14 می 2009

کاهش زراد خانه های هسته ای یکی از دغدغه های اصلی ایالات متحده-روسیه است

مِرِل دیوید کِلِرهالز جونیور
عضو هیئت تحریریه

واشنگتن – کاهش زرادخانه های هسته ای از بزرگترین اولویت های ایالات متحده و روسیه بشمار می رود، ولی بسیاری از مسائل بین المللی، از خاورمیانه تا کرۀ شمالی، نیز در برنامۀ کاری این دو کشور وجود دارد.

هیلاری رودهَم کلینتون ، وزیر امور خارجه ایالات متحده ، و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجۀ روسیه، در تاریخ هفتم ماه مه و پیش از رفتن به کاخ سفید برای مذاکره با پرزیدنت اوباما و در هفته ای پرمشغله در خصوص مسائل پراهمیتِ سیاست خارجی، برای انجام مذاکرات ملاقات کردند. در تلاش برای سرکوب شورش های فزایندۀ طالبان در افغانستان و پاکستان، رئیس جمهوری و وزیر امورخارجه مذاکرات سه جانبه و مهمی با رهبران این دو کشور انجام دادند. این موضوعی است که به روسیه نیز -- که مسیر ترابری تجهیزات برای نیروهای امنیتی تحت رهبری ناتو در شمال افغانستان را گشوده است، مربوط می شود.

کلینتون گفت که او و لاوروف درمورد مسائل بسیاری، از جمله افغانستان، کره شمالی، خاور میانه، ایران، گرجستان و شورای ناتو-روسیه، گفتگو و تبادل نظر کردند. در یک جلسۀ مطبوعاتی مشترک در اتاق بنجامین فرانکلین در وزارت امور خارجه، کلینتون افزود: "ما در تلاش هستیم که .... از تداوم گفتگوهای جدی موجود بین دولت های ایالات متحده و روسیه  اطمینان یابیم."

لاوروف نیزازطریق یک مترجم گفت: "ما در مذاکراتمان اهمیت زیادی برای ثبات راهبردی قائل شده ایم، مسائلی مانند توافق های جدید که جایگزین استارت یک2 -- که در اوائل ماه دسامبر به پایان خواهد رسید -- خواهند شد." وی افزود تاریخ نشست ماه ژوئیه به زودی اعلام خواهد شد و شامل جزئیاتی راجع به این نشست خواهد بود.

رئیس جمهوری اوباما و همتای روسِ او، پرزیدنت دیمیتری مدوِدِف، رسیدن به پیمانی جهت کاهش تسلیحات هسته ای جدید که جایگزین استارت یک خواهد شد را متعهد شدند. در مذاکراتی که در اول ماه آوریل و در اجلاس مالی سران کشورهای گروه 20 در لندن برگزار شد، آنان اظهار داشتند که مایلند پیش نویس اول این پیمان را به هنگام ملاقات آیندۀ خود در مسکو در اوائل ماه ژوئیه و پیش از برگزاری اجلاس سران گروه 8 در ایتالیا مشاهده کنند. (به مقالۀ گفتگوهای کاهش تسلیحات هسته ای آمریکا- روسیه آغاز شد مراجعه نمایید)

پیمان کاهش تسلیحات استراتژیک 1991 ، یا استارت یک، در تاریخ 5 دسامبر منقضی می شود. برنامۀ جایگزین آن نخستین گام به سوی دستورکارِ بدون تلسیحات هسته ای قلمداد می شود که توسط اوباما و مدوِدِف پیشنهاد شده است. ایالات متحده و روسیه 95 درصد کلاهک های هسته ای استراتژیک جهان را در اختیار دارند.

کلینتون گفت: "من و وزیر امور خارجه [روسیه] دربارۀ اینکه چگونه می توانیم با همکاری یکدیگر، به معیار و نمونه ای جهت بهبود امنیت تجهیزات هسته ای و جلوگیری از گسترش تسلیحات هسته ای در سراسر جهان دست یابیم، گفتگو کردیم."

وی همچنین افزود که دستورکار دوجانبۀ فراگیر در حال توسعه و گسترش بوده و شامل موضوع هایی چون بحران جهانی اقتصادی، تغییرات آب و هوا و قطب شمال است.

کلینتون اظهار داشت: "ما فکر می کنیم همکاری های ما دربارۀ این مباحث به نفع هر دو طرف بوده و همکاری ایالات متحده و روسیه در این زمینه ها به نفع جهان نیز هست."

ثبات در گرجستان

به گفتۀ کلینتون، وی و لاوروف در خصوص نگرانی های مشترک دربارۀ گرجستان و دو منطقۀ جدایی طلب اوسِتیای جنوبی و آبخازیا بحث و گفتگو کردند. روسیه و گرجستان در ماه اوت 2008، بر سر این دو منطقه درگیر جنگی کوتاه مدت شدند.

کلینتون گفت: "ما این فرصت را داشتیم که دربارۀ شرایط موجود در آن منطقه و نیاز آن به ثبات صحبت کنیم. و من فکر می کنم وزیر لاوروف و دولت روسیه به این نکته آگاه هستند که ثبات و رسیدن به یک راه حل صلح آمیز برای حل تنش ها و کشمکش ها در گرجستان به نفع همه است."

کلینتون افزود که اختلاف نظر دربارۀ یک موضوع مانع همکاری در موارد دیگر نیست.

لاوروف نیز در این باره گفت: "ما امروز دربارۀ مسائلی چون وضعیت قفقاز -- به خصوص قفقاز جنوبی -- صحبت کردیم. با اینکه ما دارای اختلاف نظرهای روشنی هستیم، ولی هر دو در یک مورد توافق داریم و آن اینکه باید بیشترین تلاش خود را برای ایجاد ثبات در این منطقه انجام دهیم."

در خصوص جاه طلبی های هسته ای ایران و کرۀ شمالی، کلینتون و لاوروف اظهار داشتند که در حال همکاری از طریق گروه های چند جانبه برای رسیدن به راه حلی هستند که از گسترش بیشتر تسلیحات هسته ای جلوگیری کند.

دربارۀ این مقاله نظر دهید.

اوباما چه تصمیم هایی را باید در زمینۀ سیاست خارجی در نظر داشته باشد؟

1. Merle David Kellerhals Jr.

2. START-1