01 آگوست 2008

مواجهه با کار کودکان : رویکردی صنعتی

نوشته: آندره گور جمانز[1]

جلوگیری از کار کودکان در سطح بین المللی فقط مشکل دولت ها نیست بلکه صنعت نیز باید در این راستا نقش فعالی ایفا کند. یک دهه پیش " فدراسیون جهانی صنعت لوازم ورزشی " تلاش هایی را برای متوقف کردن کار کودکان در همه فرآیندهای مربوط به تولید لوازم ورزشی ، من جمله نظارت بر پیمانکاری فرعی پی ریزی کرد . فدراسیون با فراهم کردن موقعیت های آموزشی برای کودکانی که به تدریج از استخدام  خارج شدند ، به همراه حمایت اجتماعی و اقتصادی برای خانواده هایشان، ازاین اقدام حمایت کرد . به عنوان مثال در نتیجه این برنامه ها 6000 کودک پاکستانی دیگر در تولید توپ های فوتبال برای صادرات شرکت نمی کنند و دوباره به مدرسه برگشته اند .برنامه های مشابهی هم در هند صورت گرفته است.

آندره گور جمانر دبیر کل " فدراسیون جهانی صنعت لوازم ورزشی " است .

مشکل کار کودکان در دهه گذشته یکی از نگرانیهای اصلی " فدراسیون جهانی صنعت لوازم ورزشی " (WFSGI[2]) بوده است . WFSGI که در شهر وربیر[3]، سویس قرار دارد ، یک کانون مستقل است که در سال 1978 توسط تامین کنندگان صنعت ورزش ، کانون های تولید کنندگان ملی و شرکت های شناخته شده مانند نایک ، آدیداس ، ریباک[4] ، نیو بالانس ، پوما و شرکت های تولید کننده دیگر مارک ها شکل گرفت . از این رو این کانون نقش استراتژیکی در حمایت وارتقا صنعت لوازم ورزشی ایفا می کند و تریبون آزادی فراهم می کند که در آن کشورهای اروپا ، آسیا ، آمریکای شمالی و جنوبی و اقیانوسیه در ارتقاء تجارت آزاد و عادلانه و اخلاقی همکاری می کنند و در جهت بهبود سلامت و آسایش انسان ها از طریق ورزش کار می کنند.

کانون WFSGI از لحاظ داخلی از طریق کمیته هایی که به طور منظم در سراسر دنیا جلسه برگزار می کنند ، عمل می کند . یکی از این کمیته ها – " کمیته اخلاقیات و تجارت عادلانه " (CEFT[5]) – در سال 1995 توسط استفان روبین[6] رئیس WFSGI در آن هنگام ، برای مقابله با بعضی از مسائل پیچیده تر که در حول و حوش حرفه های تجاری اخلاقی و برای استقرار یک زمینه برای صنعت تا طیف گسترده ای از موضوع با مسئولیت مشترک اجتماعی به منظور درک ، بررسی و تحلیل  واقدام لازم  ، شکل گرفت .

اولین دست آورد مهم کمیته تشکیل یک کنفرانس بین المللی در شهر وربیر در نوامبر 1995  برای بحث درباره کار کودکان بود . این کنفرانس از این جهت منحصر به فرد بود که مجموعه وسیعی از شرکت های معروف بین المللی لوازم ورزشی ، دولت های ملی ، سازمان های بین المللی و سازمان های غیر دولتی (NGO ها ) را جذب کرد . شرکت کنندگان دراین گردهمایی مهم شامل سازمان های زیر بودند : سازمان آموزشی ، علمی و فرهنگی ملل متحد [7] ، صندوق کودکان سازمان ملل [8]، سازمان بین المللی کار [9]، "سازمان کودکان را نجات دهید[10]" ، "سازمان ضد برده برداری بین المللی[11] " ، " بنیاد تجارت عادلانه[12] " ، کمپین لباس های تمیز[13] " و NGO  بین المللی Terre Des Hommes .

کنفرانس سال 1995 اولین باری بود  که صنعت لوازم ورزشی جهانی رسماً با بیشتر سازمان ها جلسه تشکیل داده بود . برخی از این سازمان ها در این جلسه آشکارا منتقد صنایع و شرکت های معین بوده اند . این کنفرانس اولیه در را برای گفتگو باز کرد و فرایند استقرار یک اتحادیه را که بعدها منجر به برنامه های ملموس و موفق شد ، شروع کرد.

مواجهه با چالش ها

بزرگترین چالش کمیته اخلاق بسیج کردن صنعت برای مقابله با موارد بسیار حاد کار کودکان در تولید توپ های فوتبال در جنوب آسیا بخصوص در پاکستان بود . نمایندگان چندین شرکت معروف بین المللی و فدراسیون ملی به منطقه سفر کردند تا با مدیران صنایع محلی ، مقامات دولتی و مقامات NGO ها دیدار کنند . این گروه ضربت ، ناظران مستقل را مامور کرد تا مشکل را عمیقاً بررسی کنند و توصیه هایی برای حل آن ارائه دهند. .

فرآیند یادگیری ، طولانی و گاه بسیارسخت بود . بسیاری از منقدین صنایع برای سوءاستفاده از نگرانی بین المللی در مورد کار کودکان به دروغ به داستانهای ساختگی متوسل شدند. مطالعات مستقل خود ما نشان داده است که در تولید توپ های فوتبال تا حدی از کار کودکان استفاده شده است.

قسمت عمده مشکل مستقیماً مربوط به مقاطعه کاران فرعی بود ، در جاهایی که دوختن توپ ها دور از محل کار خانه انجام می شد و این تداعی را ایجاد می کرد که این صنعت همه فرایندهای تولید را پیگیری نمی کند . در طول زمان روشن شد که نظارت بر امکانات و محل های دوخت لازم است تا  صاحبان صنایع بتوانند به دنیا نشان دهند که از کار کودکان استفاده نمی کنند.

دومین چالشی که CEFT با آن مواجه بود تعیین دامنه  تلاش هایمان بود . ماموریت اولیه ما اطمینان از این بود که هیچ کودکی در راستای تولید توپ های فوتبال دست دوخت کار نمی کند . وقتی CEFT به این کار مشغول شد ، متوجه شد که صرفاً حذف استفاده از کودکان در ساخت توپ های فوتبال ممکن است مشکل فوری ما را حل کند ولی در نهایت می تواند برای کودکان نتیجه عکس داشته باشد زیرا کودکان به کار خطرناک تر و استثمار گرانه بیشتر مانند روسپیگری یا ساخت آجر سوق داده خواهند شد.

در واکنش به این امر ، صنعت تصمیم گرفت به انجام یک برنامه محافظت اجتماعی متعهد شود و امکانات تحصیل برای کودکان از کار آزاد شده  به همراه حمایت اجتماعی و اقتصادی برای خانواده هایشان، فراهم کند.

توافق آتلانتا

این تعهد با " توافق تاریخی آتلانتا " برای " حذف کار کودکان در صنعت توپ فوتبال " در پاکستان که در فوریه 1997 در سوپر شو[14]   ورزشی در آتلانتای جورجیا اعلام شد به ثمر رسید . 31 شرکت که نمایانگر بیش از 80 درصد تولید صادرات هستند و 55 شرکت تجاری بین المللی معروف که عملاً نمایانگر کل بازار جهانی مارک های معروف بودند ، موافقت کردند تا در این برنامه شرکت کنند . شرکت های معروف تجاری بین المللی متعهد شدند که توپ های فوتبال پاکستان را صرفاً از شرکت هایی بخرند که با برنامه  همکاری می کنند.

 یکی از مولفه های مهم توافق آتلانتا اتکای آن به شراکت ها بود . CEFT دست به تلاش بلند پروازانه ای برای تشکیل ائتلاف هایی با سازمان های دیگر زد و ILO به پروژه ملحق شد تاسیستمی برای نظارت بر محل کار شکل دهد.

ILO پروتکلی از بازرسی های بی خبر و ناگهانی با استفاده از بازرسانی که به خوبی تعلیم دیده و حقوق خوبی دریافت می کردند، برای بازدید از روستاهایی که دوخت توپ ها در آنها صورت می گرفت ، شکل داد . " سازمان کودکان را نجات دهید" موافقت کرد که با تمرکز بر محافظت از منافع کودکان در فرایند بازرسی شرکت کند . يونيسف به کودکان و خانواده ها کمک رسانی کرده وسازمان های غير دولتی محلی سعی کردند مدارس موقت برای کودکان آواره و وام های کوچک برای جوامع و خانواده ها فراهم کنند.

فدراسیون بین المللی فوتبال ( فیفا[15] ) شریکی ثابت قدم در بسیاری از طرح های CEFT بوده است . فیفا یکی از اولین حامیان توافق آتلانتا بوده است و حمایت اقتصادی قابل توجهی برای پروژه هایی در جهت حذف کار کودکان در پاکستان و هند برای چندین سال فراهم کرده است . حمایت فیفا از CEFT شامل اجازه تبلیغ درمحل منحصر به فرد مسابقات جام جهانی در زمینه تلاش های دست جمعی ما در جهت ترویج تجارت های اخلاقی می شود . زپ بلاتر[16] ، رئیس فیفا گفته است :" ورزش و صنعتی که به دوام و بهبود آن کمک می کند ، مایه افتخار بسیار است و توافق آتلانتا یک نمونه آن است ."

موفقیت توافق آتلانتا در ژوئن 1997 هنگامی که WFSGI " جایزه پیشتاز اخلاقیات جهانی " را در یازدهمین مراسم " اهدای جوایز سالانه وجدان شرکت ها " در نیویورک دریافت کرد ، مشخص شد . این جوایز که برندگان آنها توسط هیات مستقلی از داورها تعیین می شوند و " انجمن اولویت های اقتصادی[17] " آنها را ارائه می دهند ، توجه عموم را نسبت به شرکت ها و سازمان هایی که مسئولیت اجتماعی خود را در بالاترین سطح نشان می دهند ، جلب می کنند . این برنامه در سال 1999 وقتی بیل کلینتون که در آن هنگام رئیس جمهوری آمریکا بود از آن نام برد ، نسبت به هر زمادن دیگری توجه بیشتری به خود جلب کرد . بیل کلینتون، خطاب به ILO ،از این برنامه به عنوان نمونه ای موفق از همکاری صنعت ، دولت و سازمانی غيردولتی نام برد.

نتایج

برنامه پاکستان پرونده  بسیار خوبی از پیشرفت های محسوس دارد . حدود 90 تولید کننده از سیالکوت پاکستان اکنون در فهرست برنامه قرار گرفته اند و پیش از 95 درصد تولید  صادرات به طور منظم مورد نظارت قرار می گیرد تا تایید شود که بدون کار کودکان تهیه شده است . بیش از 6000 کودک کارگر از خط تولید بیرون کشیده  و به مسیر تحصیل برگردانده شده اند . بخش " تحصیلات ابتدایی جهانی [18]  " این برنامه بر روی همه کودکان 5 تا 7 ساله تمرکز می کند تا از ورود کودکان جدید به بازار کار جلوگیری کند.

رهبران " اتحادیه تولید کنندگان و صادر کنندگان ورزشی هند " و " بنیاد لوازم ورزشی هند " مدل پاکستان را برای سازگاری با شرایط ویژه خود تطبیق داده اند . این طرح هند که هنوز مبتنی بر مفهوم 2 بخشی نظارت بر محل کار و محافظت اجتماعی است ، نشان می دهد که چگونه رهبران دور اندیش محلی در نهایت تعیین می کنند که چه کارها می تواند و باید انجام شود . سازمان های بین المللی مانند WFSGI می توانند همکاری ها را آسان تر کنند ولی ما هیچ توهمی در مورد اینکه رهبران ملی صنعت ، محور اصلی هر برنامه موفقی هستند ، نداریم.

فراتراز کار کودکان

نگرانی CEFT برای اخلاقیات و تجارت عادلانه محدود به برنامه هایش برای مقابله با کار کودکان نشده است . پس از مشورت با فدراسیون های تشکیل دهنده اش و دیگر اعضا و گفتگوی مستمر با نماینده های سازمان های بین المللی،  CEFT در سال 1997 اصول رفتاری را شکل داد تا شرکت های صنعت لوازم ورزشی را یاری دهد و اطمینان یابند که عملیات تولیدشان بالاترین استانداردهای اخلاقی بازار جهانی را براورده می کند. این اصول بر مبنای استانداردهای بین المللی مشخص شده در کنوانسیون های مربوطه ILO  شکل گرفته اند . برخی  از شرکت های عضو از آن هنگام اصول خود را ترسیم کرده اند و بر پیروی از آنها نظارت می کنند.

CETF – که اکنون به کمیته " مسئولیت اجتماعی شرکت ها[19]  " تغییر نام داده است – در اوایل سال 2005 جلسه ای در مورد آگاهی از مسئولیت اجتماعی شرکت ها در شانگهای چین سازماندهی کرد . انتظار می رفت این جلسه به همکاران چینی مان کمک کند تا پیچیدگی های مسائل مربوط به مسئولیت اجتماعی شرکت ها را درک کنند و ابزار لازم برای مقابله با انتقادهای مورد انتظار جامعه مدنی و NGO ها را در آستانه آغاز بازی های المپیک 2008  در پکن ، فراهم کند . در این جلسه حدود 55 شرکت کننده به نمایندگی از شرکت های معروف ورزشی و خرده فروشان ورزشی ، تولید کنندگان اصلی لوازم ورزشی چینی ، اتحادیه تولید کنندگان چینی، ILO و اتحادیه کار عادلانه [20] حضور داشتند .

صنعت لوازم ورزشی، از طریق چنین طرح هایی ، ثابت کرده است که می توان به صورت جهانی و مسئولانه با مسئولیت اجتماعی شرکت ها مواجه شد .

نظرات ابراز شده در این مقاله لزوماً منعکس کننده دیدگاه ها یا سیاست های دولت ایالات متحده نیستند.

برگرفته از نسخه  ماه مه 2005 نشريه الکترونيکی آمريکا