02 آگوست 2007

برنامه ریزی شرکای بین المللی ناسا برای پرواز علمی به قمر سیّاره زحل

سفینه کاسینی از میان آبفشانی که از سطح انسلادوس سر برداشته عبور خواهد کرد

آغاز متن

نوشته شریل پلرین - عضو هيئت تحريريه یو. اس. اینفو

واشنگتن – تیم دانشمندان مأموریت بین المللی کاسینی به سیاره زحل ، قصد دارد پرواز علمی سال 2008 به انسلادوس، یکی از دورترین اقمارسیاره حلقه دار زحل را تغییر داده و سفینه فضایی را از میان آبفشانی که از روی سطح این قمر سر به آسمان کشیده، عبور دهد.
مأموریت کاسینی، حاصل تلاش مشترک ناسا، آژانس فضایی اروپا، و اجنتسیا اسپاتزیاله ایتالیانا ، آژانس فضایی ایتالیا است.
شرکای این پروژه عبارتند از نیروی هوایی آمریکا، وزارت نیروی آمریکا، و دانشمندان صنایع و آکادمیک 19 کشور جهان. بیش از 250 تن از دانشمندان سراسر جهان بر روی اطلاعات گردآوری شده توسط کاسینی مطالعه می کنند.
جیمز گرین ، مدیر بخش سیارات، اول اوت، طی گزارشی در اداره مرکزی ناسا اظهار داشت، "انسلادوس به تمام معنی فکر ما را به خود جلب کرده است. در واقع، چیزی مشابه آن هرگز بر روی زمین مشاهده نشده است."
سؤالات زیادی برای دانشمندان کاسینی مطرح است. آن ها به طور مثال می خواهند بدانند چه گونه توده ای به عرض 505 کیلومتر دارای حرارت درونی کافی برای بیرون ریختن ستونی از آب تا فاصله ای بسیار بیشتر از ابعاد خود در فضا است.
آن ها می خواهند به ترکیبات کامل این ستون آب نیز پی ببرند، و این که آیا یک یا چند مشخصه جغرافیایی (موسوم به خطوط ببری)، که در سال 2005 بر سطح این قمر کشف شد هم در این فرایند مؤثر هستند یا خیر. فقط یک راه برای دریافتن این موضوع وجود دارد.


مشاهده از نزدیک
تا به حال چهار سفینه ناسا مسافت 1.5 میلیارد کیلومتری زمین تا زحل را طی کرده اند. پایونیر 11 اولین سفینه ای بود که در سال 1979 از کنار زحل عبور کرد. یک سال بعد، وویِجِر 1 همان مسیر را طی کرد، و سفینه دوقلوی آن، وویِجِر 2 نیز در سال 1981 این سفر را پشت سر گذاشت.
کاسینی به همراه کاوشگر خود، هویجنز ، اولین سفینه فضایی است که به کشف سیستم حلقه ها و اقمار زحل از مدار آن می پردازد. کاسینی بعد از یک سفر هفت ساله ، در سال 2004 وارد مدار زحل شده و به ارسال تصاویر و اطلاعات پرداخت. سفینه و کاوشگر آن، هر دو دارای تجهیزات و وسایل و دوربین هایی بودند برای جمع آوری تصاویر در شرایط مختلف و انواع طیف های نوری، از نور های قابل رؤیت گرفته تا مادون قرمز.
در دسامبر 2004 کاسینی کاوشگر خود را در فضا پرتاب کرد. بعد از یک پرواز 20 روزه، کاوشگر مخروطی شکل در جّو مه آلود تایتان ، یکی دیگر از اقمار زحل، فرود آمد. کاوشگر با کمک سه چتر نجات به آرامی بر سطح تایتان فرود آمد و آغاز به اندازه گیری و برآورد های مربوط به ترکیبات شیمیایی اتمسفر و ابر های آن نمود.
(برای مطالعه بيشتر به مقاله مربوط در آدرس زير مراجعه کنید: http://usinfo.state.gov/xarchives/display.html?p=washfile-english&y=2006&m=May&x=200605051313051cnirellep0.0191614
حدودا ً دو ساعت و نیم بعد ازورود کاوشگر به جوّ تایتان ، در نزدیکی های خط استوای آن فرود آمد. بعد از پشت سر گذاشتن موفقیت آمیز این مرحله، و فرود بر سطح منجمد تایتان، ارتباط چند دقیقه ای خود با سفینه را برقرار نمود. تا به حال شیء ساخته دست بشر سفری به طول سفر هویجنز نکرده و بر سطح جسمی سماوی فرود نیامده بود.
مأموریت چهار ساله کاسینی شامل طی بیش از70 دور مدار های زحل و اقمار آن است. پرواز علمی به انسلادوس در فوریه 2005، تا فاصله 1180 کیلومتری سطح چین خورده قمر پیش رفت. پرواز دیگری در ژوییه سال 2005 ، سفینه را تا 172 کیلومتری سطح آن نزدیک نمود.
گرین گفت، در ماه مارس 2008، کاسینی در فاصله 30 تا 100 کیلومتری سطح این قمر پرواز کرده و سفینه عملا ً در ستون آب فرو خواهد رفت. حضور در محل، و مشاهده فوران آن مواد از سطح قمر به سمت بالا، این فرصت را در اختیار ما قرار می دهد که با نگاه دقیقی به آن ببینیم چه چیزی در زیر سطح قمر و خطوط ببری وجود دارد.
سفینه قادر نخواهد بود از ستون مایعی که فوران دارد نمونه برداری کند، اما از طریق وسایل و تجهیزات موجود در سفینه، دانشمندان خواهند توانست ابعاد ذرات موجود دراین ستون مایع، درجه حرارت ، ترکیبات و ساختمان آن را مشخص کنند.
مسیر پیشنهادی
ستون مایع بر فراز این قمرکه دارای قطری 505 کیلومتری است، سر به فلک کشیده و ارتفاع آن دست کم معادل قطر خود قمر است. آبفشان های تک تک به این ستون می پیوندند، و همان طور که در گزارش نشریه علوم " ساینس " سال 2006 آمده، دانشمندان عقیده دارند این فواره ها ، آبفشان هایی هستند که از منابع آب تحت فشار در سطح زیرین این قمر فوران می کنند، آبی که حرارت آن بالا 0 درجه سانتیگراد است.
درطول دو ماه آینده، اعضای تیم این پروژه، در آزمایشگاه پیش رانش ناسا، واقع در مؤسسه تکنولوژی کالیفرنیا، به بررسی و تحلیل خط سیر پیشنهادی کاسینی و امنیت این مسیر خواهند پرداخت.
الن استرن ، ریاست مشترک هیئت مدیره مأموریت علمی ، واقع در اداره مرکزی ناسا گفت، "این مأموریتی است که کاسینی برای انجام آن برنامه ریزی نشده بود، اما ما معتقدیم که می تواند با موفقیت آن را به انجام برساند. ما از وجود این آبفشان ها اطلاعی نداشتیم، چه رسد به این که بتوانیم با پرواز بر فراز سطح این جهان یخ زده به آن ها نزدیک شده و آن ها را از نزدیک مورد آزمایش قرار دهیم. این بسیار تماشایی خواهد بود."
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این مأموریت، به تارنمای ناسا مراجعه کنید:
http://saturn.jpl.nasa.gov/home/index.cfm

پايان متن

اين تارنما توسط دفتر برنامه های اطلاعات بين المللی وابسته به وزارت امور خارجه ايالات متحده منتشر می شود.
پيوند با ساير تارنماها نبايد به منزله تاييد نظرات ذکر شده در آنها تعبير گردد.