17 سپتامبر 2009

موافقت مذاکره کننده ایران با انجام مذاکرات در اول اکتبر با شش قدرت

مرل دیوید کلرهالز جونیور
عضو هيئت تحريريه

واشنگتن – یک مقام وزارت امور خارجه در 14 سپتامبر گفت، ایران می تواند برنامه ساخت سلاح های هسته ای اش را رها کند و به جامعه بین المللی ملحق شود یا با انزوای جهانی بیشتری روبرو شود.

ایان کلی، سخنگوی وزارت امور خارجه، طی سخنانی در یک نشست مطبوعاتی گفت مذاکره با مقامات ایرانی در اول اکتبر گام اول و بسیار مهمی در از سرگیری مذاکرات متوقف شده در بارۀ موضوعی است که به عقیده بسیاری از قدرت های جهان، با تلاش های ایران در توسعه برنامه ساخت سلاح های هسته ای درارتباط است. کارشناسان معتقدند که ایران در صورت مسلح شدن به سلاح هسته ای می تواند خطر امنیتی بی ثبات کننده ای ایجاد کند.

کلی تصریح کرد، "ما قصد داریم به طور مستقیم به این مسئله عمل نکردن ایران به تعهداتش بپردازیم. این موضوع  اصلی وکانونی مذاکرات ما با آنها در اول اکتبر خواهد بود."

کلی اظهار داشت، "(ایران) می تواند در مسیری حرکت کند که به پیوستن در جامعه بین المللی می انجامد یا می تواند مسیر دیگری را دنبال کند که به انزوا منتهی می شود." کلی افزود، "و این همان مسیری است که از دیدگاه ما آنها در آن قرار دارند و موجب نگرانی ماست، چون به تعهداتی که در قبال جامعه بین المللی دارند عمل نمی کنند."

سخنگوی خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در 14 سپتامبر با تأیید خبر گفتگو با سعید جلیلی، مذاکره کننده ارشد ایران در مسئله هسته ای، به خبرگذاری ها اعلام کرد که دو طرف موافقت کرده اند در اول اکتبر جلسه ای برگزار شود. کلی تصریح کرد که تصمیمی در مورد محل برگزاری جلسه گرفته نشده اگرچه احتمالاً نقطه بی طرفی تعیین خواهد شد.

شش کشور جهان – چین، فرانسه، آلمان، روسیه، بریتانیا و ایالات متحده موسوم به گروه 1+5 – مدتی است که با ایران، درباره برنامه هسته ای این کشور، مشغول مذاکره اند اما این مذاکرات در حدود یک سال قبل با اصرار این گروه در لزوم تعلیق فعالیت های غنی سازی اورانیوم ایران متوقف شد. این گروه که شامل پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد به اضافۀ  آلمان است، در پی تلاش فرانسه، آلمان و برای  جلب موافقت رهبران ایران با تعلیق غنی سازی اورانیوم از طریق ارائۀ پیشنهاد مجموعه ای از مشوق های سیاسی و تجاری تشکیل شد.

این شش قدرت در سه سال گذشته یک بسته مشوق های تجاری و دیپلماتیک را به ایران پیشنهاد دادند تا در ازای آن ایران فعالیت های غنی سازی اورانیوم را رها کند. در سال گذشته هم مشوق های جدیدی به این مجموعه اضافه کردند اما مقامات ایران همچنان با تعلیق غنی سازی اورانیوم به عنوان پیش شرطی برای مذاکره مخالفت ورزیدند.

غنی سازی اورانیوم از مراحل ضروری تولید بمب هسته ایست. یک دیپلمات ارشد ایالات متحده در 9 سپتامبر در جلسه آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین گفت ایران ممکن است همین اکنون سوخت هسته ای غنی شده کافی برای ساختن یک بمب در اختیار داشته باشد.

رابرت گیبز، سخنگوی کاخ سفید، در یک نسشت خبری در کاخ سفید گفت، کشورهای مختلف جهان درباره برنامه تسلیحات هسته ای ایران نگرانند. او افزود، "اگر ایران حاضر نباشد درباره برنامه تسلیحات هسته ای غیر مجازش گفتگو کند، تنها نتیجه این کار به گمان من تقویت موضع جامعه بین المللی در تأکید گذاشتن بر روی تعهداتی است که، تکرار می کنم، ایرانی ها به آنها عمل نمی کنند."

گلین دیویز، نماینده ایالات متحده، اخیراً نگرانی های مشابهی را در شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی مطرح کرد. او گفت، "ما شدیداً نگرانیم این هستیم که ایران آگاهانه تلاش می کند تا دست کم، گزینه تسلیحات هسته ای را برای خود حفظ کند." او افزود، "این فعالیت های غنی سازی که در جریان است... ایران را به یک ظرفیت خطرناک و بی ثبات که ممکن است مرز محدویت ها را بشکند نزدیک تر می کند." (به مقاله طرح نگرانی های جدید ایالات متحده درباره برنامه بمب سازی ایران مراجعه کنید.)

دیویز گفت محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی، در گزارش جدیدی توضیح داده که ایران دست کم 1430 کیلوگرم هگزافلوراید اورانیوم با درجه غنای پایین در اختیار دارد که از مواد لازم برای ساختن بمب هسته ایست و می توان آن را تا رسیدن به درجه تسلیحاتی بیشتر غنی کرد.

این نماینده ایالات متحده گفت، "ایران در حال حاضر یا اورانیوم با درجۀ غنای پایین  به اندازۀ کافی برای تولید یک بمب هسته ای را در اختیار دارد یا به این مرحله بسیار نزدیک است." او افزود، "ایران یک بار فرصت پاسخگویی به نگرانی های جامعه بین المللی در رابطه با برنامه هسته ای این کشور را از دست داده است."

محمد البرادعی در جلسه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت، ایران برخلاف قطعنامه های شورای امنیت، فعالیت های غنی سازی و کارهای مربوط به طرح های آب سنگین خود را متوقف نکرده است.

کلی گفت شش قدرت عضو گروه 1+5 به احتمال زیاد در جریان گشایش مجمع عمومی سازمان ملل متحد در هفته آینده در نیویورک با هم رایزنی می کنند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب سه دور تحریم های سیاسی و اقتصادی تلاش کرده است رهبران ایران را متقاعد سازد که غنی سازی اورانیوم را متوقف و از دنبال کردن برنامه تسلیحاتی چشم بپوشند.

پرزیدنت اوباما در زمینه سیاست خارجی چه اقداماتی را در مد نظر قرار دهد؟  در وبلاگ Obama Today در تارنمایAmerica.gov  نظر دهید.