24 مارچ 2009

برقراری ثبات در افغانستان چالش مشترک آمریکا و ایران

برای گفتگوهای رسمی ایران و ایالات متحده در کنفرانس های بین المللی آینده برنامه ای پیش بینی نشده است

يک پناهندۀ افغان که در سال سال 2001 در پناهگاهی در ایران زندگی می کرد.

نوشته دیوید مک کیبی
عضو هیئت تحریریه

واشنگتن – در دو کنفرانس ماه مارس، دیپلمات های ایرانی و آمریکائی بر چالش های مشترک برای  پیشرفت در گسترش امنیت و توسعه در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان متمرکز خواهد بود.

وود سخنگوی وزارت امور خارجه در 19 مارس گفت: "برنامه ای برای هیچگونه ملاقات رسمی با ایران منظور نشده است. عبور دیپلمات های ایالات متحده و ایران از کنار هم در ملاقات های چند جانبه غیر معمول نیست، بنا براین من نمی خواهم چیزی را تائید یا رد کنم." 

تعامل با ایران و ایجاد ثبات در آسیای جنوبی از جمله الویت های سیاست خارجی دولت اوباما به شمار می رود. این دو چالش از جملۀ موضوعات در بازنگری جامع سیاست ایالات متحده در این منطقه توسط مشاوران ارشد کاخ سفید است که در جستجوی راهی برای تحقق هدف تجدید نظر در دیپلماسی آمریکا هستند.

اوباما در کنفرانس تلویزیونی سرتا سری 9 مارس خود اظهار داشت: "ایران کشوری است که دارای مردم، تاریخ و سنت هائی فوق العاده است؛ اما. اکنون،... عملکرد گذشته آن کشور در بسیاری از این سال ها، هنگامی که زمان پیشبرد صلح و خوشبختی در منطقه و سراسر جهان فرا رسیده است، کمکی نمی کند. در ماه های آینده، ما در جستجوی گشایش هائی هستیم که بتوانیم با ایجاد آنها به صورت رو در رو، بر سر میز نشینیم و با به کار گیری دیپلماسی سیاست های خود در منطقه را در مسیری جدید  پیش بریم."

برای اطلاعات بیشتر نگاه کنید به تارنمای:

Analysis: Will Iran Accept America’s “Open Hand”?

در حالیکه دولت اوباما به تکمیل بازنگری راهبرد خود در باره افغانستان نزدیک می شود، تحلیلگران بر اهمیت همکاری نزدیک تر با کلیه کشورهای همسایه، از جمله ایران، برای کمک به از میان برداشتن پناهگاه های امن برای تروریست ها، ایجاد نهادهای موثر حکومتی و پیشبرد توسعه اقتصادی؛ تاکید کرده اند.

ایران در سال های دهه 1990 پذیرای میلیون ها پناهنده افغان بود و مرزهای آن بارها در درگیری های مرزی مورد تهاجم نیروهای طالبان قرار گرفت. کشورهای ایالات متحده و ایران، ضمن اینکه از سال 1980 دارای روابط دیپلماتیک نیستند، واشنگتن و تهران هنگام سرنگون کردن رژیم طالبان در سال 2001 توسط نیروهای ائتلاف تحت هدایت ایالات متحده، با یکدیگر کوشش های همآهنگی را برای برقراری ثبات در افغانستان انجام دادند. همکاری های بیشتر ایالات متحده با ایرانی ها به خاطر کشمکش های بین المللی پیرامون برنامه هسته ای ایران و احتمال حمایت هائی که برخی از گروه های شبه نظامی افغان از عناصری در ایران دریافت می کردند، دچار پیچیدگی هائی شد.    

دیپلمات هائی از واشنگتن و ایران، به موازات در بازنگری سیاست های ایالات متحده در قبال ایران توسط کاخ سفید، در دو کنفرانس بین المللی با هدف تدوین راه حلی جدید برای منطقه، شرکت خواهند کرد. 

پاتریک مون[i]، دستیار اصلی معاون وزیر امور خارجه در امور آسیای جنوبی و مرکزی، در 27 مارس برای شرکت در نشست سازمان همکاری های شانگهای (SCO)[ii]، سازمان امنیت چند جانبه که در سال 2001 با شرکت کشورهای چین، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه، تاجیکستان و ازبکستان تشکیل گردید، به مسکو سفر خواهد کرد.

ایران و پاکستان اعضای ناظر این سازمان هستند و افغانستان از سال 2005 به عنوان مهمان SCO به مراسم این گروه  دعوت شده است  یک گروه تماس برای تسهیل کوشش های گروه برای مشارکت در بازسازی و ثبات افغانستان شکل گرفت.

وود اظهار داشت، مشارکت آمریکا در این نشست گامی دیگر در طرح دولت ایالات متحده برای مشاوره گسترده با جامعه بین المللی در ارتباط با چالش های پیش رو در افغانستان و پاکستان است.   

وود افزود: "  دلیل این که چرا ما فکر می کنیم رفتن به این کنفرانس برایمان اهمیت دارد در این است که کنفرانس با  افغانستان و این موضوع که جامعه بین المللی چگونه می تواند برای بهبود شرایط در منطقه و همآهنگی بهتر فعالیت های ما کوشش کند، در ارتباط است. هرچند ما در این گروه عضو و یا ناظر نیستیم، ولی فکر می کنیم که شرکت در این کنفرانس مهم است."

در 31 مارس، کلینتون، وزیر امور خارجه، در کنفرانس بین المللی مربوط به افغانستان که توسط سازمان ملل در هیگ[iii]، هلند برگزار می شود، شرکت خواهد کرد. کلینتون پیشنهاد تشکیل این کنفرانس را در اوایل این ماه در نشست وزرای خارجه ناتو در بروکسل ارائه داد.

برای اطلاعات بیشتر نگاه کنید به تارنمای:

NATO Agrees to Resume High-Level Ties with Russia

مقامات ایرانی گفته اند که آنها دعوت به نشست را مورد بررسی قرار خواهند داد  و مایل به کمک به افغانستان هستند، ولی هنوز مشخص نکرده اند که کدام یک از مقامات رسمی آن کشور در کنفرانس شرکت خواهند کرد.

وود در 18 مارس گفت: "من این واقعیت را که امکان نوعی از .... استقبال و شکلی از خوشامد گویی وجود دارد، رد نمی کنم؛ ولی تا آنجائی که من می دانم برنامه ای برای ملاقات بین دو هیئت نمایندگی وجود ندارد. موضوع این کنفرانس  به ایران و ایالات متحده محدود نیست. این کنفرانس در باره افغانستان و وضعیت منطقه است. و ما لازم است بر این موارد تمرکز نمائیم." 

وود اظهار داشت: "دولت ما علاقمند به تعامل با ایران است. ما می خواهیم این کار را انجام دهیم. ولی در همان حال لازم است که بازنگری را کامل کنیم تا بتوانیم به جامعه جهانی توضیح دهیم ...که  ما برای رفتن به جلو چگونه برنامه ریزی کرده ایم."