10 جولای 2007
فیلتر آرسنیک آب به میلیونها نفر امید می دهد
پروفسور شیمی آمریکایی به حل مشکلی که کشور مادری اش، بنگلادش، را مبتلا کرده است می پردازد
آغاز متن
نویسنده: جفری توماس
عضو هیئت تحریریه یو. اِس. اینفو
واشنگتن – برندۀ یک جایزۀ معتبر مهندسی به سختی در حال کار است تا اطمینان حاصل کند که جوامع نیازمند سراسر جهان بتوانند از اختراع او سود ببرند. این اختراع، آرسنیک و سایر ناخالصی ها را از آب چاه جدا می کند.
ابول حسام، پروفسور شیمی در دانشگاه جورج میسون در ویرجینیا است. وی بخش اعظم یک میلیون دلاری که به عنوان جایزۀ چالش گرینگر سال 2007 دریافت کرده بود را به پخش دستگاه تصفیۀ آب ارزان قیمتش میان فقرای کشورهایی مانند بنگلادش اختصاص داده است که کشور مادری اش است و بین 77 تا 95 میلیون نفر در آن آب آلوده به آرسنیک می آشامند. باقیماندۀ پول جایزه به دانشگاه اهدا شده و یا برای تحقیقات آتی کنار گذاشته شده است.
آلودگی منابع آب زمینی به آرسنیک مشکلی جدی در بنگلادش، شرق هند، نپال و چندین کشور دیگر است. آرسنیک سمی است و حتی در مقادیر اندک می تواند منجر به ناراحتی های پوستی، آسیب به اعصاب، سرطان مرگبار، از کار افتادن اندامها و از دست دادن دست و پا و همچنین مرگ شود.
حسام اولین بار هنگامی به طور حرفه ای درگیر مشکل آرسنیک شد که برادرش، که در کوشتیا در بنگلادش پزشک است، از وی خواست که تکنیکی برای اندازه گیری دقیق آرسنیک ایجاد کند. حسام به عنوان بخشی از تحقیقش در دانشگاه جورج میسون، یک تحلیل گر الکتروشیمیایی ساخت و از آن برای ایجاد روشی برای اندازه گیری استفاده کرد. او گفت: "اولین نمونه ای که ما اندازه گیری کردیم آب چاه منزلمان بود و در آن 160 تا 190 قسمت در میلیارد [ppb] آرسنیک یافتیم – حد 50 ppb است. سپس تصمیم گرفتیم که یک فیلتر آب بسازیم."
حسام دریافت که همۀ محله ای که وی در آن بزرگ شده است و 60 درصد جمعیت 400,000 نفری کوشتیا آب آلوده به آرسنیک می آشامند. با وجودی که او سایر خواهر و برادرانش علائم مسمومیت آرسنیک را نشان نداده اند، ولی افراد دیگری در منطقه این علائم را نشان داده اند.
جایزۀ چالش گرینگر توسط آکادمی ملی مهندسی (NAE) و با کمک بنیاد گرینگر ایجاد شده است. NAE جامعۀ مهندسی آمریکا را به چالش طلبید تا سیستم تصفیۀ آبی ایجاد کنند که بتواند میزان آرسنیک موجود در آب چاه در کشورهای در حال توسعه را به میزان چشمگیری کاهش دهد. این چالش تصریح کرد که سیستم برنده باید کم هزینه باشد، از نظر فنی قوی باشد، قابل اطمینان و نگهداری باشد، از نظر اجتماعی قابل قبول باشد و مردم استطاعت خرید آن را داشته باشند، قابل ساخت و سرویس در کشورهای در حال توسعه باشد، و سایر مشخصه های کیفیت آب را کاهش ندهد و خطر زبالۀ سمی ایجاد نکند.
فیلتر حسام که وی آن را سونو (SONO) می خواند، یکی از 75 شرکت کننده بود. به گفتۀ رییس کمیتۀ انتخاب جایزه، پروفسور چارلز اوملیا از دانشگاه جان هاپکینز در مریلند که اختراع حسام را "مبتکرانه" خواند، این فیلتر در یک آزمایشگاه آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا آزمایش شد و توسط هر یک از 10 عضو کمیتۀ انتخاب جایزه مورد تحلیل قرار گرفت.
فیلتر سونو بدون برق کار می کند و از دو سطل داخل یکدیگر استفاده می کند. سطل بالا توسط شن درشت رودخانه و یک شبکۀ کامپوزیت آهن پر می شود که نقش جزء فعال زدایندۀ آرسنیک را به عهده دارد. سطل پایین حاوی ذغال چوب برای زدودن ناخالصی های آلی است. هر دو سطل حاوی شن نرم رودخانه و تکه های آجر هستند تا ذرات ریز را جدا کنند و جریان آب را تثبیت کنند. فیلتر سونو با استفاده از مواد اولیۀ محلی به قیمت 35 تا 40 دلار در بنگلادش تولید شده است. این فیلتر در هر ساعت 20 لیتر آب پاکیزه تولید می کند، نگهداری کمی می خواهد و حداقل 5 سال عمر می کند. این فیلتر همچنین "سبز" است، به این معنی که هیچ زبالۀ سمی ای تولید نمی کند.
حسام می گوید که او و برادرانش 32,500 عدد از این فیلترها را در بنگلادش، منجمله در بیش از 1000 مدرسه پخش کرده اند. او گفت: "ما داریم اثر نوشیدن آب پاکیزه را در بیمارانی که از ملانوسیس و کراتوسیس (بیماری های پوستی) شفا پیدا می کنند می بینیم و بیشتر آنها حالشان بهتر شده است." همچنین مردم بیشتر از اهمیت آب پاکیزه و قابل شرب اطلاع دارند.
حسام گفت: "ما برنامه هایی برای پخش این فیلتر در هند و نپال داریم."
کار حسام در زمینۀ آلودگی آرسنیک و همکاری اش با دیگران برای ایجاد یک آزمایشگاه تحقیقاتی محیط زیست در بنگلادش نشان دهندۀ تشریک مساعی ای است که می تواند در اثر تحصیلات تنها یک نفر میان موسسات آمریکایی و موسسات دیگر کشورها ایجاد شود.
حسام در سال 1978 به عنوان دانشجوی دکترا به ایالات متحده آمد و پس از اینکه دکترایش را در دانشگاه پیتسبورگ در پنسیلوانیا و تحقیق فوق دکترایش را در دانشگاه مینه سوتا به پایان رساند، به دانشکدۀ شیمی دانشگاه جورج میسون ملحق شد. او گفت: "از سال 1983 به این سو، من با برادر دکترم در بنگلادش در ارتباط بوده ام که تلاش می کرد که یک آزمایشگاه تشخیص پزشکی در کوشتیا، شهر مادری ام، بسازد. من همچنین به استادانم در دانشگاه داکا کمک می کردم که یک آزمایشگاه الکتروشیمی ایجاد کنند و در موسسات مختلف تدریس کنند."
حسام که در سال 1978 شهروند ایالات متحده شده است، گفت: "تجربه ام در ایالات متحده ارزشی فوق العاده داشت. باید بگویم که من همکارانی عالی در اینجا و خارج داشتم که شنوا و کمک کننده بودند."
پايان متن
اين تارنما توسط دفتر برنامه های اطلاعات بين المللی وابسته به وزارت امور خارجه ايالات متحده منتشر می شود.
پيوند با ساير تارنماها نبايد به منزله تاييد نظرات ذکر شده در آنها تعبير گردد.
