15 اکتبر 2009

اعطای جایزۀ نوبل به اوباما به دلیل تلاش او برای خلع سلاح هسته ای و چندجانبه گرایی

استفان کافمن
عضو هيئت تحريريه America.go

واشنگتن -- چرا پرزیدنت اوباما جایزۀ مهم صلح نوبل را فقط نه ماه پس از آغاز دورۀ ریاست جمهوری اش دریافت کرد؟ کمیتۀ نوبل در نروژ در این خصوص به اظهارات اوباما در مورد "تلاش های فوق العاده جهت تحکیم دیپلماسی بین المللی و همکاری بین ملت ها"، به ویژه اقدامات وی جهت عاری ساختن جهان از تسلیحات هسته ای، اشاره کرد.

پرزیدنت اوباما، از زمان آغاز دولت خود، تغییرات گسترده ای را در رویکرد ایالات متحده نسبت به جهان اِعمال کرده است. در سال های اخیر، ایالات متحده به دلیل آنچه که بسیاری از تحلیلگران رویکرد یک جانبه در مسائل مختلفی چون تصمیم به حملۀ نظامی علیه عراق یا عدم شرکت در اقدامات جهانی جهت مبارزه با تغییرات آب و هوایی می دانند، مورد انتقادهای شدید بین المللی بوده است.

ولی از روز 20 ژانویه و تحلیف اوباما، تغییرات بسیاری صورت گرفته است. کمیتۀ نوبل در بیانیۀ خود در تاریخ 9 اکتبر اعلام کرد: "اوباما، به عنوان یک رئیس جمهوری، فضای جدیدی در سیاست بین المللی ایجاد کرده است. افراد بسیار کمی تاکنون توانسته اند مانند اوباما توجه جهان را جلب کرده و به مردم امید فردایی بهتر بدهند. دیپلماسی وی بر این مفهوم استوار است که آنان که قرار است جهان را رهبری کنند، باید این اقدام را بر اساس ارزش ها و روش هایی که نزد اکثریت جمعیت جهان مشترک است، انجام دهند." به مقالۀ اظهارات کمیتۀ نوبل دربارۀ اعطای جایزۀ صلح به پرزیدنت اوباما مراجعه کنید.

http://www.america.gov/st/texttrans-english/2009/October/20091009080715bpuh0.3832819.html&distid=ucs

فعالیت پرزیدنت اوباما در خصوص خلع سلاح هسته ای با سخنرانی او در تاریخ 5 آوریل در پراگ آغاز شد که وی کاهش و در نهایت نابودی تسلیحات هسته ای موجود، تقویت پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای (NPT) و ممانعت از گسترش تسلیحات هسته ای به کشورهای جدید و ممانعت از دستیابی تروریست ها و افراط گرایان سیاسی به مواد و سلاح های هسته ای را پیشنهاد داد. (به مقالۀ اوباما در جستجوی جهانی عاری از تسلیحات هسته ای مراجعه کنید.)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/April/20090405150637DMslahrelleK0.8071558.html

اوباما در پراگ اظهار داشت ایالات متحده متعهد است "به دنبال صلح و امنیت در جهانی عاری از تسلیحات هسته ای باشد". وی در نخستین نه ماه ریاست جمهوری خود، بر اهمیت حیاتی این هدف در برنامۀ کلی دولت خود تأکید کرده است.

در 24 سپتامبر، پرزیدنت اوباما -- به عنوان اولین رئیس جمهوری ایالات متحده که جلسه ای در سطح سران را در شورای امنیت سازمان ملل متحده ریاست می کرد -- از این فرصت استفاده کرده و تصویب قطعنامۀ 1887 را مدیریت کرد؛ قطعنامه ای که خواهان نابودی تسلیحات هسته ای است و چهارچوبی گسترده را در مورد روش های کاهش خطر هسته ای، در راه رسیدن به این هدف، مشخص می کند. (به مقالۀ تعهد شورای امنیت سازمان ملل متحد به خلع سلاح هسته ای جهانی مراجعه کنید.)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/September/20090924130059dmslahrellek0.401745.html

اوباما در جلسۀ شورای امنیت تصریح کرد که گسترش و استفاده از تسلیحات هسته ای "تهدیدی اساسی علیه امنیت تمامی ملت ها و تمامی کشورها است". وی افزود اگر یک بمب هسته ای در یکی از شهرهای بزرگ جهان منفجر شود، موجب مرگ هزاران نفر خواهد شد و "سبب بی ثباتی شدید امنیت، اقتصاد و روش زندگی همۀ ما می شود".

وی اظهار داشت: "همۀ کشورها حق استفاده از انرژی صلح آمیز هسته ای را دارند، ولی مسئولیت کشورهایی که هم اکنون دارای سلاح های هسته ای هستند، این است که به سمت خلع سلاح حرکت کنند و مسئولیت کشورهایی که فاقد چنین تسلیحاتی هستند، این است که از چنین تصمیمی منصرف شوند."

دولت اوباما همچنین در حال انجام مذاکراتی در خصوص موافقتنامۀ "پیمان کاهش تسلیحات استراتژیک" (START) با روسیه، جهت کاهش تعداد سلاح های هسته ای و سیستم های توزیع آنها بوده است. اِلِن تاوشر¹، معاون وزیر امور خارجه در امور کنترل تسلیحات و امنیت بین المللی، در تاریخ 6 اکتبر خاطرنشان کرد که "در طول چند سال آینده، تسلیحات هسته ای استراتژیک ایالات متحده، در مقایسه با مقدار آنها در پایان دوران جنگ سرد، 75 درصد کاهش خواهد یافت." (به مقالۀ به گفتۀ یک مقام وزارت امور خارجه، منع گسترش تسلیحات هسته ای مسئولیتی مشترک است، مراجعه کنید)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/October/20091007152448esnamfuak0.8780481.html&distid=ucs

علاوه بر این، رئیس جمهوری، همایشی در ماه مارس 2010 را در خصوص ایمن سازی مواد هسته ای پراکنده و رسیدن به بالاترین حد ممکن امنیت هسته ای، خواستار شده است. متعاقب آن و در آوریل 2010، کنفرانس بازنگری پنج سالۀ پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای برگزار خواهد شد.

تصمیم پرزیدنت اوباما دربارۀ متوقف و معکوس ساختن روند گسترش سلاح هسته ای، رویکرد وی نسبت به کرۀ شمالی و ایران را نیز شکل داده است. در تاریخ 25 سپتامبر و پس از این که آشکار شد ایران به طور مخفیانه یک پایگاه غنی سازی اورانیوم در نزدیکی شهر قم احداث کرده است، رئیس جمهوری اظهار داشت در میان کشورها، "پیمانی بنیادین در بطن رژیم منع گسترش سلاح های هسته ای" وجود دارد.

وی تصریح کرد: "همۀ کشورها حق استفاده از انرژی صلح آمیز هسته ای را دارند؛ کشورهای دارای تسلیحات هسته ای باید به سوی خلع سلاح حرکت کنند و کشورهای فاقد این تسلیحات، باید از رسیدن به آن منصرف شوند. این پیمان برای چندین دهه ادامه داشته و جهان را بسیار امن تر و ایمن تر ساخته است. و این پیمان به رفتار همۀ کشورها و پایبندی آنان به مسئولیت های خود بستگی دارد." (به ایران پس از پنهان ساختن تأسیات، باید بار دیگر اعتماد جهانی را به خود جلب کند مراجعه کنید.)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/September/20090925150520esnamfuak0.3905146.html

تأکید مجدد بر تعامل چندجانبه

هنگامی که سوزان رایس، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، در 12 اوت خطاب به جمعی در نیویورک گفت، "ایالات متحده بازگشته است"، دربارۀ "تغییرات بنیادین" در روش دولت اوباما برای تعامل با جهان سخن گفت. رایس اظهار داشت از دیدگاه رئیس جمهوری و مشاوران وی، همکاری در توافق با دیگر کشورها در سازمان ملل متحد، مؤثرترین و کارآمدترین روش برای پیشبرد منافع امنیت ملی ایالات متحده است. وی افزود آنچه در ورای این اصل وجود دارد، آگاهی به این نکته است که این منافع امنیتی، مسائلی مشترک هستند و ایالات متحده نمی تواند به تنهایی آنها را حل کند.

رایس تصریح کرد که در حال حاضر با چالش های جهانی خاص و حائز اهمیتی، چون خطر گسترش سلاح های هسته ای، تغییرات آب و هوایی، بیماری های فراگیر و بحران جهانی مالی، روبرو هستیم. وی گفت: "اگر زمانی برای همکاری چندجانبه و مؤثر در راستای تحقق منافع ایالات متحده و آینده ای مشترک و سرشار از صلح و شکوفایی بیشتر وجود داشته باشد، آن زمان همین الآن است." (به مقالۀ ایالات متحده "آمادۀ رهبری دوباره" در سازمان ملل متحد است مراجعه کنید)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/August/20090814134131esnamfuak0.6851007.html

پرزیدنت اوباما همچنین دست دوستی خود را به سوی مسلمانان جهان دراز کرده است و همان گونه که در سخنرانی خود در 4 ژوئن و در قاهره تأکید کرد ، مصمم است به "چرخۀ شک و نفاقی" که بین مسلمانان و ایالات متحده به وجود آمده است، پایان دهد.

اوباما اظهار داشت: "باید تلاش مداومی برای گوش کردن به یک دیگر، آموختن از یک دیگر، احترام به یک دیگر و جستجوی زمینه های مشترک صورت گیرد. تا زمانی که روابط ما بر اساس تفاوت هایمان تعریف می شوند، ما به کسانی که به جای صلح، بذر نفرت می کارند و افرادی که به جای همکاری هایی که می توانند مردم ما را در رسیدن به عدالت و شکوفایی یاری دهند، مناقشات را ترویج می کنند، قدرت می بخشیم. (به مقالۀ اوباما خواستار آغازی جدید با مسلمانان سراسر جهان است مراجعه کنید)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/June/20090603172847dmslahrellek0.882641.html

در تغییرات دیگری که جهت کاهش انتقادهای جهانی علیه ایالات متحده و عدم پایبندی آن به تعهدات خود در مورد عدالت بین المللی و حقوق بشر، طراحی شده بود، پرزیدنت اوباما استفاده از روش های بازجویی خشن و "پیشرفته" را ممنوع و اعلام کرد که زندان نظامی در خلیج گوانتانامو، کوبا، تعطیل خواهد شد. این دو دستور که هر دو به شکل احکام اجرایی ابلاغ شدند، در اولین روزهای ریاست جمهوری اوباما صادر شدند. (به مقالۀ اوباما دستور تعطیلی گوانتانامو را صادر می کند مراجعه کنید)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/January/20090122122011idybeekcm0.383053.html

اوباما همچنین گفته است که "دورانی که آمریکا از حل مسئلۀ تغییرات آب و هوایی طفره می رفت، به پایان رسیده اند". وی در سخنرانی خود در تاریخ 23 سپتامبر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، اذعان داشت که ایالات متحده و دیگر کشورهای ثروتمند -- که انتشار دی اکسید کربن توسط آنها در طول قرن بیستم موجب آغاز پدیدۀ گرم شدن زمین شده است -- مسئول و موظفند که اقدامات جهت حفظ و نجات کرۀ زمین را رهبری کنند. وی افزود بخشی از این رهبری نیز همکاری با کشورهای در حال توسعه برای کاهش میزان انتشار و کمک به کشورهای فقیر جهت سازگاری با آثار تغییرات آب و هوایی را شامل می شود. (به مقالۀ اوباما سازمان ملل را برای "دوران جدید همکاری" به چالش طلبید مراجعه کنید.)

http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/September/20090923131210esnamfuak0.7910578.html

کمیتۀ نوبل در بیانیۀ خود پرزیدنت اوباما را "سخنگوی برجستۀ جهان" در الهام دادن به آینده ای بهتر که این کمیته به دنبال آن است، توصیف و به تعهدات اوباما به دیپلماسی و گفتمان چندجانبه -- به جای زور -- جهت حل کشمکش ها و تلاش وی برای رسیدن به جهانی عاری از تسلیحات هسته ای و جهانی که در آن دموکراسی و حقوق بشر تحکیم شده اند، اشاره کرد.

در این بیانیه آمده است: "این کمیته از تقاضای اوباما در این مورد که "اکنون زمانی است که همۀ ما باید مسئولیت خود را برای رسیدن به پاسخی جهانی در برابر چالش های جهانی انجام دهیم" پشتیبانی می کند."

نظر شما دربارۀ اعطای جایزۀ صلح نوبل به پرزیدنت اوباما چیست؟ در این باره در وبلاگ America.gov نظر دهید.

http://blogs.america.gov/obama/

1. Ellen Tauscher