک مقاله مربوط مراجعه کنید.
برنامه اجرا شده توسط بانک مرکزی با هماهنگی وزارت خزانه داری ایالات متحده، تا حدی موجب جلب اطمینان مجدد بازارهای مالی جهانی شده است.
پرزیدنت بوش این برنامه را "قدرتمند و قاطع" نامیده است و برخی از رهبران کنگره و کارشناسان نیز با احتیاط این برنامه را ستوده اند.
با این حال به اعتقاد برخی کارشناسان، مدیران بانک مرکزی با آماده کردن شرایط برای مداخله بیشتر در حیطه هایی که نظارت چندانی بر آنها ندارند، به منطقه نامشخصی وارد شده اند که در آن با مخاطرات بیشتری روبرو می شوند.
پال والکر، رییس پیشین بانک مرکزی، و جوزف میسن، اقتصاد دان، مطمئن نیستند که مزایای توسعه اختیارات بانک مرکزی "تا این حد"، آنگونه که والکر می گوید، بیشتر از مخاطرات این امر باشد.
میسن، استاد علوم مالی در دانشگاه درکسل، معتقد است که بانک مرکزی در حال به مخاطره انداختن با ارزش ترین دارایی خود است – یعنی اعتبار این بانک.
او به America.gov گفت اعتبار خصوصاً در زمان های بحرانی بسیار مهم است، زیرا تاثیر عمده ای بر توانایی های بانک در کنترل تورم و تسهیل قرض دادن به دولت با نرخ بهره پایین دارد. میسن و برخی دیگر از اقتصاددانان معتقدند که افزایش ناگهانی تورم تهدیدی جدی محسوب می شود.
ادوین ترومن، یک پژوهشگر در موسسه اقتصاد بین المللی پترسون، با این اقتصاددانان موافق نیست. او که پیش از این از مسئولان بانک مرکزی نیز بوده است، به America.gov گفت "تا هنگامی که این موضوع بسیار واضح باشد که هدف بانک مرکزی نجات موسسات و یا اشخاص خاصی نبوده و تلاش برای تثبیت سیستم اقتصادی می باشد"، ریسک اعتبار بانک مرکزی حداقل است.
ترومن گفت مسئولیت های بانک مرکزی ایالات متحده بسیار بیشتر از سایر بانک های مرکزی که عمدتاً در زمینه تورم فعالیت می کنند، می باشد. توسعه رشد اقتصادی و ثبات مالی از جمله مسئولیت های این بانک هستند.
بن برنانکه، رییس بانک مرکزی، در دوم آوریل با حضور در برابر کمیسیون مشترک اقتصادی کنگره، از اقدام بانک مرکزی دفاع کرد.
او گفت: "با توجه به فشارهای استثنایی کنونی بر اقتصاد جهانی و سیستم مالی، جلوگیری از خسارات ناشی از قصور بییر استرنز می توانست بسیار حاد و مشکل باشد."
با این حال، برخی از کارشناسان و قانونگذاران می گویند که بانک مرکزی می توانست به شیوه ای عمل کند که بدون به مخاطره انداختن پول مالیات دهندگان و یا دست کم بدون احتمال عدم موفقیت، کارآمدی ادامه دار و بی خدشه سیستم مالی را تضمین کند. بانک مرکزی به منظور تسهیل روند مالکیت بییر استرنز توسط یک کمپانی سرمایه گذاری بزرگ دیگر، موافقت کرد تا نزدیک به 30 میلیون دلار از اوراق بهادار بییر استرنز را که تعیین بهای آنها مشکل بود را تضمین کند. موضوع نگران کننده این است که بانک مرکزی نه تنها امکان داشت در معامله این اوراق بهادار متضرر شود، بلکه این امکان وجود دارد که اقدام بانک مرکزی موجب تشویق دیگر کمپانی های وال استریت به دست زدن به مخاطرات بیشتر به این امید که در آینده دولت به کمک آنها خواهد آمد، شود.
ترومن گفت که اقدام بانک مرکزی به هیچ عنوان آنگونه که برخی می گویند، "نجات" بییر استرنز نبوده است. او گفت این کمپانی استقلال خود را از دست داد و دارایی های آن از بین رفت و بدین ترتیب سهامداران آن، از جمله کارمندان و مدیران بییر استرنز، همگی متضرر شده بودند.
ترومن در مورد دارایی های این کمپانی ورشکسته گفت که این احتمال را نیز باید در نظر گرفت که اوراق بهادار بییر استرنز به جای ضرر می توانست برای بانک مرکزی سوددهی داشته باشد.
هنری پاولسون، وزیر خزانه داری، گفت که در هر صورت اقدامات اخیر بانک مرکزی را باید به عنوان نمونه ای از اقدامات صرفاً برای زمان های غیرمعمول بحران در نظر گرفت. او گفت کمپانی های سرمایه گذاری و سایر موسسات مالی مهم که موقتاً به تسهیلات " قرض دادن به واسطه اوراق قرضه و بهادار" بانک مرکزی دسترسی دارند، باید واجد شرایط خاص شفافیت و بازعمل کردن باشند. پاولسون گفت این اقدامات مقطعی تجربه ای آموزنده برای دولت ایالات متحده بوده و "راه رو به جلو" را نشان خواهد داد.
میسن قانع نشده است. او گفت بانک مرکزی و دولت باید اجازه می دادند که بازار مشکل عدم توانایی در پرداخت بدهی های بییر و استرنز را حل و فصل کند، که این امر احتمالاً منجر به از بین رفتن این شرکت می شد. او افزود که بانک مرکزی و دولت با توجه به اعتماد به اصول و قواعد بازار در گذشته، باید در آینده نیز در صورتی که یک موسسه مالی عمده دیگر نزدیک به ورشکستگی باشد، به سیستم بازار اعتماد کنند.
اما دیگر کارشناسان در زمینه سیاست عدم دخالت، ژاپن را مثال می زنند. در اواخر دهه 1980 هنگامی که پس از از هم پاشیدن حباب معاملات ملکی، بانک های ژاپنی با انبوهی از طلب های غیرقابل وصول مواجه شدند، مقامات مالی سالها صبر کردند تا بازار خود این مشکل را حل کند. این مشکل موجب رکود بازار به مدت یک دهه شد و تنها هنگامی پایان یافت که دولت شروع به تزریق حجم انبوهی از اموال عمومی به بانک های دچار مشکل نمود.
متن کامل سخنان آماده شده پاولسون در تارنمای وزارت خزانه داری در دسترس است.
متن کامل اظهارات آماده شده برنانکه در تارنمای بانک مرکزی ایالات متحده در دسترس است.
پايان متن
اين تارنما توسط دفتر برنامه های اطلاعات بين المللی وابسته به وزارت امور خارجه ايالات متحده منتشر می شود.
پيوند با ساير تارنماها نبايد به منزله تاييد نظرات ذکر شده در آنها تعبير گردد.
