06 اکتبر 2008
پرونده هایی که توسط مردم تصمیم گیری می شود حاوی پیام جامعه به حقوقدانان هستند
واشنگتن- خدمت در هیئت منصفه یکی از تجربه های حتمی در روند شهروندی آمریکا است. وقتی نامۀ احضار برای خدمت در هیئت منصفه با پست می رسد، بسیاری از دریافت کنندگان این نامه تصور می کنند که باید چند روز دور از خانه و شغل خود به سر ببرند تا در دادگاه محلی حضور یابند و سرانجام بعد از شنیدن شهادت ها، دربارۀ سرنوشت یکی از اعضای جامعه تصمیم بگیرند.
دیوید بل، منشی سابق دادگاه ناحیۀ آرلینگتون در ویرجینیا به America.gov اظهار داشت، در واقع، مواردی که اعضای هیات منصفه برای هفته ها و ماه ها ممکن است مجبور باشند در انزوا به سر ببرند بسیار نادر است، و این رسانه های سرگرم کننده هستند که این تصور را در میان مردم ایجاد کرده اند.
بل بعد از 37 سال خدمت در دادگاه، اخیرا بازنشسته شده است – او پر سابقه ترین کارمند رسمی در تاریخ ناحیۀ خود بوده است. از وظایف او ایجاد تسهیلات در انتخاب هیئت منصفه و آموزش دادن وظایف به آن ها بوده است.
ششمین متمم فانون اساسی آمریکا که در سال 1791 به مورد اجرا گذاشته شد، متضمن حق برخورداری از محاکمۀ سریع و عمومی توسط "هیئت منصفه ای متشکل از مردم" است، یعنی افرادی که نمایندۀ قشر های مختلف جامعه هستند.
بل گفت، روی سخن بنیانگذاران جمهوری تنها با افرادی که در آستانۀ محاکمه شدن بودند و یا در آینده قرار بود محاکمه شوند، نبود. منظور آن ها سایر افراد جامعه هم بود، یعنی همان مردمی که آن ها مخاطب قرار می دادند، و می گفتند که این، یکی از معدود وظایف مدنی ... است که دولت باید از شهروندان خود درخواست کند. واگر شما آن کار را نکنید، همسایه تان باید بکند.
بل طبق تجربۀ خود اظهار داشت، اغلب کسانی که برای اولین بار برای شرکت در هیئت منصفه می آمدند، هنگام ورود مضطرب و دلواپس بودند، ولی در موقع خروج رضایت خود را از کاری که کرده بودند اظهار می کردند و می گفتند آمادگی دارند بار دیگر همین تجربه را تکرار کنند.
هر ایالت و جامعۀ محلی دارای روش خاص خود در انتخاب افراد هیئت منصفه می باشد. در ناحیۀ آرلینگتون، هر ساله حدود 2000 نفر از ساکنان که به طور تصادفی انتخاب می شوند، نامۀ احضار برای شرکت در هیئت منصفه را دریافت می کنند. تعداد افرادی که احضار می شوند، بیش از تعداد مورد نیاز برای محاکمه هایی که زمان بندی مشخص دارند، هستند و این امر به وکلای هر دو طرف اجازه می دهد در مورد تعصبات و جهت گیری آن ها تحقیق کرده و افرادی را انتخاب کنند که بتوانند بر موضع گیری هیئت منصفه مؤثر باشند.
وکلای مدافع و دادستان ها فهرستی از اسامی، مشاغل، سن و نشانی افرادی که ممکن است برای شرکت در هیئت منصفه انتخاب شوند، دریافت می کنند، و بعد از آنها سؤال هایی می شود. بل گفت، وکلا تلاش می کنند بهترین افراد ممکن را که مناسب پروندۀ خود می یابند، چه پروندۀ جنایی و چه غیر جنایی، انتخاب کنند.
او می گوید، برخلاف بعضی ایالت ها، در ویرجینیا ممنوع است که از اعضای هیئت منصفه دربارۀ دیدگاه های سیاسی یا رویکرد های اجتماعی شان سئوال شود، مگر این که ربط مستقیم با پرونده داشته باشد.
اظهار نظر جامعه
او گفت، هیئت های منصفه اهمیت زیادی برای فرایند حقوقی دارند، زیرا آن ها افرادی هستند که دارای بینش غیر متعصب و مترقی می باشند . آن ها برخلاف حقوقدانان حرفه ای، موضوع مطرح درپرونده ها را کرارا نشینده اند. سیستم طوری عمل می کند که فرصتی برای اظهار نظر جامعه فراهم می شود.
برای مثال، در یک سلسله پرونده های مشابه که در عرض دو سال در دادگاه مطرح گردید، هیئت های منصفۀ ویرجینیا پیامی دربارۀ تصادفات اتومبیل که موجب خسارات جزئی می گردید، به جامعۀ حقوقی ویرجینیا ارسال داشت. هیئت منصفه می دانست که در همۀ این پرونده ها، مقصر در تصادف، فرد متهم است که شرکت بیمۀ او مبلغی برای جبران خسارت پیشنهاد کرده بود و وکیل شاکی معتقد بود این میزان کافی نیست.
در هر هشت پرونده، هیئت منصفه متهم را مسئول تصادف یافت اما میزان جبران خسارت شاکی را تغییری نداد.
بل گفت، این پیامی به وکلای شاکیان بود. اگر با یک پروندۀ مربوط به تصادف اتومبیل به این جا مراجعه می کنید، ... که خسارت آن زدگی مختصر بدنه است و اتومبیل دچار صدمۀ اساسی نشده، انتظار رأی دادن به چند هزار دلار برای جبران خسارت از سوی هیئت منصفه را نداشته باشید. این قبیل پرونده ها تقریبا ً دیگر در دادگاه های ویرجینیا مطرح نمی شوند، و وکلا بدون مراجعه به دادگاه به حل آن ها مبادرت می کنند.
بل گفت، در سال 1998، بر اساس پژوهشی که در ویرجینیا صورت گرفت و نتایج محاکمه ها در حضور هیئت منصفه را با مواردی که قاضی تصمیم گرفته بود مقایسه کرد، آشکار شد که با این که ویرجینیا یکی از چندگونه ترین ایالت های کشور است، احکام صادره از سوی هیئت منصفه درمورد یک اتهام واحد، مناسب تر و مطلوب تر از احکامی بود که قاضی صادر کرده بود.
بل گفت، گاهی سیستم هیئت منصفه به خاطرتعیین مجازات های افراطی، مورد انتقاد قرار می گیرد، مانند صدور احکام شدید درمورد سارقانی که محکوم می شوند، مخصوصا در دوره ای که سارقان در طول روز دست به سرقت زده و موجب ایجاد وحشت زیادی درجامعه شده بودند. ویرجینیا یکی از چهار ایالتی است که در آن هیئت منصفه گناهکار بودن یا بی گناهی متهم، و میزان خسارات و مجازات متناسب را تعیین می کند. در اكثر ایالت ها، این قاضی است که برحسب رهنمود های موجود، نوع و میزان مجازات را تعیین می نماید.
او گفت، فکر می کنم می توان گفت که این موضوع دلیل خود را هم دارد، زیرا برای هیئت منصفه خیلی آسان تر است که فقط تعیین کند فرد متهم، مقصر هست یا نیست، و نگران این که چه مجازاتی در انتظار اوست، نباشد.
افزایش دادخواهی ها در آمریکا، اما نه محاکمه ها
هر چند تعداد دادخواهی ها در آمریکا افزایش پیدا کرده است، اما تعداد محاکمه ها با حضور هیئت منصفه رو به کاهش دارد.
بل گفت، من تصور می کنم علت کم شدن محاکمه ها این است که، بر خلاف آن چه شایع است، اعضای هیئت منصفه الکی پولی نمی دهند، دست کم تجربۀ من این طور نشان می دهد، و وکلای شاکیان این موضوع را می دانند و به همین خاطربیشتر از گذشته سعی می کنند پرونده های غیر جنایی را در خارج از دادگاه فیصله دهند.
در مورد پرونده های جنایی، وقتی در گذشته فقط قضات به سوابق جنایی متهمان دسترسی داشتند، بسیاری از متهمان پرونده های جنایی محاکمه ای، با حضور هیئت منصفه را درخواست می کردند و امید داشتند که هیئت منصفه بدون آگاهی از سابقۀ آن ها، شاید رأی به بی گناهی آن ها داده و یا حکم سبک تری برایشان درنظر بگیرد. اما حالا اكثر دادگاه ها سوابق متهمان را در اختیار هیئت منصفه هم قرار می دهند و به همین دلیل، آن امتیاز از میان رفته است.
بل گفت: در مورد کاهش محاکمه ها با حضور هیئت منصفه اصلا نگرانی ندارد. حقوق تضمین شده از سوی قانون اساسی کماکان پا بر جاست، و فکر می کنم مهم ترین چیز هم همان است.
اوگفت، محاکمه هایی که از هیئت منصفه استفاده می کنند، پیامی دربارۀ سیستم قضایی آمریکا ارسال می کنند. این که این سیستم تابع همگان است، و همه هم تابع آن می باشند. ... و به خوبی هم عمل می کند. مردم به آن اعتماد کامل دارند.