18 نوامبر 2009
گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی از گسترش فعالیت های هسته ای ایران خبر می دهد
واشنگتن- به گفتۀ ایان کلی، سخنگوی وزارت امورخارجه، گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) در بارۀ فعالیت های هسته ای ایران بر ادامۀ خودداری آن کشور از عمل به تعهدات بین المللی خود انگشت می گذارد. وی در این که ایران به طور رسمی به پیشنهاد آژانس دایر بر موافقت با غنی شدن اورانیوم ایران در یک کشور دیگر برای تأمین سوخت یک رآکتور پژوهشی پاسخ خواهد داد، ابراز تردید کرد.
کلی روز 17 نوامبر به خبرنگاران گفت: گزارش نشان می دهد که ایران به جای عمل کردن به الزامات بین المللی خود "فعالیتهایش را در زمینۀ غنی سازی و تولید آب سنگین گسترش داده و به یک کوشش چند ساله برای ساختن تأسسیات مخفی غنی سازی در مباینت با خواستهای شورای امنیت سازمان ملل و تعهدات خود در برابر IAEA مبادرت ورزیده است. "
گزارش IAEA که روز 16 نوامبر انتشار یافت، پس از دیدار بازرسان آژانس از تأسیسات تازه افشا شدۀ قم ارائه گردیده است.
به موجب موافقت نامۀ سال 2003 با IAEA، ایران ملزم است که به محض اتخاذ تصمیم در بارۀ ساختن تأسیسات هسته ای خود یا دادن اجازۀ ساختمان آنها، آژانس بین المللی را از مراتب آگاه سازد. بنا بر آنچه که در گزارش آمده، ایران به بازرسان گفته است که ساختمان تأسیسات [جدید] در سال 2007 آغاز شده است، حال آنکه عکس های در دسترس از تأسیسات قم از طریق ماهواره های بازرگانی، حاکی از آن است که ساختمان تأسیسات بین 2002 و 2004 در جریان بوده است. عملیات ساختمانی در 2006 از سر گرفته شده و از آن هنگام تا کنون ادامه داشته است.
کلی گفت، گزارش همزمان با اشاره به خودداری ایران از اعلام وجود تأسیسات یادشده طبق تعهدات خود، "بر این نکته تاکید می کند که خودداری ایران از اعلام وجود این تأسیسات اعتماد را نسبت به این که تأسیسات اعلام نشدۀ دیگری به IAEA وجود ندارد کاهش می دهد."
کلی گفت، به موجب این گزارش، "تأسیسات قم برای جای دادن تقریبا 3,000 دستگاه سانتریفیوژ ساخته شده است" بنا به اظهار مقامات ایالات متحده، این تعداد کمتر از آن است که بتواند مقدار قابل توجهی اورانیوم برای برق هسته ای تولید کند اما اگر ایران بخواهد اورانیوم کافی با درجۀ تسلیحاتی برای یک یا دو بمب هسته ای در سال در اختیار داشته باشد، درست به اندازه است.
کلی گفت: "بنا بر آنچه که در گزارش آمده، منظور از ساختن این تأسیسات و تاریخچۀ ساختمان آن از نظر توالی زمانی باید روشن شود."
طبق اظهار سخنگو، گزارش IAEA حاکی است که برای مدتی بیش از دو سال ایران از اجابت تقاضای آژانس دایر بر "ارائۀ توضیحات جدی در بارۀ فعالیت گذشتۀ خود در زمینۀ تولید کلاهک جنگی اتمی و دیگر ابعاد ممکن نظامی در برنامۀ هسته ایش خودداری ورزیده است."
به گفتۀ کلی، ایالات متحده به رایزنی خود با گروه 1+5 که دیگر اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل –انگلستان، چین، فرانسه و روسیه- همراه با آلمان را در بر می گیرد، ادامه خواهد داد. این کشورها برای متقاعد کردن ایران برای پایان دادن به برنامۀ سلاح های هسته ای خود در تلاش بوده اند.
وی افزود، ایالات متحده همچنان امیدوار است که ایران به طور رسمی به پیشنهاد IAEA که به ایران اجازۀ دستیابی به سوخت لازم برای ایزوتوپهای پزشکی را می دهد پاسخ خواهد گفت. (نگاه کنید به مقالۀ "پذیرش معاملۀ غنی سازی به وسیلۀ ایران موجب جلب اعتماد بین المللی خواهد شد")
کلی اظهار داشت: "ما در حال حاضر هنوز برای بستن در بر روی این امکان آماده نیستیم اما با صراحت باید گفت که خودداری ایران از دادن پاسخ به این پیشنهاد و مجموعۀ موارد عدم متابعت، از آنچه که در موافقت نامه با IAEA قید شده است، در ما اعتماد زیادی به این که آنها به طور رسمی مبادرت به دادن جواب خواهند کرد ایجاد نمی کند."
به گفتۀ کلی، دولت اوباما در دادن یک ضرب الاجل رسمی به ایران برای دادن پاسخ مردد است. وی دراین زمینه با اشاره به این که ایران همچنان به فعالیت های غنی سازی خود ادامه می دهد، اظهار داشت: "من فقط می توانم بگویم که فرصت بسیار کوتاه است."
