14 اکتبر 2008

ایالات متحده کره شمالی را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج ساخت

کره شمالی با یپروی از الزامات مربوط به حقیقت یابی موافقت کرد

مرل دی کلرهالز جونیور
Staff Writer

واشنگتن – ایالات متحده، پس از آنکه دولت کره شمالی با از سرگیری برچیدن مجتمع بازفرآوری پلوتونیوم خود در یانگ بیون موافقت کرد و به بازرسان بین المللی اجازه بازدید از آن را داد، این کشور را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج ساخت.   

شان مک کورمک، سخنگوی وزارت امور خارجه در جلسه توجیهی 11 اکتبر در واشنگتن اظهار داشت: "کره شمالی تصریح کرده که فعالیت تاسیسات هسته ای خود را مجدداً متوقف خواهد کرد. این امر نشان می دهد که اصول مورد نظر گروه شش جانبه در مورد اقدام در مقابل اقدام کارگر افتاده است." 

"امروز صبح، 11 اکتبر، وزیر امور خارجه، کره شمالی را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج نمود، و این امر با امضاء وی اجرائی می شود."     

کره شمالی خروج از فهرست کشورهای حامی تروریسم را به عنوان بخش مهمی از مذاکرات خود در گفتکوهای شش جانبه،  شامل کشورهای چین، ژاپن، کره شمالی، کره جنوبی، روسیه و ایالات متحده؛ قرار داده بود. هدف از این گفتگوها، پاک ساختن شبه جزیره کره از سلاح های هسته ای است.

پرزیدنت بوش تاکید کرد که خارج شدن کره شمالی از فهرست کشورهای حامی تروریسم مستلزم موافقت کامل این کشور با الزامات بازرسی است که از طرف گفتکوهای شش جانبه تعیین شده است. 

بوش با ابراز رضایت از موافقت کره شمالی، پس از مباحثات پردامنه در واشنگتن و مشورت با اعضا گروه مذاکرات، اقدام 10 اکتبر را تصویب کرد. کاندلیزا رایس، وزیر امور خارجه، دستور خارج ساختن کره شمالی را از فهرست  روز بعد امضاء کرد.    

کره شمالی از سال 1987، پس از بمب گذاری در یک هواپیمای جت مسافربری، دراین فهرست قرار گرفت. کوبا، ایران، سوریه و سودان همچنان درفهریست کشورهای حامی تروریسم باقی مانده اند.

در 13 اکتبر، کره شمالی ممنوعیت بازرسی از تاسیسات تولید پلوتونیوم یانگ بیون را، که قرار بود برای آزمایش انفجار هسته ای آماده شود، برای بازرسی سازمان ملل بر طرف ساخت. آژانس بین المللی انرژی هسته ای در وین، اتریش گفت که مقامات کره شمالی اعلام داشته اند که به غیر فعال ساختن یکی از تاسیسات مرتبط در چند روز آینده ادامه خواهند داد. 

در بیانیه خبری، IAEA اعلام گردید: "امروز به اطلاع بازرسان آژانس رسانده شد  که از 14 اکتبر 2008، فعالیت های اصلی تخلیه در رآکتور هسته ای از سر گرفته خواهد شد."آژانس گفت، بازرسان IAEA، که در مهمانسرائی در یانگ بیون اقامت داشتند، اجازه یافتند که بازرسی را از سر گیرند.

بنا بر اطلاعات IAEA، یانگ بیون، تقریباً در 60 مایلی (96 کیلومتری) شمال پیونگ یانگ، پایتخت کره شمالی قرار دارد. این مجتمع دارای سه رشته تاسیسات اصلی است – رآکتور 5 مگاواتی هسته ای، مجتمع بازفرآوری پلوتونیوم و یک مجتمع تولید سوخت هسته ای. تاسیسات رآکتور در حاشیه رودخانه چریانگ[i] مستقر است و در حدود یک مایل امتداد دارد.      

 مک کورمک گفت: "هر چیزی که ما در ارتباط با تائید توقف فعالیت ها در جستجوی آن بودیم، در این بسته قرار هست"

مک کورمک افزود، ایالات متحده متعهد شده که اگر کره شمالی برنامه ای برای بازرسی توقف فعالیت ها هسته ای خود در اختیار اعضای گفتگوهای شش جانبه قرار دهد، آن کشور را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج سازد. وی گفت، کریستوفر هیل، مذاکره کننده ارشد ایالات متحده، در طول دوره سه روزه شروع ماه اکتبر، در مفاد موافقتنامه ای با مذاکره کنندگان کره شمالی به توافق رسید. 

بنا بر مفاد این موافقتنامه:

·   کارشناسان کشورهای عضو گفتگوهای شش جانبه، از جمله کارشناسان کشورهای غیر هسته ای، ممکن است در روند بازرسی توقف فعالیت ها مشارکت نمایند.

·   IAEA نقش مهم مشورتی و حمایتی در روند بازرسی خواهد داشت.

·   کارشناسان به کلیه تاسیسات اعلام شده، و براساس موافقت دو طرفه، به تمام جایگاه های اعلام نشده، دسترسی خواهند داشت.

·   فرآیندهای علمی، ازجمله  نمونه برداری و فعالیت های قانونی در طول بازرسی استفاده خواهد شد.

·    کلیه معیارهای موجود در پروتکل مربوط به بازرسی در مورد برنامه ها بر پایه پلوتونیوم و هر برنامه دیگر غنی سازی اورانیوم و فعالیت های گسترش سلاح های هسته ای به کار برده خواهد شد.

 پاتریشیا مک نرنی[ii]، دستیار وزیر امور خارجه گفت که فرایند بازرسی بدون مشکل نخواهد بود.

وی در جلسه توجیهی اظهار داشت: " وارد شدن به مراحل حقیقتیابی  با کره شمالی آسان نخواهد بود، ما این موضوع را می دانیم. این رژیم از پنهان کار ترین و غیر شفاف ترین رژیم ها در جهان است."  

مک کورمک اظهار داشت، به علاوه، راهکار نظارت که تاکنون از سوی اعضای گروه شش جانبه برای نظارت بر توافق در گفتکوهای شش جانبه تنظیم شده، در مورد فعالیت های گسترش سلاح های هسته ای و غنی سازی اورانیوم نیز به کار گرفته می شود.

بنا به اظهارمک کورمک، این موافقتنامه و دیگر "تفاهم های مربوط" که مشخص نشده برای سایر کشورهای عضو گفتگوهای شش جانبه ارسال شده تا به عنوان مبنایی برای پروتکل بازرسی  که باید تکمیل شود،  مورد استفاده قرار گیرد.    

مک کورمک افزود، به علاوه، "ما قویاً به کره شمالی اصرار می کنیم که به نگرانی های ژاپن بدون تاخیر بیشتر" در مورد ربودن شهروندان ژاپنی در فاصله زمانی سال های دهه 1970 و 1980 پاسخ دهد.

مک کورمک گفت: "ما فراموش نکرده ایم و هرگز رنج افراد ربوده شد و اقوام آنان را نیز فراموش نخواهیم کرد." 

بر اساس سخنان سانگ کیم[iii]، فرستاده مخصوص ایالات متحده در گفتگوهای شش جانبه، اعضاء موافقت کرده اند که اعلام کامل فعالیت های هسته ای کره شمالی مستلزم اجرای کامل پروتکل بازرسی خواهد بود. 

وی در جلسه خبری واشنگتن در 11 اکتبر اظهار نمود: "ما با چین صحبت کرده ایم، و من فکر می کنم چین، هرچه زودتر و در صورت امکان در طول این ماه، علاقه مند به تشکیل نشستی برای نهائی کردن و انطباق این بسته مربموط به بازرسی است." چین ریاست گفتکوهای چند جانبه را بر عهده دارد.   

مک کورمک همچنین گفت که هرچند کره شمالی از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج می شود، به سبب آزمایش هسته ای سال 2006 و همکاری در فعالیت های گسترش سلاح های هسته ای با دیگر کشورها، نقض حقوق بشر و موقعیت آن به عنوان یک کشور کمونیستی، تحت تحریم های متعدد دیگری  باقی می ماند.