11 جون 2008

سیر کردن گرسنگان از طریق فناوری زیستی

با پیش بینی سازمان ملل درمورد افزایش جمعیت جهان  به 10 میلیارد تا سال 2050 میلادی، تخمین زده می شود که کشاورزان باید دوبرابرمیزان مواد غذایی  امروز را تولید کنند. تأثیر این افزایش،  بویژه  در کشور هایی که دارای میزان بالای رشد جمعیت بوده و از منابع غذایی کافی سهمی ندارند، بیشتر است. برای پاسخگویی به این تقاضای فزاینده، به منابع و ابزار کشاورزی زیادی نیاز است.  با در نظر گرفتن محدودیت زمین های مناسب برای کشاورزی و قابلیت محدود فناوری فعلی برای تولید غذا  در مناطق خشک و آفت زا و استفاده از آب های شور، کشاورزی با بهره گیری از فناوری زیستی  یکی از نوید بخش ترین رویکرد ها به این مشکلات است.

یک نمونۀ آن نقش بالقوۀ فناوری زیستی در تأمین کمبود ویتامین آ است. سازمان  بهداشت  جهانی  (WHO) تخمین می زند که 140 تا 250 میلیون کودک، که بیشتر در کشور های در حال توسعه زندگی می کنند، در معرض کمبود ویتامین آ، علت اصلی کوری قابل پیشگیری و دیگر ناراحتی ها قرار دارند. استفاده از"برنج طلایی" و روغن های طبخ  که از طریق فناوری زیستی تهیه می شود و حاوی ویتامین های افزودنی هستند، از راه های مقابله با این چالش است. رویکرد هایی مشابه برای جبران کمبود آهن، روی، و مواد مغذی  ضروری در پیش گرفته شده است.

اولین مواد غذایی که از طریق فناوری زیستی تهیه شده بود، در سال 1994 به بازار عرضه شد: گوجه فرنگی هایی که پیش از موعد رسیده بود. ذرت مقاوم در برابر آفات در سال 1996 عرضه شد، و بعد از آن نیز انواع ذرت، پنبه و سویای مقاوم در برابر آفات نباتی و علف های هرز. اولین کشور هایی که این فناوری را مورد استفاده قرار دادند، کشور های  توسعه یافته مانند ایالات متحده، کانادا و آرژانتین بودند؛ محصولات تهیه شده با فناوری زیستی در حال حاضر در 22 کشور جهان و توسط 10,3 میلیون تن از کشاورزان که 9,3 میلیون تن از آنان را کشاورزان خرده پا در کشور های در حال توسعه تشکیل می دهند، به عمل می آید. ذرت، پنبه و سویا از محصولاتی هستند که بیش از بقیه با روش های فناوری زیستی تهیه می شوند؛ محصولات دیگر نیز که از همین راه تهیه می شوند در دسترس هست، مانند پاپایای مقاوم در برابر آفات و کدوی حلوایی و همین طور ذرت، سویا و کانولای تقویت شده با مواد مغذی. پرورش محصولات کشاورزی با بهره گیری از فناوری زیستی درآمد کشاورزان را در میان سال های 1996 و 2005 به میزان 27 میلیارد دلار افزایش داد که 13 میلیارد دلار آن به کشاورزان کشور های در حال توسعه تعلق داشت.

هنوز این پیشرفت ها مایۀ اختلاف نظر و حتی مخالفت است. هر چند طبق اطلاعات موجود غالب مصرف کنندگان آمریکایی احساس می کنند چیز زیادی دربارۀ فناوری زیستی در پرورش مواد غذایی نمی دانند تا بتوانند به اظهار نظر بپردازند، در میان افرادی که نظر خود را بیان کرده اند، نظرات موافق دوبرابر نظرات مخالف بوده است. در یک نظر سنجی توسط شورای  بین المللی اطلاعات غذایی که در سال 2006 انجام شد، 75 درصد مصرف کنندگان  آمریکائی اظهار داشتند که به نوعی به غذا های مصرفی خود اعتماد دارند.  در مقایسه،  اظهار نظراتی که در اروپا در همین مورد مشابه ابراز گردیده است، بیشتر جنبۀ منفی داشته، که گویا ناشی از یک سلسله بحران های مربوط به سلامت مواد غذایی و بی ارتباط با فناوری زیستی بوده است. با این حال به نظر می رسد نظر موافق مصرف کنندگان اروپایی به تدریج جلب می شود؛ مصرف کنندگانی که در سال 2005 در اروپا مورد نظرسنجی قرار گرفتند نظرات  به تدریج مثبتی به پیشرفت های پزشکی و دارویی در زمینۀ فناوری زیستی داشتند و نظر نسبتا ً مثبتی نیز در بارۀ آن به طور کلی ارائه دادند.

همان طور که در مورد پیشرفت های عمدۀ علمی نیز پیش می آید، با افزایش اطلاعات و شناسایی امور، تردید ها و دودلی های اولیه تبدیل به پذیرش و خوشبینی می گردد. کشاورزی با استفاده از فناوری زیستی در کشور های چهان با مقبولیت فزاینده ای روبرو است، این فناوری به کشاورزان و تولید کنندگان مواد غذایی امکان می دهد تولید خود را به مقدار لازم افزایش داده، و پاسخ نیاز جمعیت جهان را که مرتب در حال رشد است، در قرن بیست و یکم و بعد از آن بدهد.

ریچل چیتهام، رییس ارتباطات علمی و تندرستی، و اندرو بنسون، معاون روابط بین الملل شورای بین المللی اطلاعات غذایی.

نظرات بیان شده در این مقاله ضرورتا ً منعکس کنندۀ دیدگاه و سیاست دولت آمریکا نیست.

برگرفته از چاپ سپتامبر 2007 نشریۀ الکترونیکی آمریکا.