19 نوامبر 2009

آمریکا و روسیه به پیمان جدید کنترل تسلیحات نزدیک می شوند

مرل دیوید کلرهالز جونیور
عضو هيئت تحريريه America.gov

واشنگتن – پرزیدنت اوباما در حاشیه هفدهمین اجلاس سالانه سازمان همکاری های اقتصادی آسیا-اقیانوسیه در سنگاپور با دمیتری مدودف، رئیس جمهوری روسیه، در خصوص پیمان جدید کنترل تسلیحات و مهار بلندپروازی های هسته ای ایران دیدار و گفتگو کرد.

اوباما و مدودف از اولین دیدار خود در لندن و سپس در مسکو در مورد  ضرورت مبرم کاهش زرادخانه های هسته ای آمریکا و روسیه توافق کرده اند. گروه های مذاکره کننده دو کشور بسختی مشغول کار بر روی پیمان جدیدی به منظور جایگزینی پیمان کاهش سلاح های استراتژیک  START 1) (، بوده اند که تا 5 دسامبر اعتبار دارد.

مایک مک فال، مشاور ارشد امنیت ملی، در 15 نوامبر در یک نشست مطبوعاتی در سنگاپور به خبرنگاران گفت، با توجه به اینکه پیمان استارت 1 تنها تا چند هفته دیگر اعتبار دارد، حد فاصل انقضای این پیمان و انعقاد پیمان جدید و تصویب آن در سنای آمریکا و دومای روسیه باید با یک موافقتنامه موقت پر شود.

اوباما و مدودف در ماه ژوئیه در مسکو موافقت کردند که شمار کلاهک های هسته ای تحت تملک هر یک در ظرف هفت سال به 1500 تا 1675 فروند برسد. این پیمان شمار تجهیزات انتقثال را اعم از زیردریایی ها، بمب افکن های دور برد، و موشک های قاره پیما نیز کاهش می دهد. موشک های قاره پیما برای حمل کلاهک های غیر هسته ای در فواصل مشابه نیز به کار می روند و این یکی از زمینه های فنی مورد بحث طرف ها بوده است.

استارت 1 در 31 ژوئیه 1991 به امضای میخائیل گورباچف، رهبر شوروی سابق، و پرزیدنت جورج اچ دبلیو بوش رسید؛ این پیمان در سال 1982 توسط پرزیدنت رونالد ریگان پیشنهاد شد و کلاهک های هسته ای زرادخانه های دو طرف  را به حدوداً به  6,000 فروند محدود ساخت.

در سال 2002، پیمان مسکو که هدف آن کاهش زرادخانه های هسته ای طرف ها به 1700 تا 2200 فروند کلاهک عملیاتی مستقر تا سال 2012 بود به تصویب ایالات متحده و روسیه رسید.

اوباما در 15 نوامبر در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با مدودف تصریح کرد، "هدف ما کماکان تکمیل این مذاکرات و امضای قرارداد جدید تا پایان سال است." او افزود، "و واقعاً احساس می کنم که هر دو طرف سعی دارند مسائل فنی مختلفی را حل کنند ولی با حسن نیت کار می کنند."

اوباما در اوایل سال جاری در پراگ خواستار جهانی عاری از سلاح های هسته ای شد و عهد کرد در در جهت تحقق اهداف کنترل تسلیحات و منع گسترش سلاح های هسته ای بلندتری کوشش کند.

پیمان جدید در هنگامی منعقد می شود که واشنگتن در حال جلب حمایت روسیه در تلاش مهار کردن بلندپروازی های هسته ای کره شمالی و ایران است. ایالات متحده و روسیه در مذاکراتی شرکت دارند که هدف آن متقاعد کردن هر دو رژیم به دست کشیدن از برنامه های تولید تسلیحات و موشک های دور برد در ازای دریافت مشوق های اقتصادی و سیاسی بیشتر است.

مذاکرات استارت به سرپرستی رُز گوتمولر، دستیار وزیر امور خارجه آمریکا و آناتولی آنتونف، مذاکره کننده روسی، در ژنو برگزار می شوند. دو طرف در تلاش بوده اند که اختلاف نظرهای باقی مانده در زمینه شمار سلاح های تهاجمی و پدافند موشکی را برطرف سازند.

دمیتری مدودف، رئیس جمهوری روسیه، در کنفرانس مشترک با اوباما گفت، "درباره آینده پیمان استارت و محدودیت سلاح های تهاجمی زیاد صحبت کرده ایم." او افزود، "توافق کردیم که این مذاکرات را با نیروی بیشتری دنبال کنیم، برای مسائل باقی مانده راه حل بیابیم، چون در برخی موارد، اینها مسائل فنی هستند. و در برخی موارد راه حل سیاسی لازم است – اما دقیقاً به همین دلیل است که مسائل را در سطح ریاست جمهوری مورد بحث قرار می دهیم."

بلندپروازی های هسته ای ایران

در خصوص ایران، پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد – ایالات متحده، بریتانیا، چین، فرانسه و روسیه – و آلمان با همکاری اتحادیه اروپا در تلاش بوده اند ایران را متقاعد سازند به برنامه ساخت سلاح های هسته ای خود پایان دهد. این گروه اخیراً در طرحی پیشنهاد داد اورانیوم ایران به منظور فراوری بیشتر و تهیه سوخت برای مصرف در رآکتور تحقیقاتی تهران به روسیه ارسال شود. این رآکتور در برنامه های انرژی و پزشکی ایران مورد استفاده قرار می گیرد.

اوباما به خبرنگاران گفت، "در اولین ملاقاتی که با پرزیدنت مدودف داشتم به او تأکید کردم که ما می خواهیم سعی کنیم مسئله ظرفیت هسته ای ایران را به گونه ای سازنده حل کنیم و عمیقاً معتقد بودم که اگر کشورهایی همچون آمریکا و روسیه بتوانند دو مسیر در پیش روی جمهوری اسلامی ایران قرار دهند، یکی به سمت ادغام بیشتر، امکان دستیابی به انرژی هسته ای صلح آمیز، و در عین حال، تأکید بر لزوم دست کشیدن ایران از سلاح های هسته ای، این مثبت ترین نتیجه خواهد بود."

او گفت، "متأسفانه ایران تا کنون نتوانسته به پیشنهادی که به اذعان همه رویکردی خلاقانه و سازنده است، پاسخ مثبت دهد "

مسیر دوم مسیر تحریم های بیشتر احتمالی است.

اوباما گفت، "ما معتقدیم که ایالات متحده و روسیه همچنان از ایران خواهند خواست تا مسیری را دنبال کند که به پیروی از تعهدات بین المللی این کشور منتهی می شود." او افزود، "اما نمی توانیم روی آن حساب کنیم و کار بررسی و آماده شدن برای این مسیرهای دیگر را شروع خواهیم کرد."

مدودف گفت امیدوار است این تلاش های مشترک باعث شوند ایران کاربردهای صلح آمیز برنامه هسته ای خود را پیگیری کند.

مدودف گفت، "ما آماده ایم بیشتر فعالیت کنیم و امیدوارم نتایج فعالیت مشترک ما مثبت باشد." او افزود، "اگر موفق نشویم، گزینه های دیگری هنوز مطرحند تا بتوانیم فرایند را در جهت متفاوتی حرکت دهیم."

او گفت، "هدف ما روشن است: برنامه ای شفاف، منطبق با نیاز روز، و صلح آمیز است – نه برنامه ای که برای جامعه بین الملل ایجاد سؤال و نگرانی کند."