03 جون 2009

صنعت رو به رشد حمل و نقل های فضایی از مرزها فراتر می رود

شرکت های خصوصی سفرهای فضایی، به طور روز افزون راه های کم هزینه تری برای تجربه بی وزنی در فضا می یابند

این دومین مقاله از یک رشته مقالات دربارۀ تجاری کردن پروازهای فضا یی است.

نوشتۀ شریل پلرین
Science Writer

واشنگتن- مسافرت به فضا هیچ تازگی ندارد. دولت ها از سال 1957 ماهواره به فضا پرتاب می کنند و از سال 1961 فضانوردانشان را به فضا می فرستند. ولی آنچه تازگی دارد این است که مالکیت و عملیات در همه سطوح، از موشک ها و فضاپیماها گرفته تا بندرهای فضایی و سفرهای توریستی به فضا به طور روز افزونی از بخش دولتی به شرکت های خصوصی انتقال پیدا می کند.

در ایالات متحده، تعدادی از نهادهای فدرال رهبری تلاش ها برای ترویج تجاری کردن خدمات حیاتی فضایی را بر عهده دارند.

در ناسا، که قانون مورخ سال 1958 آن اجازۀ ترویج فعالیت های تجاری فضایی را به این آژانس می دهد، مشارکت ها تحت برنامۀ خدمه و بارهای تجاری این صنعت را برای نشان دادن طیفی از توانایی های حمل و نقل های فضایی به چالش می کشد.

در وزارت ترابری، دفتر حمل و نقل فضایی در فضا وابسته به سازمان هوانوردی فدرال (FAA) از بابت ایمنی عمومی در پروازهای تجاری و فعالیت های مربوط به بازگشت به جو زمین؛ و تشویق، تسهیل و ترویج حمل و نقل های تجاری به فضا اطمینان حاصل می کند. (به مقاله مربوط  " تلاش آژانس ها و شرکت های آمریکایی برای تجاری کردن پروازها به فضا" مراجعه کنید.)

در وزارت بازرگانی، دفتر تجاری کردن پروازها به فضا در سال 1988 به منظور کمک به شرکت های فضایی نوظهور در پیدا کردن مسیرشان در میان قوانین پیچیده ولی حیاتی دولت تاسیس شد. ولی به گفتۀ چارلز بیکر، جانشین مدیر، این دفتر کارهای بیشتری را انجام می دهد.

او به America.gov گفت: "این دفتر حامی رشد یک دسته صنعت جدید در حوزۀ فضا بوده است. در الگوی قدیمی، دولت ضمن امضای  قراردادی با یک شرکت، ماهواره ای را خریداری و یا وسیله ای را به فضا پرتاب می کرد، سپس دولت آن را به فضا می فرستاد و یا پس از پرتاب ادارۀ عملیات آن را بر عهده می گرفت."

او گفت، امروزه ممکن است شرکتی ماهواره ای را از یک شرکت دیگر خریداری کند، عملیات آن را اداره کند، و در مورد صنعت سنجش از راه دور می تواند تصویرهای به دست آمده را به دولت بفروشد.

بیکر گفت: "این صنعت ها، از جمله صنایعی هستند که از زمان تاسیس دفتر تجاری کردن پروازها به فضا توسعه پیدا کرده اند و ما از رشد آنها حمایت به عمل آورده ایم."

وظیفۀ دفتر تجاری کردن پروازها به فضا طیف گسترده ای را در بر می گیرد و فعالیت هایی ازجمله پرتاب به فضا، ارتباطات ماهواره ای، پایگاه های ماهواره ای، ناوبری و سیستم های پیگردی مانند سامانه موقعیت یابی جهانی ایالات متحده؛ سنجش از راه دور و نظارت زمینی را شامل می شود.

گردشگری فضایی

 در سال 2001  دنیس تیتو، تاجر آمریکایی و نخستین مسافر خصوصی زمین در فضا مبلغ 20 میلیون دلار را برای پرواز به فضا در فضاپیمای روسی سایوز و گذراندن شش روز در ایستگاه بین المللی فضایی پرداخت کرد. شرکت ماجراهای فضایی مستقر در ویرجینیا که در سال 1998 تاسیس شد هماهنگی این پرواز را با آژانس فضایی فدرال روسیه بر عهده داشت و از آن زمان تا کنون شش ماموریت خصوصی دیگر را سازمان داده است.

اِریک آندرسون، بنیانگزار شرکت ماجراهای فضایی گفت: "با نشان دادن اینکه بازاری برای این کار وجود دارد، سرمایه گذاری های خصوصی را در زمینۀ فن آوری هایی که روزی موجب کاهش قیمت سفرهای فضایی خواهند شد، تشویق می کنیم."

او به America.gov گفت: "مردم می گویند که هزینۀ سفر خصوصی به فضا بین 40 تا 50 میلیون دلار است، آیا روزی به 5 هزار دلار خواهد رسید؟ پاسخ من این است که نمی دانم. ولی اگر از 50 میلیون دلار شروع نشود هرگز به 5 هزار دلار نخواهد رسید."

ماجراهای فضایی همچنین بلیط های 102 هزار دلاری برای هر صندلی در پروازهای فضایی زیر مداری ارائه می دهد که شرکت کنندگان را به صد کیلومتری بالای زمین می برند. چنانکه در تارنمای ماجراهای فضایی ذکر شده است، شرکت کنندگان می توانند از آن فاصله مناظر را نگاه کنند، بی وزنی را تجربه کنند و "در تولد و رشد صنعت مسافرت های فضایی شرکت کرده و به نسل های آیندۀ مکتشفان الهام بخشند."

در سال 2008، ماجراهای فضایی شرکت جاذبۀ زمین صفر را که با پرداخت 5 هزار دلار مسافران را به پروازهای تجاری در مسیری مخروطی شکل می برد تا بی وزنی را تجربه کنند، خریداری کرد. ماموریت به ماه که در حال توسعه است، دو مسافر را با پرداخت نفری 100 میلیون دلار به اطراف کرۀ ماه و تقریباً 80 کیلومتری سطح آن کره می برد و سپس آنها را به زمین باز می گرداند.

آندرسون گفت: "شرکت ما سال گذشته دهمین سالگرد تاسیسش را جشن گرفت. در طول ده سال آینده امیدوارم که به جای اعزام پنج یا شش نفر به فضا، هزار نفر را به فضا بفرستیم و تعداد افرادی که قادر خواهند بود پرواز به فضا را تجربه کنند به طور قابل توجهی افزایش یابد." خود آندرسون هنوز به فضا نرفته است.

در آینده

صرفنظر از هزینۀ پروازبه فضا برای هر مسافر، بازار گرمی برای پروازهای تجاری انسان ها به فضا وجود دارد. ویرجین گالاکتیک، که بخشی از گروه ویرجین ریچارد برانسون است در نظر دارد تا پروازهای زیر مداری و سرانجام مداری به مبلغ 200 هزار دلار ارائه دهد.

این شرکت در ماه مه موتور موشکی خود را در موخاوه، کالیفرنیا به آزمایش گذاشت و شوالیه سفید دو، هواپیمای زیر مداری خود را در سال جاری آزمایش خواهد کرد. در ژانویه، ویرجین گالاکتیک یک اجاره نامۀ بیست ساله با بندر فضایی آمریکا، بندر فضایی تجاری در ایالت نیو مکزیکو امضا کرد.

بلو اوریجین، شرکتی دیگر که توسط جف بزوس، بنیانگزار Amazon.com تاسیس شد در حال توسعۀ طرح چوپان نو است – وسیله نقلیه ای که به طور عمودی بر می خیزد و به طور عمودی فرود می آید و به صورتی طراحی شده است که می تواند تعداد کمی فضانورد را به یک سیاحت زیر مداری به فضا ببرد. در سال 2006 این شرکت یک وسیله در حال توسعه را پیرامون این برنامه به فضا پرتاب کرد و فرود آورد.

جورج نیلد، مدیر برنامه های حمل و نقل های تجاری در فضا وابسته به سازمان هوانوردی فدرال به America.gov گفت: " ما در این دفتر در حال گفتگو با تقریباً پنج یا شش شرکت هستیم که هر یک در حال طراحی، ساخت و آزمایش وسا?ل نقلیه ای هستند که می توانند مردم را به فضا ببرند. ما انتظار داریم که دست کم چندین از این شرکت ها در دو یا سه سال آینده فعالیت های خود را آغاز کنند. به نظر من واقعاً نحوۀ افکار ما نسبت به پروزهای فضایی تغییر خواهد یافت."

یک شرکت دیگر مشغول ایجاد مکانی برای اقامت در فضاست. بیگلو هوا-فضا در لاس وگاس، نوادا که توسط رابرت بیگلو، مالک هتل بنیاد گذاشته شد، در ساخت واحدهای بسط پذیر ایستگاه فضایی پیشتازاست.

نیلد گفت: "بیگلو در حال حاضر دو واحد زیر مقیاس در مدار دارد که به منظور آزمایش سیستم ها توسط موشک روسی به فرستاده شدند. این دو واحد به خوبی کارمی کنند. آنها هفت سال است که در مدار هستند و بیگلو برنامه دارد واحدهای بزرگتری بسازد، آنها را به یکدیگر متصل کند، و احتمالاً در 2012 یا کمی دیرتر مکانی بسازد که افراد، شرکت ها یا کشورها بتوانند فضانوردان یا سیاحتگران فضایی خود را به آنجا بفرستند."

اطلاعات بیشتر دربارۀ تجاری کردن پروازها به فضا در تارنماهای زیر در دسترس است:
http://www.nasa.gov/offices/c3po/home
http://www.faa.gov/about/office_org/headquarters_offices/ast
http://www.space.commerce.gov
http://spaceadventures.com
http://www.gozerog.com
http://www.virgingalactic.com
http://public.blueorigin.com/index.html
http://www.bigelowaerospace.com