29 می 2008
مشارکت بهتر در اطلاعات، به تقویت قوانین کلیدی پایه برای مقابله با گسترش تسلیحات می انجامد
Jacquelyn S. Porthنوشته ژاکلین اس پورت
عضو هیئت تحریریه
واشنگتن – در آغاز پنجمین سالگرد کوشش عمده در جهت مقابله با گسترش تسلیحات، نمایندگانی از 88 کشور اعلامیه مربوط به تقویت توانائی آنان در پیشگیری و یا جلوگیری از انتقال غیر قانونی سلاح های هسته ای، شیمیائی و میکربی پشتیبانی کردند.
به دنبال نشست مقامات ارشد در در 29-27 ماه مه واشنگتن، همکاران طرح امنیت گسترش (PSI) ، اعلام داشتند که آنان به همکاری خود با یکدیگر، به منظور پیشگیری از گسترش تسلیحات کشتار جمعی (WMD) و انتقال سیستم و فن آوری مربوط به این تسلیحات، در هوا، دریا و زمین ادامه خواهند داد. آنان همچنین در صدد جلب همکاری صنایع برای جلوگیری از گسترش چنین تسلیحاتی به کشورهای نگرانی انگیز یا گسترش از ناحیۀ آنها هستند.
کشورهای عضو PSI که محموله های مشکوکی ارسالی به مقصد تروریست ها و یا کشورهای کشورخودسر ارسال می شوند توقیف می کنند، همچنین باید آماده منهدم ساختن محموله های مشکوک به روش های مطمئن و بی خطر باشند. شرکت کنندگان در نشست گفتند که آنان با یکدیگر درسطح جهانی برای "یافتن راه حل هائی برای پرسش های باقی ماندۀ قانونی" مانند چگونگی رسیدگی به امور محموله، پس از توقیف موفقیت آمیز آن، همکاری خواهند کرد.
تشکیل PSI در 31 ماه مه سال 2003 به وسیله پرزیدنت بوش در سفر خود به لهستان اعلام گشت و در آن زمان نزدیک به 12 کشور نسبت به اجرای آن متعهد شدند. اکنون، 91 کشور پشتیبانی خود را از بیانیه اصول PSI اعلام کرده اند. کشور مغرب آخرین همکار این برنامه است.
بیانیه واشنگتن در 28 ماه مه، برای شرکت کنندگان فرصتی بود تا باردیگر عزم خود را به کارگرفتن قوانین کشوری و بین المللی برای متوقف کردن گسترش سلاح های کشتار جمعی، وسایل حمل و مواد مربوط به فن آوری آن مورد تاکید قرار دهند.
اعضای گروه همچنین عزم قاطع خویش را دایر بر شناختن و متوقف ساختن شبکه گسترش تسلیحات، که کارخود را با دور زدن و فریب دستگاه های نظارت برصادرات تنظیم مقررات برای انجام می دهند، اعلام نمودند.
بیانیه نهائی بر اهمیت مبادله اطلاعات به موقع و دقیق بین همکاران PSI، هنگام مقابله با فعالیت های مشکوک گسترش تسلیحات و دور نگهداشتن مرگبارترین سلاح ها از دسترس افراد خطرناک، تکیه می کند.
همانگونه که استفان هادلی ، مشاور امور امنیت ملی به شرکت کنندگان در این نشست گفت، دولت ها به به تنهایی با گسترش سلاح های هسته ای خطر ایجاد نمی کنند، بلکه امروزه نهادهای دیگری غیر از کشورها نیز در "دو سوی زنجیره عرضه این تسلیحات" فعال هستند.
مقابله با گسترش تسلیحات به یک راه حل جامع نیازمند است
هادلی اظهار داشت، پیشگیری از گسترش سلاح های کشتار جمعی و یا درصورت ناموفق بودن کوشش های پیشگیرانه، پاسخ به اتفاق احتمالی فاجعه آمیز و بازسازی پیآمدهای ناشی از آن، نیازمند به راه حلی جامع است. وی گفت، همکاران PSI باید ایمنی منابع مواد خطرناک را تامین کنند، شبکه های گسترش تسلیحات را متلاشی سازند، تسلیحات کشتار جمعی را قبل از رسیدن به مقصدشان توقیف کنند، هسته های تروریستی را که به دنبال این سلاح های خطرناک هستند، در هم شکنند، قدرت دفاعی خود را تقویت کنند و مانع استفاده از این سلاح ها شوند.
از زمان شروع این طرح ابتکاری، بیش از ده مورد توقیف موفق محمولات توسط کشورهای همکار PSI صورت گرفته است که به دلیل تمایل برخی از کشورهای همکار در پنهان ماندن پشتیبانی آنان از این اقدامات، تنها چندین مورد از از آنها به اطلاع عموم رسیده است. هادلی افزود، چهار کشور همکار در ماه فوریه سال 2007 در جلوگیری از رسیدن این قبیل محمولات به کشور سوریه، که می توانست برای آزمایش موشک های بالستیک استفاده شود، همکاری کردند.
وی گفت، توقیف محموله هائی از این قبیل اقدامی وقت گیر و نیازمند همکاری بین آژانس های مختلف، همآهنگی بین دیپلمات ها، ماموران نظامی و اطلاعاتی و کارشناسان حقوقی و همچنین حمایت بخش خصوصی است.
بنا بر اظهارات هادلی، هدف اصلی از PSI، که فعالیتی داوطلبانه است، تاثیر گذاری بر محاسبات راهبردی تروریست ها و کشورهای خودسر و منصرف ساختن آنها از دستیابی به سلاح های وحشت آفرین و یا استفاده از این سلاح ها است.
بهبود سیستم مشارکت اطلاعاتی، توانائی توقیف محموله ها و اعمال کنترل های صادراتی موجب تقویت کلی فعالیت PSI می شود. هادلی هشدار داد که بدون چنین بهبودهائی، اشاعه دهندگان غیر قانونی تسلیحات با استفاده از روش های پیشرفته و پیچیده، از ضعیف ترین حلقه های اتصال در بین کشورها بهره برداری می کنند.
وی همچنین گفت که باید مانع استفاده گسترش دهندگان غیر قانونی تسلیحات و تسهیل کنندگان فعالیت های آنان از نظام بین المللی بانکی شد. هادلی افزود که بانک ها باید مشتریان خود را بهتر بشناسند و در مورد نقل و انتقالات مالی مشکوک بیشتر دقت کنند و دولت ها باید آماده مسدود کردن دارائی های قانون شکنان و بستن بانک هائی که تسهیلات در اختیار این قبیل فعالیت ها قرار می دهند، باشند.
تمرینات چند ملیتی کلید موفقیت در این ابتکار است. تا کنون بیش از 30 رشته عملیات و یا تمرین های شبیه سازی شده با شرکت 70 کشور برای آزمایش توانائی همکاری مشترک با شرکت نظامیان این کشورها انجام گرفته است. ایالات متحده میزبان مانور ناوگان دریایی بعدی PSI در 22-11 ماه اوت سال 2008 خواهد بود.
موافقتنامه سفر دریائی نیز در موفقیت این طرح ابتکاری حیاتی است و ایالات متحده در حال حاضر این موافقتنامه را با کشورهای پاناما، لیبریا، جزایر مارشال، کرواسی، قبرس، بلیز، مالت و مغولستان امضاء کرده است.
یک گروه از کارشناسان عملیاتی PSI به صورت مرتب جلساتی برای تهیه سناریو های تمرینی و طراحی کوشش هائی برای جذب اعضای جدید و تشویق گفتگو و همکاری با بخش خصوصی را تدارک می بینند.
همکاری PSI، انجام تجارت تسلیحات مرگبار را برای گسترش دهندگان این سلاح ها به نحو روزافزونی پر خطر و پر هزینه می کند و آنان با دانستن این نکته که کشورهای PSI خواستار به کارگیری کلیه اقدامات ممکن برای متوقف کردنشان هستند، از ادامه فعالیت های خود ناامید خواهند شد.
گزارش اطلاعاتی جدید وزارت امور خارجه در مورد PSI حاکی است که کشورهای خودسر، تروریست ها و سازمان های جنائی و افراد خطاکاری که به حمل و نقل مواد مربوط به سلاح های کشتار جمعی می پردازند "اکنون باید با یک جامعه بین المللی متحد در بازرسی و توقیف چنین نقل و انتقالاتی،" در هر مکانی که ظاهر شوند، به مبارزه برخیزند.
برای اطلاعات بیشتر نگاه کنید به تارنمای:
http://usinfo.state.gov/products/pubs/proliferation/
و
http://www.state.gov/t/isn/rls/fs/105213.htm
و
http://www.whitehouse.gov/news/releases/2008/05/20080528-3.html
PSI
Frequently Asked Questions
Hadley's remarks