28 سپتامبر 2009

مذاکرات مربوط به تسلیحات، انگیزۀ همکاری جدیدی بین ایالات متحده و روسیه است

مرل دیوید کلرهالز جونیور
عضو هيئت تحريريه

واشنگتن – ایالات متحده و روسیه، به عنوان دو ابرقدرت هسته ای، تعهدی اساسی برای کاهش انباشت سلاح های هسته ای خود کردند و هردو اظهار داشتند که تا پایان سال 2009 به توافقی برای کاهش بیشتر سلاح های مذکور خواهند رسید.

" من اطمینان دارم وقتی ایالات متحده و روسیه  بر روی مسائل مهمی مانند عدم گسترش سلاح هسته ای کار کنند، جهان ازآن پشتیبانی کرده  و ما توانائی آن را خواهیم داشت که تقریباً نوعی از صلح بین المللی و امنیتی که فکر می کنم همه خواهان آن هستیم را تأمین و برقرار کنیم،" پرزیدنت اوباما، این مطالب را در 23 سپتامبر در جلسۀ توجیه مطبوعاتی در نیویورک با رئیس جمهوری روسیه دمتری مدویدف بعد از مذاکراتی که باهم داشتند، اظهار داشت.

دیدار بین اوباما و مدویدف، فقط چند ساعت پیش از این که قطعنامه ای مبنی بر تأئید چهارچوبی به منظور حذف سلاح های هسته ای به اتفاق آراء در شورای امنیت سازمان ملل به تصویب برسد، صورت گرفت. مقام های ایالات متحده پیشرفت در مسائل هسته ای را، به عنوان بخشی از یک چهارچوب گسترده تر برای همکاری بین ایالات متحده و روسیه، در طیف وسیعی از مسائل جهانی می بینند. 

دو رهبر مذکور در بارۀ تلاش هائی که باید برای انعقاد موافقت نامۀ جدید، به عمل آید، صحبت کردند، این موافقت نامه، جایگزین عهدنامۀ راهبردی کاهش سلاح[1]، مصوب سال 1991، که مدت آن، در تاریخ 5 دسامبر پایان می یابد خواهد شد. گروه های مربوط  به  مذاکرات، به طور مرتب برای تکمیل  آخرین پیش نویس موافقت نامه ای که اوباما و مدویدف، ابتدا به طور غیررسمی در ماه آوریل در کنفرانس گروه سران در لندن راجع به آن گفتگو کرده اند، همکاری می کنند. این پیش نویس خواهان کاهش چشمگیر تسلیحات هسته ای به تعدادی کمتراز 1500 کلاهک هسته ای و دستگاه های حمل آن ها، مانند هواپیماهای بمب افکن، موشک های بالستیک زمین به هوا و زیردریائی های موشک انداز است.

اوباما اظهار داشت  که ایالات متحده و روسیه ،به عنوان دارندگان 95 درصد سلاح های هسته ای جهان، با برداشتن گام های ملموس برای تحقق هدف بلند مدت دیپلمانیک به منظور تحقق خلع سلاح، در حالی که پیامی موثر برای کشورهائی مانند ایران و کره شمالی می فرستند، نمونه ای برای پیشگامی در این زمینه خواهند بود.

اوباما اظهار داشت،" ما هر دو، اطمینان داریم که می توانیم در موعد مقرری که به خود تحمیل کردیم از عهده این کار برآمده، موافقت نامه ای که به طور چشمگیر موشک های هسته ای ما را کاهش خواهد داد، منعقد کنیم."

مشاوران امنیت ملی می گویند، بیشتر موفقیتی که اوباما و مدویدف در طول شش تا هشت ماه اخیر برخوردار شده اند، ناشی از تحقق روابط همکاری بین آنها است.

اوباما اظهار داشت که او و مدویدف توانسته اند روابط همکاری چشمگیری را، هم در مذاکرات شخصی و هم در اجلاس سران کشورها، که شرکت کرده اند،ایجاد کنند. مدویدف اظهار داشت که او و اوباما، شخصاً هر سه

ماه با هم دیدار کرده و به طور مرتب از طریق تلفن با هم گفتگو می کنند، و" این ارتباطات شخصی  یک شوخی نامتعارف نیست، بلکه نمودار روابط خوب همکاری است " هر دو رهبر، در اجلاس سران کشورهای گروه 20 پیتسبورگ که در 24 سپتامبر آغاز می شود، شرکت خواهند کرد.

مدویدف  اظهار داشت،" مهم تر این که ما، به این نکته واقف شدیم که باید بار دیگر به حرف های یکدیگر گوش دهیم. و این امر برای روابط آینده دو کشور و مردم  ما حائز اهمیت فراوان است.

مایک مک فال مشاور رئیس جمهوری که مدیر ارشد امور روسیه در شورای امنیت ملی است، اظهار داشت که تمام طرح مربوط به روابط ایالات متحده – روسیه از روز آغازین مبنی بر تعقیب مصالح امنیت ملی ایالات متحده، در تمام زمینه ها، در تمام مدت بوده است و این تلاش بر پایه معامله  پایاپای نیست.

مایک مک فال اظهار داشت" در اکثر مسائل راهبردی که ایالات متحده تعقیب می کند، ما اختلافی با روسیه نمی بینیم." او افزود،  " بعد از مدتی طولانی من فکر می کنم به نکته ای در روابط ایالات متحده – روسیه

 رسیده ایم که پرزیدنت مدویدف اکنون آن را پذیرفته است و می بیند که در حقیقت ما منافعی مشترکی  بیشتر از آنچه که فقط به منافع دوکشور مربوط باشد داریم و این  محتملاً مخالف موضعی است که شش یا هشت ماه پیش داشتیم."

ایران موضوع اصلی مذاکرات

ولی دو رهبر   که در حاشیۀ  شصت و چهارمین دورۀ گشایش مجمع عمومی سازمان ملل با هم ملاقات کردند، بیشتر وقت دیدار خود را در مورد مسائل ایران گفتگو کردند. ایالات متحده و روسیه جزو شش کشوری هستند که سعی می کنند رژیم ایران را  قانع کنند که توسعۀ  برنامۀ سلاحهای هسته ای را در مقابل تشویق های سیاسی و اقتصادی رها کند. گروه مذکور تعهد کردند به ایران برای توسعۀ برنامۀ کاملاً موثر انرژی هسته ای غیرنظامی برای تولید انرژی کمک کردند، ولی در عین حال تقاضا کردند که ایران تمام غنی سازی اورانیوم را که گامی برای توسعۀ بمب هسته ای است متوقف کند.  

نمایندگان شش کشور به رهبری هاویر سولانا، رئیس امور خارجی اتحادیۀ اروپا، در اول اکتبر با مقام های ایرانی در شهر ژنو ملاقات خواهند کرد.(  به متن  مذاکره کنندۀ ایرانی با  مذاکرات اول اکتبر، با شش قدرت جهان موافقت می کند  رجوع کنید.)   

اوباما اظهار داشت، "من بر این باورم که روسیه و ایالات متحده هدف راهبردی را که ایران می تواند برای توسعۀ منابع مسالمت آمیز  انرژی تعقیب کند با هم در میان می گذارند، ولی ایران نباید بدنبال تولید سلاحهای هسته ای رود

اوباما اظهار داشت،" همچنین ما هر دو  موافقیم که اگر ایران به مذاکرات جدی و حل این مسئله به طریقی که جامعۀ بین المللی را مطمئن کند که به ایفای تعهدات خود اقدام کرده، و به توسعۀ سلاحهای هسته ای نمی پردازد، پاسخ نمی دهد،  آنوقت  احتمال  اقدامات بیشتری ، تحریمهای اضافی جدی تر  امکان دارد. "

مدویدف  اظهار داشت که" تحریم ها، به ندرت ممکن است نتائج ثمربخش داشته باشد. ولی در بعضی مسائل، اعمال تحریم ها، اجتناب ناپذیر است."

مک فال بعد از جلسۀ توجیه مطبوعاتی رئیس جمهوری اظهار داشت که گفتگوها در مورد ایران بیشتر در مسائل راهبردی برای دست یابی به اهداف مطلوب در مسیر دیپلماتیک و برنامۀ راهبردی با فشار بیشتر متمرکز شد. مک فال افزود که پیشتر ایالات متحده و روسیه نظرات متفاوتی در بارۀ تهدید و اهداف راهبردی نسبت به ایران داشتند. 

او اظهار داشت، " اگر دو کشور کاملاً باهم نیستند ولی به نظرمن خیلی به هم نزدیک شده اند." او افزود که هیچ یک از روسای جمهوری خواهان اِعمال تحریم ها، نیستند ولی در بعضی شرائط " اِعمال آن، ضروری است."