16 جولای 2008

آژانسهای فضايی جهان برای اكتشاف آينده با يكديگر هماهنگ می شوند

گروه بين المللی، گسترش حضور انسان و روبات در منظومه‌ی شمسی را هدف خود قرار می دهند

چريل پلرين
عضو هیئت تحریریه

واشنگتن – نمايندگان 11 آژانس فضايی، 10-12 ژوئیه در مونترال ملاقات كردند تا بهترين راههای اشتراك منابع و ظرفيتها را در تلاش هایشان برای دستيابی به مقاصدی  در منظومه‌ شمسی، كه شايد روزی انسان در آنجا زندگی و فعاليت كند،‌ مورد بحث قرار دهند.

اين آخرين گردهمايی از سلسله نشستهايی است كه فرآيند همكاری بين المللی در زمينه‌ فضا را از طرحهای دو جانبه و همكاريهای چندجانبه، مانند همكاری بين آمريكا، روسيه، ژاپن و چندين كشور اروپايی جهت تأسیس ايستگاه فضايی بين المللی، فراتر می برد.

ناسا در سال 2006 ميزبان نشست 13 آژانس فضايی  دیگر برای بحث در زمينه‌ علايق بين المللی در اكتشافات فضايی بود. نمايندگان اين آژانس  در  بيانيه  "راهبرد اكتشاف جهانی: چارچوبی برای هماهنگی" كه در ماه مه سال 2007 منتشر گرديد، به اتفاق ايده  اكتشاف صلح آميز روباتيك و انسانی را به وضوح اعلام كردند و مجموعه‌ مشتركی از  مسائل اكتشافاتی را توسعه دادند.

اين آژانس ها عبارت بودند از آژانس فضايی ايتاليا[1]، مركز ملی فضايی انگلستان، مركز ملی فضايی فرانسه[2]،‌ اداره فضايی ملی چين، آژانس فضايی كانادا، سازمان علمی و تحقيقاتی مشترك المنافع استراليا، مركز هوا فضايی آلمان[3]،  آژانس فضايی اروپا، سازمان تحقيقات فضايی هند، آژانس اكتشافات هوافضايی ژاپن، انستيتو تحقيقات هوافضايی جمهوری خلق كره،  ناسا، آژانس ملی فضايی اوكراين و روسكوسموسِ[4] روسيه .

نيل نيومن[5]، كارشناس بلند پايه‌  روابط بين الملل در مركز ناسا به  America.gov گفت  كه ما  " نسبت به نقش دولتهای سراسر  دنيا در گسترش حضور انسان و روبات در سراسر منظومه  شمسی، يك نگاه مشترك را [سند چارچوب] مورد توجه قرار داديم".

اهداف صلح آميز

گروه هماهنگی اكتشافات فضايی بين المللی (ISECG) [6] ، به عنوان تلاشی كه رسماً به اين نام خوانده می ‌شود، اولين بار در نوامبر سال 2007 در شهر برلين گرد هم آمدند.

بر اساس سند چارچوب، "گروه ISECG  پذيرای تمامی آژانسهای فضايی است كه از ظرفيتهای اكتشافات فضايی در جهت اهداف صلح آميز برخوردارند و يا در حال توسعه  اين ظرفيتها می باشند، و نيز علاقمند به همكاری در فرآيند هماهنگی راهبردی برای اكتشافات فضايی هستند." " در مجموع، اين گروه يك باشگاه انحصاری متعلق به 14 آژانس توسعه دهنده‌ سند چارچوب نمی باشد".

در گردهمايی شهر مونترال، شركت كنندگان دبيرخانه  گروه ISECG  را تأسيس نمودند، كه قرار است میزان آن در طی  دو سال اول آژانس فضايی اروپا  باشد، و ابزارهای توسعه‌  اشتراك اطلاعات در بين آژانسها درباره‌ ظرفيتهای اكتشافاتی و برنامه های مأموريتی را مورد بحث و گفتگو قرار دادند.

نيومن اظهار داشت كه : " به حداكثر رساندن فرصتهای همكاری دشوار است، مگر اينكه اطلاعات زمانی و صحيحی درباره‌ [آنچه كه هر آژانسی] در سر می پروراند يا در حال برنامه ريزی برای انجام آن است داشته باشيم و همچنين اين اطلاعات را هر چه سريعتر به اشتراك بگذاريم".

گروه ISECG  در حال توسعه دادن ابزاری به نام InterSECT  ، يعنی ابزار هماهنگی اكتشافات فضايی بين المللي[7]، است كه مأموريتها و ظرفيتها را شناسايی می كند.

مأموريت يك رخداد منفرد ، مانند پرتاب يك سفينه‌ فضايی با اهداف، مقصد و برنامه  زمانی خاص، می باشد. اكثر مأموريتها از زمان طرح ريزی تا اجرای عملی 5 سال بطول می انجامد و از روزها تا سالها ادامه می يابد. دامنه‌ی ظرفيتها از سفينه فضايی تا تسهيلات ارتباطات فضايی  در روی زمين را شامل می شود.

نيومن گفت كه امروزه "واقعاً هيچ راهی برای انعكاس صحيح آنچه كه جهان در هر نقطه‌ زمانی خاص [در فضا]  انجام  می دهد وجود ندارد. می توانم اين ابزار را خالق بازنمونی جالب از اكتشافات فضايی يكپارچه‌ در قالب يك ورقه‌ كاغذ – نوعی جدولِ كاری – ببينم كه نشان می دهد چه كسی در كجا و مشغول چه كاری است."

استانداردها در فضا

شركت كنندگان در مونترال برای شناسايی واسطهای ضروری در سطح فضا – مانند روابط بين سفينه های فضايی،  ماشينهای ماه پيما و محلهای اسكان در ماه، كه در صورت استاندارد شدن‌فرصتها را برای همكاری بين المللی افزايش می دهند، گامهای اوليه را برداشتند.

استانداردها ملزوماتی می باشند كه مهندسی يا معيارهای فنی،  روشها، فرآيندها و عملكردهای متحدالشكل را تثبيت كرده و امكان استفاده‌ی تبادل پذير از ابزارهای الكترونيكی، راندن ماشينها و ساختن شهرها و يا ايستگاههای فضايی را ميسر می سازند.

روش پهلوگرفتن سفينه فضايی[8] در ايستگاه فضايی بين المللی،  نمونه ای از يك استاندارد موردی است. شاتل فضايی از يك روش طراحی شده‌  روسی استفاده می كند – نظام الصاق دو جنسی بيرونی[9]- كه برای سفينه‌ فضايی سويوز طراحی شده بود.

برای ساخت سكونتگاهها يا پايگاههای علمی در سطح ماه يا مريخ، كشورها بايد از نظامهای استاندارد پهلوگرفتن سفينه‌ها، استانداردهای جوّی مشترك، قراردادهای ارتباطاتی و غيره استفاده نمايند.  وظيفه‌ گروه ISECG  اين خواهد بود كه تمامی واسطهای ضروری‌.  كه بايد استاندارد شوند را شناسايی نمايد.

نيومن گفت: " ما در سطح ماه يك اتاقك سكونتی خواهيم داشت كه بايد به اتاقك سكونتی كه توسط اروپا ايجاد شده است، متصل گردد. ممكن است ماشين فشار هوای ژاپنی كه افرادی نيز در درون آن هستند، نياز داشته باشد كه در سطح كره گردش كند و به اتاقك سكونتی الصاق شود، و ممكن است لازم باشد نيروگاهی كه توسط فرانسه توسعه يافته است برق تمامی استفاده كنندگان را تأمين نمايد". 

استانداردسازی با بی خطر بودن نيز پيوند دارد.

او گفت: " اگر سه كشور توان فرستادن انسان به سطح ماه را داشته باشند،‌و از بين آنها فقط دو كشور بتوانند در موقعيت اضطراری كشور سوم را نجات بدهند و كشور سوم اين توانايی را نداشته باشد،  اين خوب نيست."

 گام بعدی كه برای اوايل سال 2009 برنامه ريزی شده است،‌گرد هم آوردن معماران سفينه های فضايی از آژانس های فضايی است كه چگونگی يك پايگاه چندمليتی را تعيين نمايند و سپس ضروريترين واسطها را شناسايی نمايند.

اطلاعات بيشتر درباره‌  "راهبرد اكتشافات بين المللي" در تارنمای ناسا قابل دسترس است.