01 فوريه 2010

مجموعۀ سکه های نادر روسی مؤسسۀ اسمیت سونیان نیاز به یک حامی مالی دارد

سکه های بسیار نادرو بازگوی تاریخ امپراتوری روسیه

جاناتان شیفر
عضو هيئت تحريريه America.gov

واشنگتن- در طبقۀ چهارم  ادارات موزۀ ملی تاریخ آمریکا[1]، جایی که افراد معدودی می توانند از آن دیدن کنند، مجموعه ای از 14000 سکه و مدال روسی که قدمتشان به هزار سال قبل بازمی گردد، وجود دارد. این مجموعه، که تنها مجموعۀ سکه های قدیمی موزۀ هرمیتاژ[2] در سن پترزبورگ ،روسیه با آن برابری می کند، به قدری استثنایی است که برخی از قطعات آن در هیچ یک از مجموعه های خصوصی یا دولتی جهان یافت نمی شود. و افتادن گذار این مجموعه به ایالات متحده، داستانی پر رمز و راز دارد.

مؤسسۀ  اسمیت سونیان مایل است که این داستان را با بازدیدکنندگان این مجموعه در میان گزارد ، اما ترتیب دادن یک نمایشگاه سیار با مشکلات عمده ای همراه است. برای ترتیب دادن نمایشگاه های خارج کشور، بودجۀ دولتی به   مؤسسه اسمیت سونیان  تعلق نمی گیرد، و مسؤلان موزه می گویند آن ها به یک حامی مالی نیاز دارند که بتواند هزینۀ برگزاری نمایشگاه و تأمین امنیت مجموعۀ سکه ها را به عهده بگیرد که ممکن است بالغ بر 2 میلیون دلار گردد. این مؤسسه برای تحقق بخشیدن به  آرزوی خود، ابراز تمایل به همکاری با همتایان خود در روسیه و اروپای شرقی را کرده است –  وحتی اگر نتواند یک نمایشگاه حقیقی ترتیب دهد، مایل است با برگزاری یک نمایشگاه مجازی، بهترین آثار این مجموعه در مؤسسۀ  اسمیت سونیان و موزۀ هرمیتاژ را به نمایش بگذارد.

مقامات مؤسسۀ  اسمیت سونیان اخیرا ً به  سایت خبری دولت آمریکا اظهار داشته اند که این مجموعه بازگو کنندۀ تاریخ روسیه، از شاهزاده نشین های اولیه تا عصر پترکبیر، و تا قرن بیستم و فراتر از آن است.

غالب قطعات این مجموعه در دهۀ 1950 از سوی ویلیس دوپون[3] ، جوانترین فرزند از 10 فرزند لاموت دوپون[4]، رییس سابق شرکت دوپون و یکی از وارثان یک ثروت هنگفت، به مؤسسۀ  اسمیت سونیان اهدا شد. اما این تنها پایان داستان است.

این داستان در اواخر قرن نوزدهم و با گراندوک گئورگی میخاییلوویچ[5] آغاز می شود ، که برادرزادۀ تزار الکساندر دوم و پسرعموی تزار الکساندر سوم بود و توسط بلشویک ها زندانی و در سال 1919 در قلعۀ پیتر و پل واقع در سن پترزبورگ تیرباران شد.

در سال 1895،  دوک کبیر که کلکسیونر قهاری در جمع آوری سکه بود، به عنوان رئیس موزۀ تازه تأسیس الکساندر سوم، منصوب شد. او وقت و منابع زیادی را به گسترش مجموعۀ سکه  های این موزه اختصاص داد، و در سال 1909، مجموعه سکه های گرانبها و نادر خود را نیز به این موزه اهدا کرد.

به گفتۀ مقامات مؤسسۀ  اسمیت سونیان، میخاییلویچ در هنگام جنگ جهانی اول نگران امنیت این مجموعه بود و دستور داد آن را در پنج صندوق بزرگ نهاده و در بانک وام دولتی در سن پترزبورگ از آن محافظت گردد. درطی انقلاب روسیه، این صندوق ها به خارج از بانک انتقال یافت و از این جاست که داستان مشکوک می شود.

برخی عقیده دارند که صندوق ها به مسکو برده شد، و بعضی ها هم معتقدند که به جای دیگری انتقال یافت. مقامات مؤسسۀ  اسمیت سونیان می گویند که چهار صندوق از پنج صندوق از جنوب روسیه سردرآورد، که از آن جا، در سال 1919 به یوگسلاوی منتقل شد. همسر  دوک کبیر، ماریا گئورگیونا[6]دادخواستی مبنی بر تملک سکه ها به دادگاه های یوگسلاوی ارائه داد، و یک دادخواست هم توسط دولت بلشویک تنظیم شد. دادگاه به نفع  دوشس(همسر دوک) رأی داد و او سکه ها را به شهر رم منتقل کرد.

او برنامه داشت که در اکتبر 1939، این سکه ها را دریک حراجی در سوییس به فروش برساند، اما با در گرفتن جنگ جهانی دوم، این حراج لغو شد. وقتی او از دنیا رفت، مالکیت سکه ها به دخترهایش رسید. در سال 1950، سکه های طلا وپلاتین این مجموعه توسط حراج کریستی در انگلستان فروخته شد. یکی از دخترهای وی با یک آمریکایی ازدواج کرد و مجموعۀ سکه های نقره و مس به ایالات متحده انتقال یافت. سول کاپلان[7]، یکی از معامله کنندگان سکه در نیویورک، ویلیس دوپون را متقاعد کرد که بقیۀ مجموعه را خریداری کرده و آن را به مؤسسۀ  اسمیت سونیان اهدا کند. مقامات مؤسسۀ  اسمیت سونیان می گویند، دوپون به کاپلان گفت که برای خریداری برخی از سکه های طلا و پلاتین هم به بازار آزاد متوسل شود.

در میان گنجینه های این مجموعه، شمش های طلایی وجود دارد که قدمت آن ها به 1000 سال قبل باز می گردد و همچنین یک سکۀ مس "دنگا" متعلق به سال 1710، یک سکۀ روبل سال 1704 که از روی یک سکۀ  تاج بریتانیا و 40 سال قبل از آن ضرب گردیده بوده، یک سکۀ یک و نیم روبلی که تمثال همسر و فرزندان تزار نیکلای اول روی آن حک شده و یک سکه به نام روبل کنستانتین متعلق به سال 1825 که دارای داستان خاص خود است.

روی سکۀ روبل کنستانتین تصویر کنستانتین پاولوویچ[8] ، فرماندار  لهستان و برادر الکساندر اول به چشم می خورد. ضرابخانۀ سن پترزبورگ بعد از مرگ الکساندر و زمانی که انتظار می رفت کنستانتین به عنوان تزار جانشین اوگردد، ضرب   سکه های روبل را آغازکرد. اما کنستانتین در پی جانشینی او نبود و در عوض، برادر کوچکتر او به عنوان تزار بر تخت نشست. این سکه ها ضرب نشد و وجود آن ها برای پنجاه سال به دست فراموشی سپرده شد. امروز، تنها از وجود پنج تای آن اطلاع در دست است.

سکۀ روبل از اوایل قرن هجدهم واحد پول روسیه شناخته شده است، در آن زمان بود که نام روبل برای اولین بار روی سکه ای پدیدار شد – که در یک روی آن یک عقاب دوسر حکاکی شده بود و روی دیگر آن تصویری از تزار در حال اسب سواری بود. عقاب دوسر، که طرح آن از امپراتوری  وابسته بروم شرقی به عاریت گرفته شده بود، امروز هم برروی سکه های روسی به چشم می خورد. نام "روبل" که قدمت آن به قرن چهاردهم باز می گردد، مشتق از فعل روسی "قطعه قطعه کردن" است و از آن برای توصیف یک قطعه نقره که از شمش بریده شده باشد، استفاده می شده. در اوایل قرن هجدهم، پتر کبیر سیستم ده دهی را برگزید و یک روبل تقسیم بر 100 کوپک گردید. اولین سکۀ روبل نقره در سال 1704 ضرب شد.

مجموعۀ مؤسسۀ  اسمیت سونیان حاوی نشان های ریش متعلق به سال 1705 نیز هست، که زمانی ساخته شد که پترکبیر دستور داده بود نجبای روس و عوام، به عنوان بخشی از برنامۀ مدرنیزه کردن روسیه، ریش خود را بزنند. درصورتی که آن ها تمایل به نگهداشتن ریش خود داشتند، باید مالیاتی بابت آن پرداخت می کردند. برای نجبا و بازرگانان، این مالیات بالغ بر سالانه 100 روبل بود؛ برای عوام میزان آن به مراتب کمتر و برابر 1کوپک بود. به کسانی که این مالیات را می پرداختند، نشانی داده می شد که نشان نجبا از نقره و نشان عوام از مس بود. روی این نشان ها نوشته های متفاوتی دیده می شد، روی بعضی نوشته بود"مالیات ریش دریافت شد" و روی بعضی دیگر نوشته شده بود "پول دریافت شد". کلیسای ارتدکس روس با این مالیات به شدت مخالف بود و این مخالفت منجر به شورش های متعدد شهروندان گردید.

بازدیدکنندگان از این مجموعه، شاهد سکه های 3،3، 6 و 12 روبلی پلاتین نیز خواهند بود. روسیه اولین کشوری بود که سکۀ پلاتین ضرب کرد، که کار کردن به روی آن به مراتب دشوارتر از نقره یا طلاست. این سکه ها مورخ سال های 1828 و 1845 هستند. پلاتین در حال حاضر تنها در معدودی از کشور ها استفاده می شود – و عموما ً برای سکه های درگردش هم مورد استفاده قرار نمی گیرد.

مسکوکات برای انعکاس واقعیت های اقتصادی و سیاسی هم مورد استفاده قرار می گرفت. طی دوران سلطنت نیکلای اول (1855-1825)، یک سکۀ یک روبل ونیمی/ 10 ازلوتی، به زبان های روسی و لهستانی روی آن حکاکی شده بود که نشانگر اتحاد نزدیک پولی و اقتصادی دو دولت بود. روسیه، اتریش و پروس شرکای ارضی سرزمین لهستان بودند. روسیه به نشان ارزش دارایی های ارضی خود در لهستان که ارزش آن در سیستم پولی هر دو کشور ذکر می شد، سکه ضرب می کرد.

این تاریخ غنی و چیزهایی بیشتر ، در مجموعۀ ملی سکه های مؤسسۀ  اسمیت سونیان که شامل 1,6 میلیون سکه، مدال، نشان و دیگر اشیاء مربوط به سکه شناسی است، محافظت می شود. مسئولان موزه امیدوار هستند با همکاری همتایان روسی خود، تماشاگران جهان را در دیدن ازمجموعۀ کراندوک گئورگی میخاییلوویچ، سهیم کنند.

برای دیدن از برخی آثار این مجموعه مراجعه کنید به :

http://www.america.gov/multimedia/photogallery.html#/4110/russian_coins

1.       National Museum of American History

2.       Hermitage Museum

3.       Willis du Pont

4.       Lammot du Pont

5.       Georgii Mikhailovich

6.       Maria Georgievna

7.       Sol Kaplan

8.       Constantine Pavlovitch