14 جولای 2009
تحلیل: اوباما و مدودف تنش ها را کاهش، اعتماد را افزایش می دهند
واشنگتن – ایالات متحده آمریکا و روسیه، در تلاش برای کاهش زرادخانه های اتمی خود، سعی دارند تنشهای میان دو کشور را به نحو قابل ملاحظه ای کاهش دهند و به اعتمادسازی متقابل که لازمه گسترش روابط میان این دو کشور است، بپردازند،.
پرزیدنت اوباما، در روز6 ژوئیه در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک در مسکو با پرزیدنت دیمیتری مدودف، ، اظهار داشت: "گامهای مهمی در ارتباط با افزایش امنیت هسته ای و منع گسترش سلاح اتمی برداشته ایم که با کاهش زرادخانه های هسته ای در کشورهای خودما آغاز می شود".
پرزیدنت اوباما گفت که دو ابر قدرت هسته ای، با در دست داشتن بیش از 95 درصد سلاحهای اتمی جهان، باید در این امر پیشگام و سرمشق دیگران باشند. اوباما و مدودف، به منظور کاهش کلاهکهای هسته ای و دستگاه های حمل آنها تا حد یک سوم تعداد کنونی، یک تفاهم نامه مشترک را امضا کردند و تا اواخر سال جاری نیز یک معاهده که از نظر قانونی الزام آور است، به امضا خواهد رسید.
این موافقتنامه بخشی از یک هدف بزرگ در جهت کاهش مناقشات هسته ای در سراسر دنیا و ممانعت از دستیابی دولتهای خود سر وگروههای تندرو به سلاح اتمی است. اوباما و مدودف پیش از نشست سران گروه 20، طی مذاکراتشان در روز اول آوریل در لندن، تأکید کردند که گامهایی استوار در راه رسیدن به هدف درازمدت خلع سلاح هسته ای برداشته اند و در عین حال پیام نیرومندی به کشورهایی نظیر ایران و کره شمالی که برنامه های گسترش هسته ای جنجال برانگیز آنها به تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل و انتقادات گسترده منتهی شده است، فرستاده اند .
اوباما گفت: "من و پرزیدنت مدودف متعهد شده ایم که سوء ظن ها و رقابتهای گذشته را پشت سر بگذاریم تا بتوانیم منافع مشترکمان را پیش ببریم".
هر دو کشور موافقت کرده اند که تعداد کلاهکهای هسته ای خود را به حدود 1675 تا 1500 عدد تقلیل دهند. معاهده کاهش سلاحهای استراتژیک (STATRT)1، که در سال 1990 به امضا رسید، در روز 5 دسامبر منقضی و معاهده جدید جایگزین آن خواهد شد.
در چهار چوب جدید کاهش وسایل پرتاب کننده سلاحهای هسته ای تا حدود 1100 تا 500 عدد مطرح شده است، که شامل بمب افکنهای دوربرد استراتژیک، موشکهای بالستیک قاره پیما و زیردریایهای اتمی است.
مدودف اظهار داشت: "ما نه تنها در چگونگی اقدام های بعدی خود، بلکه در سطوح اولیه که همکاری ما را در آن زمینه ها پیش می برد نیز به تفاهم رسیده ایم. این یک کار پر دامنه بود و باید اذعان کنم نتیجه تلاشهای هیئتهایمان بسیار ثمربخش بوده است. آنها در حد منطقی سازش کرده اند".
دستور کار برای جهان عاری از تسلیحات هسته ای
در مذاکرات خصوصی دو رئیس جمهوری، که خود بخشی از برنامه ازسرگیری روابط دو جانبه است، به گفته مدودف، به تفصیل در مورد "سؤالات مطرح در زمینه فلسفه همکاری میان دو کشور" بحث شد. معاهده جدید کاهش تسلیحات هسته ای گام اول به سوی برنامۀ جهان عاری از سلاح هسته ایست که در ماه آوریل توسط دو رئیس جمهوری پیشنهاد شد.
اوباما در سخنرانی خود در روز 5 آوریل در پراگ، پایتخت جمهوری چک،اعلام داشت: "ما نقش سلاح هسته ای را در برنامۀ راهبردی امنیت ملی کشورمان کاهش می دهیم و سایر کشور ها را نیز به پیروی از این امر تشویق می کنیم". وی افزود که مذاکره در خصوص جایگزینی معاهده کاهش سلاحهای استراتژیک، بخشی از این برنامه است.
اوباما در روز 5 آوریل در لندن گفت که خطر کلاهکهای هسته ای به عنوان یک عامل نگرانی جدی، نسبت به دوران جنگ سرد کاهش یافته است... اما در هر صورت وجود سلاحهایی چنین مرگبار و امکان تکثیر و دستیابی تروریستها به آنها، هنوز مهمترین عامل تهدید برای بشریت به شمار می رود. بنابراین " بهتر ان است که به جای انتظار برای پیشرفتهایی در آینده، از هم اکنون اقدام کنیم".
از نظر مدودف، این عهدنامه دست کم زمینه اصلی بوجود آمدن ترتیبات امنیتی مشترک ایالات متحده – روسیه است که به واسطه آثاربه جای مانده از دوره طولانی جنگ سرد پشت سر گذاشته می شود.
مدودف در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک اظهار داشت که مذاکرات و موافقت نهایی که بخشی از معاهده جدید خواهد بود، بر اساس شاخصهای تازه ای صورت می گیرند.
معاهده کاهش سلاحهای استراتژیک
در 31 ژوئیه سال 1991 میلادی، همزمان با پایان دوران جنگ سرد، معاهده کاهش سلاحهای استراتژیک 1 به امضا رسید. طبق این قرارداد ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق موافقت کردند که هیچ یک بیش از 6000 کلاهک هسته ای دور برد یا استراتژیک و 1600 پرتاب کننده در اختیار نداشته باشند.
معاهده کاهش سلاحهای استراتژیک، ازطریق یک نظام کنترل کننده پیچیده تعداد کلاهکهای هسته ای را به طور قابل ملاحظه ای کاهش داد. بر اساس معاهده استراتژیک برای کاهش تجهیزات تعرضی، معروف به معاهده مسکو که در سال 2002 به امضاء رسید، کاهش های بیشتری– تقریبا تا میزان 2200 کلاهک تا سال 2012 - منظور گردید . در حال حاضر ایالات متحده حدود 2200 و روسیه حدود 2800 کلاهک هسته ای استراتژیک در اختیاردارند.
