01 آگوست 2008

حذف کار کودکان: یک آرمان اخلاقی و چالشی در راه توسعه

خوان سوماویا نویسنده این مقاله، مدیر کل سازمان بین المللی کار است.

 

در سال های اخیر تغییر چشمگیری در دیدگاه ها نسبت به کار کودکان روی داده است. انکار و بی اعتنایی جای خود را به اذعان، خشم وآمادگی برای رویارویی موثر با مشکل داده است. رها ساختن دنیا از شر کار کودکان به اختصاص قابل توجه منابع توسط جامعه بین الملی نیاز دارد. با این همه، در سطح جهانی ظرف دو دهه ، فواید اقتصادی حذف کار کودکان به نسبت هفت برابر برهزینه های آن خواهد چربید . حذف کار کودکان بدون تردید یک سرمایه گذاری اقتصادی درست است.

.

 

کار کودکان در دنیای امروز مشکل فراگیری  است ولی مشکلی حل ناشدنی نیست.

 

شواهد نشان می دهند که وقتی افراد تعهد می کنند، مجامع محلی بسیج می شوند، جوامع گرد هم می آیند و تصمیم می گیرند که کار کودکان دیگر پذیرفتنی نیست، پیشرفت زیادی در حصول اطمینان از اینکه دوران کودکی و آینده بهتری از کودکان گرفته نمی شود، می تواند حاصل شود. اما گام نهادن در این راه دشوار است.

 

رسیدن به اتفاق نظر  - و پدید آوردن تغییر واقعی – هنوز در سطح بین المللی، ملی و در میان خانواده ها و جوامعی که در آنها از کودکان کار کشیده می شود، چالش بزرگی است. هدف منطبق با عقل سلیم این است که برای کودکان موقعیت مناسب تحصیل و برای پدر و مادران فرصت عادلانۀ اشتغال به یک  شغل آبرومندانه فراهم آید. این موضوع برای کشورها و خانواده ها یک مسئله اقتصادی ست – ولی در عین حال مسئله ای اخلاقی نیز هست. مبارزه بر ضد کار کودکان در نهایت مبارزه ای برای گسترش مرزهای عزت و آزادی انسانی است.

 

یک کودک از میان هر 6 کودک در دنیا – طبق برآورد 246 میلیون کودک – درگیر کاراست. فکرش را بکنید. شمار کودکان کارگر تقریبا  برابر با همۀ جمعیت ایالات متحده است!

 

این کودکان ، کارخاص یا سبکی انجام نمی دهند. کار آنها مسئله ادامه مرگ و زندگی خود و خانواده آنهاست. این دختران وپسران به کارهایی مشغولند که برای رشد ذهنی، جسمی و معنوی شان زیانبار است.

 

سه چهارم این کودکان به صورت هایی که سازمان بین المللی کار (ILO) از آنها به عنوان بدترین اشکال کار کودکان نام می برد، استثمار می شوند. آنها در کارخانه های خفه کننده ، کشتزارهای نا امن، معادنی که تله های مرگ هستند  و دیگر مکان های پرخطر کار می کنند. برخی از آن کودکان فروخته یا قاچاق شده اند و اکنون درشرایطی برده واری به سر می برند. برخی دیگر به زندگی در کابوس روسپیگری وادار و یا به خطوط مقدم خونین جنگ فرستاده شده اند.

 

سازمان بین المللی کار از هنگام تاسیس با آفت کار کودکان مبارزه کرده است. ما در سال های اخیر، از طریق فعالیت ها و همکاری های ما با افراد وموسسات متعهد زیادی ، تغییرشگرفی در دیدگاه ها نسبت به کار کودکان صورت گرفته است. انکار و بی اعتنایی جای خود را به اذعان، خشم وآمادگی برای اقدام داده است. جنبش همگانی رو به رشد بر ضد بهره کشی کاری از کودکان کلا با درک جدیدی از راه های مقابله موثر و مداوم با مشکل کار کودکان همراه شده است .

 

رویکرد عناصر متشکلۀ ILO  - دولتها ، کارفرمایان و کارگران – متوجه کوشش  بر مبنای مشارکت و اعتماد در سطوح جامعه و تولید بوده است تا در میان کشورها تعهد به اقدام مداوم  رابرای حذف کار کودکان بنا نهد.

 

در سال 1999، "کنوانسیون 182" که ابزار مهمی در این مبارزه بود ، تصویب شد. این کنوانسیون کشورها را متعهد می کند که برای منع و حذف بدترین اشکال کار کودکان به اقدام فوری مبادرت ورزد . در ظرف 6 سال گذشته ، 153 کشور این کنوانسیون را تصویب کرده اند و آنرا به تعهدی ملی و اکنون سریعترین و گسترده ترین کنوانسیون تصویب شده در تاریخ ILO مبدل ساخته اند.

 

در طی همین زمان افزایش چشمگیری درکار تصویب "کنوانسیون 138" ، کنوانسیون حداقل سن که در سال 1973 پذیرفته شد، روی داده است . این کنوانسیون می گوید که حداقل سن کار نباید کمتر از سن لازم برای تکمیل دوران تحصیل اجباری باشد و نیز شماری از حداقل سنین لازم را بر حسب نوع کاریا استخدام تعیین می کند. به هر حال تصویب این کنوانسیون ها ابتدای راه است .

 

شمارروبه افزایشی از کشورها به دنبال کمک ILO برای اقدام موثر بر ضد کار کودکان بوده اند . برنامه بین المللی ILO برای حذف کار کودکان (IPEC ) که در سال 1992 با 6 کشور شرکت کننده و سرمایه گذاری عمده آلمان ایجاد شد ، اکنون گسترش یافته است و عملیاتی را در 80 کشور که توسط 30 اعانه دهنده ،متشکل   از سازمان های کارفرمایان و کارگران تامین بودجه می شود ، در بر می گیرد.

 

حمایت کریمانه و مشارکت  متعهدانه کنگره و دولت آمریکا به ILO کمک کرده است تا کوشش خود را  به خود برای پایان دادن به کار کودکان طرز چشمگیری افزایش دهد.

 

ما اولویت را به بدترین اشکال کار کودکان با هدف حذف تدریحی همه صورتهای کار کودکان داده ایم. حمایت هایی در زمینه توسعه و اجرای  یک رشته راهکارها در جهت پیشگیری از این اشتغال کودکان به کارهای  مخاطره آمیز و بیرون کشیدن آنها از آن کارها ، آماده سازی آنها برای مدرسه و فراهم کردن منابع جایگزین درآمد برای پدران و مادران ، ارائه شده است . کارما تلاش هایی را نیز در زمینۀ مبارزه با قاچاق کودکان در غرب آفریقا ، سرو سامان دادن به وضع کودکان خیابانی در اروپای شرقی ، بیرون آوردن کودکان از معادن و گودال های سنگ کنی  در آمریکای لاتین  و تامین آینده بهتری برای کودکانی که در جنوب آسیا به بافتن فرش یا دوختن توپهای فوتبال مشغولند در برمی کیرد

 

رشد احساس مسئولیت برای اقدام

 

در سراسر دنیا مردم به وجدان جمعی در حال رشدی برای اقدام بر ضد کار کودکان ملحق می شوند . یک جنبش واقعی بر ضد کار کودکان در سراسر دنیا پدید آمده است . کودکان کارگر نیز صدای خود را ازجمله  از طریق جنبش های مردمی مانند "رژه جهانی بر ضد کار کودکان " به جهانیان می رسانند. دانش آموزان در این راستا با هم متحد می شوند.

 

ائتلاف های جدید در میان سازمان های کارفرمایان و کارگران ، سازمان ها ی دولتی و سازمان های جامعه مدنی در حال شکل گرفتن اند. این ائتلاف ها دربخش هایی از چندین صنعت چند ملیتی، مانند صنایع توتون و کاکائو و تولید لوازم ورزشی، دست به اقداماتی زده اند که در آنها نقاط قوت و امتیازات 3 شریک ILO و جامعه مدنی تلاش های جهانی برای مبارزه با کار کودکان را تقویت می کنند.

 

 

افزوده بر این، 19 کشوراکنون درگیر برنامه هایی برای پایان دادن به کار کودکان ظرف یک مدت مشخص شده هستند. از طریق تکیه براین اقدامات می توان با کارکردن کودکان مبارزه کرد ولی هنوز هم نیاز به انجام کارهای بسیار بیشتری وجود دارد.

 

ما باید میان همکاری در جهت  توسعه بیشتر و تصمیمات ملی و بین المللی که کاهش کار کودکان را هدف قرار می دهد ، هماهنگی به وجود آوریم  . ما باید بحث ها و تلاش های آگاهی دهنده خود را ادامه دهیم ، کار مخاطره امیز کودکان در بخش ها و موقعیت های مختلف را شناسایی و ترسیم کنیم ، توانایی موسسات را برای مقابله با کار کودکان در همه سطوح  بالا ببریم و نظام های نظارت کننده و بازرسی موثر ، مستقل و مطمئنی را برجای مستقر سازیم .

 

مشکل کار کودکان را نمی توان به تنهایی بدون در نظر گرفتن مشکلات مرتبط دیگر حل کرد . طرح ها به تنهایی کافی نیستند . در جاهایی که فقر خانواده ها را متلاشی می کند ، باید سیاست های اقتصادی و اجتماعی با یکدیگر تلفیق داده شوند تا به محافظت ار ارزش و اعتبار زندگی خانوادگی کمک شود.

 

به عنوان مثال، آموزش رایگان و اجباری تا یک " سن حداقل " برای ورود به اشتغال  – که بر حسب کشور و طبیعت کار متفاوت است –عنصر مهمی در حذف کار کودکان به شمار می رود . اما با توجه محدودیت بودجه در همه جا ، بسیاری از کشورها توانایی لازم برای انجام این کار را ندارند.

 

جامعه بین المللی باید از تلاش کشورهایی که می خواهند اقدامات جامعی از طریق برنامه های همکاری توسعه انجام دهند و به بازارها و سیاست های راهنمای سازمان های بین المللی دسترسی یابند ، حمایت کند.

 

البته رهانیدن دنیا از شر کار کودکان به تعهد منابع چشمگیری نیاز دارد . در تحقیقی که به تازگی توسط ILO صورت گرفته برآورد  شده است که  حذف کار کودکان در طی 2 دهه مزایایی بالغ بر 1/5 تریلیون دلار برای کشورهای در حال توسعه و اقتصاد های در حال گذار به حد توسعه یافتگی که در اکثریت آنها کودکان به کار اشتغال دارند، به ارمغان خواهد آورد .مزایای به دست آمده در سطح جهانی به 7 برابر هزینه ها خواهند رسید . هر سال اضافی تحصیل در مدرسه  - در چارچوب  تحصیل همگانی تا 14 سالگی – به 11 درصد در آمد بیشتردر  آینده برای هر سال که یک دانش در مدرسه باقی می ماند، منجرمی شود.

 

بدون شک حذف کار کودکان یک سرمایه گذاری  اقتصادی منطقی است.

 

حذف کار کودکان بخش جدای ناپذیری از دستور کار ILO است

 حذف کار کودکان بخش جدایی ناپذیری از برنامه کار سازمان ILO برای دنیای کار است که به " برنامه کار آبرومندانه " اصطلاح می شود.  هدف از این برنامه اراتقاء فرصت هایی برای همه زنان و مردان برای به دست آوردن کار آبرومندانه تولیدی  ،در شرایط آزادی ، برابری ، امنیت و عزت انسانی است. این چار چوب توسعه بر محور ترغیب سرمایه هایی که موقعیت های کار تولیدی را ایجاد می کنند ، با رعایت معیارها و حقوق کار ، امنیت اجتماعی ، محافظت از سلامتی و بر قراری شبکه های ایمنی و نمایندگی برای شاغلان به کار متمرکز است. الغای عملی کار کودکان یکی از اصول اصلی برنامه کاری ماست . ما کار آبرومندانه را ترویج می کنیم زیرا وقتی شما نسبت به کیفیت کار پدران و مادران بی اعتنا باشید ، در را به روی کار کودکان می گشاییم.

 

هر کشور می تواند با توجه به اوضاع و احوال خود یک آستانه منطقی تعیین کند که هیچ خانواده ای نباید پایین تر آن قرار گیرد . کار آبرومندانه یک ضابطۀ همگانی نظیر حداقل دستمزد نیست . کنوانسیون های ILO که به صورت داوطلبانه توسط هر کشور تصویب می شوند، یک  تکیه گاه منطقی  اجتماعی برای زندگی کاری به شمار می روند. 

 

ما می توانیم با توجه اینکه تاکنون پیشرفت زیادی در اندوختن دانایی و تجربه حاصل شده و یک جنبش تاثیر گذار جهانی برای مبارزه با کار کودکان نیز شکل گرفته است، احساس دلگرمی کنیم .

 

چالش جهانی کار کودکان همچنان دلهره اور است ، ولی من بر این باورم که با همکاری یکدیگر می توانیم به اهداف مشترکمان دست یابیم : کار آبرومندانه برای پدران و مادران ، آموزش با کیفیت برای کودکان و موقعیت های واقعی برای جوانان .

 

ریشه کن کردن کار کودکان براستی یک آرمان معنوی و چالشی اجتماعی است. اگر اراده لازم برای انجام آنرا به وجود آوریم ، می توانیم به کودکان در سراسر جهان امید ببخشیم و حق مسلم هر کودک را برای لذت بردن از دوران کودکی تایید کنیم.

 

نظرات ابراز شده در این مقاله لزوماً منعکس کننده دیدگاه ها یا سیاست های دولت ایالات متحده نیستند.

 

برگرفته از eJournal USA2005 ، چاپ ماه مه سال 2005