20 فوريه 2009

"نیروی هوشمندانۀ" سیاست خارجی به دیپلماسی علمی، نقش تازه ای می دهد

نیروی منسجم و هم آهنگ نظامی- غیرنظامی در همکاری، تبادل نظر، سرمایه گذاری می کند

شریل پلرین
عضو هیئت تحریریه

واشنگتن – هیلاری رادهم کلینتون وزیر امور خارجه، خواهان تغییر رویکرد در انجام وظایف مربوط به سیاست خارجی آمریکا شد. این تحول، نقش همکاری علمی را در روابط بین المللی تقویت می کند.

هیلاری کلینتون هنگام بررسی صلاحیت وی برای احراز مقام وزارت امورخارجه در برابر کمیتۀ روابط خارجی مجلس سنا، در تاریخ 13 ژانویه گفت "نیاز به یک رهبری کارآمد همواره در آمریکا احساس می شده است و هنوز هم این نیاز احساس می شود "او افزود" ما باید از آنچه که نیروی هوشمندانه رهبری خوانده می شود استفاده کنیم، ما باید از نیروی هوشمندانه رهبری که طیف وسیعی از ابزار، نظیر مسایل دیپلماتیک، اقتصادی، نظامی، سیاسی، حقوقی و فرهنگی را در اختیار دارد، ابزار واقعی یا مجموعه ای از آن ابزارها را برای هر موقعیت استفاده کنیم . با نیروی هوشمندانه رهبری، دیپلماسی، پیشگام سیاست خارجی ما خواهد بود "

 نیروی هوشمندانه رهبری تعادلی بین نیروی سخت نظامی و نیروی ملایم دیپلماسی، توسعه، تبادلات فرهنگی، آموزش و علوم است. یکی از مهم ترین لوازم امید بخش، رهبری هوشمندانه دیپلماسی علمی است، یعنی تمرین پشتیبانی و توسعۀ مبادلات علمی، همکاری و پژوهش بین ایالات متحده و سایر کشورها – گاهی در مورد بعضی کشورهایی که دیگر روابط دیپلماتیک با ایالات متحده ندارند.

 وزارت امورخارجه از طریق دفتر اقیانوس ها، محیط زیست و علوم (اُ. یی. اس.)، با دولت ها بخش های خصوصی بازرگانی، دانشگاه ها، سازمان های غیر دولتی و بین المللی و افراد از هر منطقه دنیا برای توسعۀ همکاری علمی و آموزشی ارتباط دارد. 

 جف میوتک، کفیل معاون وزارت علوم، فضا و بهداشت در آوریل 2008 در کمیتۀ علوم و فن آوری مجلس گفت "ما اخیراً موافقت نامه ِاس. و. تی. (علوم و فن آوری) را با الجزیره، مراکش، لیبی و اردن منعقد کردیم." یک قرارداد در دسامبر 2008 با عربستان سعودی منعقد شده است.

او افزود "ما روابط علوم و فن آوری را با پاکستان به سطح بالاتری ارتقاء دادیم". او همچنین گفت که "پاکستان و مصر دو دولتی هستند که بودجۀ مالی آنها، برای ِاس. و. تی. هنوز موجود است."

تحکیم روابط

در جولای 2008 انجمن آمریکا برای پیشبرد علوم، که سازمانی غیر انتفاعی علمی مستقر در واشنگتن است، استقرار یک مرکز دیپلماسی علمی را اعلام کرد.

این مرکز با جوامع علمی و جوامع مربوط به سیاست گذاری خارجی برای تامین ارزش دیپلماسی علمی و تشخیص طرح های همکاری که بتواند به تحکیم روابط جامعه مدنی بین ملت ها به ویژه وقتی که روابط رسمی تنش زا است یا وجود ندارد تماس برقرار کند.

 وان ترکیان مدیر مرکز انجمن آمریکا برای پیشبرد علوم و افسر ارشد روابط بین المللی به تارنمای america.gov گفت، "به نظر من فعالیت های ما جنبه دوگانه دارد"، "یکی عملی است و دیگری الهام بخش است."

فعالیت های عملی انجمن مذکور شامل گردهم آوردن نمایندگان و کار کردن با همکاران بین المللی برای دیدار از کشورهای دیگر و توسعۀ فعالیت های دوجانبه با کشورها.

این مرکز با سازمان غیرانتفاعی علوم اسراییلی – فلسطینی مسقر در اورشلیم همکاری می کند، برای نمونه، از ماموریت آنها برای توسعۀ همکاری بین اسراییلی ها و فلسطینی ها و پیشبرد گفتگو و برقراری روابط متقابل بین پژوهشگران و دانشمندان آن جوامع پشتیبانی می کند.

 ترکیان گفت،"در بارۀ هدف الهام بخشی این سازمان، امر بسیار مهمی است، منظور این است که کارشناسان را از جوامع مختلف گردآوریم تا در باره امکاناتی برای نحوه همکاری که ممکن است در بلند مدت به برقراری ارتباط متقابل بین جوامع منجر گردد تامل و تفکر کنند."

برقراری پل ارتباطی

در نوامبر سال 2008 انجمن دانشگاه های آمریکا، برنامه گشتی را، برای شش دانشگاه آمریکا به عنوان تلاشی جهت تشحیص و یافتن راه هایی به منظور افزایش روابط علمی و آموزشی بین ایالات متحده و ایران ترتیب داد.

در 22 ژانویه دانشمندان ایرانی و آمریکایی و مقامات ارشد دانشگاهی در انجمن آمریکا برای پیشبرد علوم در واشنگتن، در آخرین سری از مبادلات فرهنگی در زمانی که سیاست آمریکا نسبت به ایران در مرحله تجدید نظر جامعی می باشد با هم ملاقات کردند.

نمونۀ دیگر از دیپلوماسی علمی، برنامه کتابخانه الکترونیکی عراق به نام کتابخانه واقعی علوم عراق در سال 2006 به منظور نهادینه ساختن برنامه های آموزشی و علمی عراق دوباره تدوین گردید.

این کتابخانه یک تارنمای اینترنتی است که 80 درصد دانشگاه ها و موسسه های پژوهشی عراق به میلیون ها مقاله از بیش از 17.000 هزار فصل نامه علمی و مهندسی به اضافه مفاد و منابع فن آوری و آموزشی از طریق برنامه ایترنتی که توسط شرکت شرکت سان مایکروسیستم تهیه شده است، دسترسی دارند.

(به برنامه "مقامات آمریکایی برنامه کتابخانه واقعی عراق را راه می اندازند" مراجعه کنید.)

گروهی از دانشمندان انجمن آمریکا برای پیشبرد علوم، اجرای طرحی را آغاز کردند که اکنون با همکاری متقابل سازمان ها، با کمک های مالی سازمان دفاعی برای کاهش تهدید، وزارت امورخارجه و بنیاد غیرنظامی پژوهش و توسعۀ، و هدیه های شرکت های انتشاراتی و جوامع متخصصین، دانشگاه ها و شرکت های خصوصی تأمین می شود

 کریستین لورد پژوهشگر سیاست خارجی مرکز سابان، برای سیاست خارجی خاورمیانه در انستیتوی بروکینگز به تارنمای آمریکا دات گاو گفت که "دولت ایالات متحده از نیروی درست و کامل دیپلماسی علمی قدردانی نمی کند".

کریستین افزود "هیچ دستگاه بنیادی دولتی نیست که در زمینه دیپلماسی علمی عهده دار وظیفه ای باشد." او همچنین گفت،"در وزارت امورخارجه افرادی هستند که به دیپلماسی علمی بسیار متعهدند ولی کارمندان بسیار کمی برای انجام این کار وجود دارد... و بودجه آن بسیار ناچیز است."

 ترکیان گفت "همکاری علمی نیروی عظیمی برای بنیان گذاری پل های ارتباطی بین ملت ها است، چون بر پایه احترام و تفاهم متقابل قراردارد." او افزود، "این همکاری اساس و مبنای کار و تعهد ما است."

اطلاعات بیشتر در مورد مرکز دیپلماسی علمی و سازمان علمی اسراییلی – فلسطینی در تارنماهای سازمان های مورد نظر موجود می باشد.