30 دسامبر 2008
سالگرد آغاز روابط بین ایالات متحده و چین تاکیدی بر رابطه پیچیده بین دو کشور است
رویدادهای سال 2008 نشان دهنده گستره و عمق روابط واشنگتن- پکن است
واشنگتن – همزمان با استقبال ایالات متحده و چین از سی امین سالگرد آغاز روابط رسمی دیپلماتیک دو کشور در سال 2009، رویدادهای سال گذشته، نشان دهنده عمق و پیچیدگی روابط کنونی دو کشور است. واشنگتن و پکن به تقویت روابط دیپلماتیک و تجاری خود و همچنین مقابله با چالش های گسترده امنیتی و اقتصادی در سرتاسرجهان ادامه می دهند.
پرزیدنت بوش در یک سخنرانی در اوت 2008 با اشاره به سال هایی که پدرش، رییس جمهور پیشین، جورج اچ دبلیو بوش، ریاست دفتر ارتباطی ایالات متحده – که اکنون تبدیل به سفارت ایالات متحده در پکن شده است – را بر عهده داشت، گفت: "من از اولین باری که در سال 1975 به چین سفر کردم، مجذوب این کشور شدم. در آن زمان تازه انقلاب فرهنگی در چین به پایان رسیده بود. فقر در همه جا به چشم می خورد. خیابان ها مملو از دوچرخه بود. تقریباً لباس های همه مردم مانند هم بود. و در آن زمان غیرقابل تصور بود که سه دهه بعد پکن وارد عصر نوینی خواهد شد – پوشیده از آسمان خراش ها، مملو از اتومبیل، مرکز کمپانی ها و شرکت های بین المللی، و میزبان بازی های المپیک."
برای بسیاری از ناظران امور چین، میزبانی خیره کننده پکن در المپیک 2008، نشان دهنده حضور مجدد این کشور در صحنه بین المللی بود، و همچنین ریاست مذاکرات شش جانبه به منظور از بین بردن برنامه های اتمی در شبه جزیره کره نیز اهمیتی بسیار زیاد در این زمینه داشته است. چین همچنین در تلاش های شورای امنیت برای مقابله با چالش فزاینده اتمی ایران، حل و فصل بحران بشردوستانه در برمه و زیمبابوه، منطقه جنگ زده دارفور، و به تازگی ریشه کن کردن دزدی دریایی در سواحل سومالی نیز نقش قاطع و موثری داشته است. ( به مقاله بوش قول داد که تعهدات ایالات متحده نسبت به قاره آسیا ادامه خواهد داشت مراجعه نمایید)
همکاری های اجتناب ناپذیر بین المللی
سناتور جو بیدن – که در دولت آینده معاون باراک اباما، رییس جمهور منتخب خواهد بود – در یک جلسه کنگره در مه 2008 گفت: "با توجه به قدرت نوظهور و رو به رشد چین و قدرت عظیم و چشمگیر ایالات متحده، هیچ یک از ما نمی توانیم مشکلاتی را که هر دو با آنها روبرو می شویم را بدون کمک یکدیگر حل و فصل کنیم."
علیرغم آنکه رد طرح پیشنهادی چین که مورد حمایت ایالات متحده، و کشورهای حاضر در مذاکرات شش جانبه – ژاپن، روسیه و کره جنوبی – بود، پکن به ریاست قاطع و صبورانه خود بر این مذاکرات ادامه داده است. در سال 2008 ، فرآیند مذاکرات شش جانبه پیشرفت های زیادی داشت، مانند گزارش 26 ژوئن پیونگ یانگ در مورد جزییات فعالیت های اتمی پیشین این کشور و تخریب برج خنک کننده اصلی در مرکز اتمی یانگ بیون که در آن پلوتونیوم مورد نیاز برای تسلیحات اتمی کره شمالی ساخته می شد.
جان نگروپونته[1]، معاون وزیر امور خارجه، می گوید همکاری های نزدیکی که طی رهبری چین بر مذاکرات شش جانبه ایجاد شده است، در نهایت می تواند زمینه یک ساختار جدید را برای صلح و امنیت در آسیای شمال شرقی – یکی از چالش های سیاسی و امنیتی جدید که چین و ایالات متحده در یک سری از مذاکرات سطح بالا از سال 2005 در مورد آن به گفتگو پرداخته اند – فراهم کند. ( به مقاله پیشرفت در روابط چین و ایالات متحده مراجعه نمایید)
او گفت: "این چهارچوب منجر به دوام و پایداری پیمان های اتحاد ما در آسیا خواهد شد."
در زمینه مسایل اقتصادی نیز مبادلات گسترده دوجانبه بین دو کشور نشان دهنده روابط بین چین و ایالات متحده است، و اجلاس G8، مجمع همکاری های اقتصادی آسیا- پاسیفیک [2](APEC)، و مذاکرات کنونی تجارت جهانی از موارد همکاری بین چین و ایالات متحده به شمار می رود.
بوش گفت رشد اقتصادی که در نتیجه اصلاحات بازار آزاد در چین به وجود آمده است، برای مردم چین که در حال ایجاد طبقه ای متوسط با آینده ای مطمئن و صلح آمیز هستند، مفید است و قدرت خرید جدید چین نیز این کشور را تبدیل به بازاری بزرگ و عظیم برای صادرات کالا از نقاط مختلف جهان کرده است. در بحران مالی کنونی جهان، همکاری های اقتصادی و همچنین تلاش برای مقابله با بحران انرژی، تغییرات اوضاع جوی و نگرانی های مرتبط با امنیت محصولات تولیدی نقشی بسیار محوری تر یافته اند. ( به مقاله توافق چین و ایالات متحده برای انجام اقداماتی هماهنگ به منظور مقابله با مشکلات اقتصادی مراجعه نمایید)
آمریکا همچنین پس از زلزله عظیم و ویرانگر 7.9 ریشتری در ایالت سیچوان در مه 2008 که منجر به کشته شدن تقریبأ 70.000 نفر و مجروح شدن 375.000 نفر شد نیز با ارسال بیش از 4.8 میلیون دلار کمک های بشردوستانه، تجهیزات امدادی و کمک به بازسازی مناطق زلزله زده به چین کمک کرد.
یک طرح همکاری بین شهر گرینزبرگ در کانزاس – که در سال 2007 طی یک توفان شدید ویران شد – و شهر میانژو در سیچوان از جمله طرح های محیط زیستی متعددی است که توسط دو کشور اجرا می شود. این دو شهر قرار است تا طبق برنامه ریزی ها با توسعه صنایع و فعالیت های تجاری باثبات و دوستدار محیط زیست، و همچنین توسعه صنایع و شیوه های بازسازی جدید که موجب ذخیره انرژی و محافظت از محیط زیست می شود، بازسازی شوند.
مذاکرات صادقانه و مستقیم در مورد موارد اختلاف نظر
مقامات می گویند که روابط سازنده دیپلماتیک و اقتصادی بین واشنگتن و پکن، همچنین سبب تسهیل روند "مذاکرات صادقانه و مستقیم" بین دو کشور در مورد موارد اختلاف نظر بین آنها شده است.
پرزیدنت بوش می گوید که در مورد مساله حقوق بشر، آمریکا خواستار شفافیت و عدالت در راستای عدم تحمیل عقاید و دیدگاه های خود و اجازه دادن به مردم چین برای بیان عقاید و باورهایشان می باشد.
بوش گفت: "آمریکا مخالفت قاطع خود را با دستگیری و زندانی نمودن ناراضیان سیاسی، فعالان حقوق بشر، و فعالان مذهبی توسط دولت چین اعلام می کند. ما خواستار آزادی مطبوعات، آزادی انجمن ها و گردهمایی ها، و حقوق کارگران هستیم، و دلیل این امر نیز دشمنی ما با رهبران چین نمی باشد، بلکه به این دلیل است که اعتماد به مردم چین در اعطای آزادی های بیشتر به آنها تنها راهکار پیش روی چین برای توسعه و بکارگیری تمامی قابلیت ها و توانایی های این کشور است."
کاندالیزا رایس[3]، وزیر امور خارجه ایالات متحده، از تمایل چین برای گفتگو با نمایندگان دالایی لاما، رهبر معنوی تبعیدی تبت، استقبال کرد، و گفت دالایی لاما نقشی تعیین کننده در حل و فصل مشکلات درازمدت منطقه هیمالیا دارد. بنا به گزارش گروه های نظارت بر حقوق بشر، پس از تظاهرات مارس 2008 هنوز در حدود 1.000 فعال تبتی در زندان به سر می برند.
رایس گفت: "دالایی لاما چهره ای با نفوذ و اعتبار اخلاقی قابل توجهی است. او شخصی است که خشونت را رد می کند. او خواستار استقلال سیاسی نیست. به همین دلیل ما فکر می کنیم که او چهره ای بسیار مثبت در زمینه حل و فصل این مشکل تبت می باشد. و ما این موضوع را به چینی ها نیز اعلام کرده ایم و همچنان بر آن تاکید خواهیم داشت." ( به مقاله تاکید وزیر رایس بر همکاری های جهانی با چین مراجعه نمایید )
بوش ضمن بیان این مطلب که تنها خود چین است که می تواند در مورد خط مشی این کشور برای 30 سال آینده تصمیم گیری کند، اظهار خوشبینی کرد که همانگونه که در گذشته نیز بارها شاهد آن بوده ایم، رفاه اقتصادی منجر به آزادی های سیاسی خواهد شد. او گفت: "تغییرات در چین با شرایط خاص خود و در تطابق با تاریخ و فرهنگ و تمدن خاص کشور چین رخ خواهد داد. اما این تغییرات حتمی است."
اوباما به تازگی در یک مصاحبه گفت: "من فکر می کنم که اداره روابط ما با چین و تمامی کشورهای حاشیه اقیانوس آرام، نه تنها از مشغله های اصلی من خواهد بود، بلکه رییس جمهور پس از من نیز درگیر آن خواهد بود."
