20 نوامبر 2008

مبارزه نویسندگان ناراضی برای عدالت با بیان حقیقت در برابر قدرت ها

آثار ادبی می تواند به عنوان سلاح هایی برضد استبداد و فساد استفاده شوند

 

واشنگتن ــــ همان طور که بسیاری از دیکتاتورها شاهد آن بودند، هنرمندان ادبی از جملۀ جدی ترین منتقدان بی عدالتی های علیه حقوق بشر در سرتاسر دنیا هستند.

 

در دهۀ 1960، آثار الکساندر سولژنیتسین  (2008-1918) رمان نویس ناراضی اهل روسیه، از سیستم اردوی کار اجباری شوروی پرده برداشت. سولژنیتسین در سال 1970 "جایزۀ نوبل" ادبیات را دریافت کرد، ولی شهرتش وی را از شکنجه و آزار و اذیت مصون نداشت، و وی در سال 1974 به تبعید اجباری وادار شد. وی سرانجام در ایالات متحده مقیم شد، و پیش از این که سرانجام در سال 1994 به روسیه بازگردد، مانند فردی عزلت نشین واقعی زندگی کرد.

 

مبارزۀ سولژنیتسین بر ضد حکومت استبدادی منعکس کنندل مبارزات مشابهی توسط نویسندگان دیگری، ازجمله واکلاو هاول  نویسنده/نمایشنامه نویس/سیاستمدار اهل کشور چک، می باشد.

 

هاول، به عنوان یکی از مخالفان برجسته علیه تسلط شوروی بر کشورش، از تئاتر به عنوان صحنه ای برای حمله به حکومت های استبدادی استفاده کرد. اگرچه به خاطر فعالیت های سیاسی اش، بارها زندانی شد و اذیت و آزار تقریباً همیشگی ای نصیبش شد، اما هاول در طی سال 1989 از طریق انجام "انقلاب مخملی"  که وی را به سمت مقام ریاست جمهوری چکسلواکی (جمهوری چک فعلی) سوق داد، به پیروزی رسید.

 

هاول، به عنوان رئیس جمهور، باعث انتقال کشورش به نظام دموکراسی چند حزبی شد، و اکنون هم در عرصۀ بین المللی شخصیتی مورد تحسین است. نظرات هاول با نظرات جورج اورول  (1950-1903) اهل بریتانیا مقایسه شده است. رمان های مشهور جورج اورول "مزرعه حیوانات"  و "1984" تصویر مخوفی از سیاست سرکوب گرایانۀ دولت، موضوعی که توسط هنرمندان ناراضی درسرتاسر دنیا بازگو شده است، به تصویر کشیدند.

 

ناتالیا گوربانوسکایا ، شاعر و عضو فعال حقوق مدنی اهل روسیه، یکی از هشت نفر مخالفی بود که در "میدان سرخ"  مسکو در 25 ماه اوت، سال 1968، در مخالفت با حمله شوروی به چکسلواکی تظاهرات کردند. وی را، به دلیل زایمانش درآن زمان، همراه با دیگر تظاهر کنندگان در دادگاه محاکمه نکردند، ولی او گزارشی از جریان محاکمه ( با عنوان " ظهر" ) نوشت که در خارج از کشور با عنوان "میدان سرخ هنگام ظهر"  منتشر شد.

 

گوربانوسکایا در ماه دسامبر سال 1969 دستگیر و تا ماه فوریه سال 1972 در یک مرکز روانی شوروی زندانی شد. وی در دسامبر سال 1975 جلای وطن کرد و هم اکنون در پاریس زندگی می کند.

 

جولیا الوارز ، داستان نویس، مقاله نویس و شاعر، اهل جمهوری دومینیکن که در 10 سالگی همراه با خانواده اش به ایالات متحده فرار کرد، به خاطر رمان سال 1995 خود "در زمان پروانه ها " ، که براساس ماجرای واقعی سه خواهر که توسط عاملان حکومت دیکتاتوری رافائل تروخلیو ، دیکتاتوردومینیکن به قتل رسیدند، مورد تحسین و تشویق همگان قرار گرفت.

 

وول سوینکا ، نویسنده، شاعر و نمایشنامه نویس اهل نیجریه، منتقد رک گو و با صراحت، بسیاری از تظاهرات نیجریه و حکومت های سیاسی خودکامه سراسر دنیا بوده است. بیشتر نوشته هایش برآنچه که وی "چکمه ظلم صرف نظر از رنگ پائی که آن چکمه را می پوشد" می نامد، متمرکز شده است.

فعالیت سوینکا قیمت گزافی برای او داشت. وی در سال 1967، درطول جنگ های داخلی نیجریه، به خاطر تلاش هایش برای ایفای نقش واسطه میان گروه های ستیزه جوی مختلف دستگیر شد و در زندان انفرادی حبس شد. بعد از این که توجه بین المللی به زندانی شدن وی جلب شد، 22 ماه پس از دستگیری آزاد شد، و به قصد تبعیدی خود خواسته، نیجریه را ترک کرد.

 

سوینکا، که بیشتر به عنوان برجسته ترین نمایشنامه نویس آفریقا شناخته شده، "جایزه نوبل" ادبیات را در سال 1986 دریافت کرد. وی اولین آفریقائی اهل آفریقای مرکزی بود که چنین افتخاری نصیبش شد.

 

چسلاو میلوس  (2004-1911)، یکی از بزرگترین شاعران و نثرنویسان لهستان، علیه سانسور دولت کمونیست کشورش در طول جنگ های سرد سال های 1950 و 1960 مبارزه کرد. او در"ذهن تسخیر شده " ، کتاب سال 1953، درمورد این که حکومت های به سبک استالینی چگونه نویسندگان و محققان را برای هماهنگی با اروپای شرقی پس از جنگ تحت فشار قرار می دادند، توضیح می دهد که به عنوان یکی از بهترین مطالعات مورد عملکرد و برخورد متفکران و روشنفکران تحت یک سیستم فشار و اختلاق توصیف شده است.

 

میلوس، که در سال 1960 به ایالات متحده مهاجرت کرد و در سال 1970 تبعه آمریکا شد، "جایزه نوبل" ادبیات را در سال 1980 دریافت کرد.

 

زندگی جوزف برادسکی ، شاعر اهل روسیه (1996-1940) روند مشابهی را دنبال کرد. برادسکی، مقاله نویس و شاعر، در واقع به خاطر امتناع از پیروی از نیازهای ایدئولوژیکی حزب کمونیست در نوشته هایش، در سال 1972 از اتحاد جماهیر شوروی اخراج شد. وی به ایالات متحده رفت و در سال 1977 تبعۀ آمریکا شد. او در سال 1987 "جایزه نوبل" ادبیات را به دست آورد. در سال 1991، برادسکی به عنوان شاعر ممتاز آمریکا شناخته شد.

 

یکی از پراحساس ترین صداها در صحنه های ادبی به نینوتچکا روسکا ،نویسندۀ فیلیپینی، تعلق دارد. روسکا، که هم اکنون مقیم نیویورک است، به عنوان یک زندانی سیاسی در فیلیپین تحت رژیم دیکتاتوری فردیناند مارکوس   قرار داشته است.

 

روسکا ــــ که داستان های کوتاه، رمان ها و آثار غیرداستانی اش وی را به "بانوی اول ادبیات فیلیپین" ملقب کرده است ــــ به طور اخص به مظلومیت زنان و استثمار جنسیتی می پردازد. وی اغلب درمورد مسائلی همچون گردشگری جنسی، قاچاق، صنعت سفارش پستی عروس و خشونت علیه زنان صحبت می کند.

 

این نویسندگان، وتعداد بیشماردیگری، نشان داده اند که هنر ادبی می تواند سلاح قدرتمندی علیه استبداد، فساد و بی عدالتی باشد. نویسندگان آگاه و با وجدان، با جلب توجه عمومی به نابسامانی ها در جهان ــــ و حکومت هایی که به این ظلم ها ادامه می دهند ــــ  و با عنوان کردن مشکلات اضطراری دنیا و مسئول دانستن مقامات، وظیفه خود را انجام داده اند. 

با پيوندهای روبرو نشانه بگذاريد:     اين چيست؟