27 مارچ 2009

تحلیل: اوباما ترکیه را به سفر اروپایی آینده خود اضافه می کند

این دیدار امید به تجدید روابط با یک هم پیمان کلیدی و شریک دیپلماتیک را بازتاب می دهد

دیوید مک کیبی
عضو هیئت تحریریه

واشنگتن – پرزیدنت اوباما با افزودن ترکیه به برنامه سفر آینده خود به اروپا در پی ادامه دسترسی آمریکا به جهان اسلام و همچنین بازسازی روابط با هم پیمان کلیدی و شریک دیپلماتیک فعالی است  که در حد فاصل  اروپا، آسیای مرکزی و خاورمیانه واقع شده است.

هیلاری رادهام کلینتون، وزیر امور خارجه در مصاحبه 7 مارس با محمت علی بیراندی از کانال دی شبکه تلویزیونی ترکیه در آنکارا پایتخت ترکیه گفت: "او به عنوان یک همپیمان، شریک و دوست به اینجا می آید، ما نقاط مشترک بسیاری داریم و نقشی که ترکیه به عنوان یک رهبر منطقه ای و جهانی در زمینه موضوعات مهم ایفا می کند، موردی است که ما بسیار از آن حمایت می کنیم."

کلینتون پیشتر در آن روز برنامۀ دیدار اوباما از آنکارا و استانبول را در روزهای 6 و 7 آوریل طی یک کنفرانس خبری مشترک با علی باباجان، وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرد. در حالی که انتظار نمی رود اوباما از ترکیه به عنوان پایگاهی برای طرف خطاب قرار دان [جهان] اسلام که طی مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری خود وعده داد، استفاده کند، این دیدار در دنبالۀ اولین مصاحبه رسمی او به عنوان رئیس جمهوری با کانال ماهواره ای سعودی العربی به عنوان بخشی از تعهد دولتش در مورد برقراری  ارتباط با جهان اسلام طی 100 روز اول ریاست جمهوری وی صورت خواهد گرفت.

کلینتون با یادآوری علاقمندانۀ این نکته که وی برای اولین بار در دولت همسرش پرزیدنت بیل کلینتون، رئیس جمهوری پیشین، این کشور پیجیده پرتحرک و متنوع، را کشف کرد، گفت: "همانطور که همه می دانیم، ترکیه یک الگوی دموکراسی با قانون اساسی غیر مذهبی است که نشان می دهد اسلام می تواند همراه با هر دو همزیستی داشته باشد. ما این واقعیت را که ترکیه اساساً و نه منحصراً کشور مسلمانی است که در آن سطوح مختلف جامعه در کنار یکدیگر به پیش می روند، بسیار مهیج یافته ایم."

روابط نزدیک واشنگتن با آنکارا به زمان اجرای دکترین ترومن با هدف تقویت اقتصاد و استقلال نظامی ترکیه در سال 1947 باز می گردد – هدفی که از دوران جنگ سرد تا امروز از طریق دیپلماسی دوجانبه و به عنوان مشارکت بین دو نیروی نظامی بزرگ در میان 26 کشور همپیمان ناتو تقویت شده است.

در حالی که دیپلماسی واشنگتن- آنکارا به واسطه تصمیم سال 2003 مجلس ترکیه در جلوگیری از استفاده نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده از این کشور به عنوان سکوی پرتاب موشک به کشور همسایه عراق، به تیرگی گرایید، دو دولت در سال 2006 چشم انداز مشترک و گفتگوهای ساختاری را به منظور پایه گذاری چهارچوبی برای همکاری های استراتژیک بیشتر آغاز کردند.

کلینتون طی رایزنی با رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه و پرزیدنت عبدالله گل، به منظور اتکاء براین رابطه قوی در سطح دولت با دولت با یکدیگر همکاری کردند. تحلیلگران با توجه به عضویت جدید ترکیه در شورای امنیت سازمان ملل و عضویت در اقتصادهای پیشرو G20 می گویند، نقش این کشور در ترویج صلح و امنیت جهانی احتمالاً طی سال های آینده رو به افزایش خواهد بود. اما کلینتون تصدیق کرد که برای بازسازی روابط با مردم ترکیه که بر اساس یک نظرسنجی جدید تنها 9 درصد از آنها نسبت به این روابط نظر مساعد دارند -- در سال 2002  این نسبت 52 در صد بود -- راه درازی در پیش است.

ترکیه و ایالات متحده تعهد مشترکی برای برقراری صلح در خاورمیانه دارند. ترکیه در سال 2008 میزبان گفتگوها بین سوریه، همسایه جنوبی خود و اسراییل بود و پیشتر در همین سال نقشی محوری در تأمین آتش بس غزه ایفا کرد. کلینتون اظهار داشت، این دو کند و هدف بلند مدت مرز صلح اعراب – اسراییل را تقویت می کند.

کلینتون گفت: "من آنچه را که ترکیه برای برقراری یک مسیر ارتباطی بین سوریه – اسراییل انجام داد، تحسین می کنم. ما به رهبری ترکیه برای کمک به ایالات متحده در پیشبرد طرح صلح جامعی که شامل راه حل دو کشور باشد، نیاز داریم." (نماینده ایالات متحده با مقامات سوریه دیدار می کند، را ببینید: U.S. Envoys Meet with Syrian Officials) 

به دنبال اعلام خروج زمان بدی شده نیروهای نظامی از عراق در 27 فوریه توسط اوباما، ، ترکیه عبور تجیهزات نظامی ایالات متحده را از خاک این کشور را پیشنهاد کرد. بر اساس گزارش های رسانه ها، در این اثناء، ایران همسایۀ دیگر، به ترکیه به عنوان یک میانجی بالقوه برای تجدید روابط با ایالات متحده نزدیک شده است.

کلینتون همچنین ترکیه را به عنوان یک شریک اصلی در تلاش های جهانی برای ثبات افغانستان – اولویت عمدۀ  سیاست خارجی اوباما در کاخ سفید – مورد شناسایی قرار داد. تقریباً 800 نفر از نیروهای نظامی ترکیه در مأموریت پاسداری صلح به رهبری ناتو خدمت می کنند در حالی که حکمت چتین، وزیر امور خارجه سابق ترکیه از سال 2003 تا 2006 به عنوان مقام ارشد غیر نظامی ائتلاف در کابل خدمت کرده است. کلینتون اظهار داشت، در حالی که دولت اوباما به منظور پیشبرد یک برنامۀ راهبردی جهانی جدید در افغانستان با همپیمانان رایزنی می کند، ترکیه می تواند به ایفای یک نقش کلیدی ادامه دهد.

(همپیمانان ناتو مصلحت حیاتی مشترک در ثبات افغانستان دارند، را ببینید:

See NATO Allies Share Vital Interest in Stabilizing Afghanistan)

دو کشور همچنین به همکاری های نزدیک ضد تروریسم علیه تهدیدات مشترک افراط گرایان، از القاعده، که از سال 2001 تا کنون چندین حمله علیه ترکیه انجام داده است تا افراطیون حزب کارگر کردستان (PKK) که به گفته کلینتون دشمن مشترک ایالات متحده، ترکیه و عراق در نظر گرفته می شود، ادامه می دهند.

در اروپا، همکاری ترکیه – آمریکا می تواند به صورت  تلاش هایی برای ترویج صلح در بالکان و قفقاز و همچنین تلاش های مشترک برای تقویت امنیت انرژی منطقه از طریق ارسال نفت و گاز دریای خزر به بازار جهانی متبلور شود. کلینتون گفت، ایالات متحده به حمایت از تلاش میانجیگری سازمان ملل به منظور وحدت دوبارۀ  قبرس به عنوان فدراسیونی متشکل از  دو منطقه و دو جامعه و همچنین پیشنهاد ترکیه برای پیوستن به اتحادیه اروپا ادامه می یابد.

کلینتون اظهار داشت: "من به پرزیدنت اوباما خواهم گفت،  زمانی که به اینجا، ترکیه بیاید، از وی استقبال گرمی به عمل خواهد آمد. وی، همانگونه که من نیز همیشه یافته ام ، نه تنها برای چالش ها و فرصت هایی که ما پیش رو داریم، یک شریک، بلکه برای همه زمان ها و همه چالش هایی که پیش روی ما قرار دارد، یک دوست خواهد یافت."

متن اظهارات کلینتون و باباجان در America.gov در دسترس است:

Clinton and Babacan’s remarks

به نظر شما پرزیدنت اوباما چه اقداماتی به منظور ترویج صلح و امنیت جهانی باید انجام دهد ؟ نظر حود را در وبلاگAmerica.gov  وارد کنید.

http://blogs.america.gov/campaign/2009/01/21/day-2-what-should-obama%e2%80%99s-top-priorities-be