12 جون 2008

دلایل مرگ و میر در جهان از بیماری های عفونی به بیماری های مزمن منتقل می شود

به گفتۀ سازمان جهانی بهداشت علت این امر به جمعیت مسن در کشور های کم در آمد و متوسط باز می گردد

شریل پلرین
عضو هیئت تحریریه America.gov

واشنگتن- در یکی از تازه ترین گزارش های سازمان جهانی بهداشت آمده است که، علل مرگ و میر در جهان از بیماری های عفونی مانند ایدز و مالاریا به بیماری های مزمن مانند ناراحتی های قلبی و سرطان منتقل گشته است.

آمار بهداشت جهانی 2008، که در 19 مه انتشار یافت، ارائه دهندۀ تازه ترین آمار بهداشتی مربوط به 193 کشور عضو سازمان  بهداشت جهانی و 73 عامل شاخص سلامتی است. این چهارمین چاپ حاوی 10 نکتۀ برجسته در آمار بهداشتی است، من جمله بخشی دربارۀ "روند آیندۀ مرگ ومیر در جهان: تحولات عمده در الگو های مرگ و میر".

طبق این گزارش، چهار علت اصلی مرگ در جهان در سال 2030 عبارت خواهند بود از نارسایی قلبی (به علت نرسیدن خون و اکسیژن کافی به عضلۀ قلب)، سکتۀ مغزی، بیماری انسداد مزمن ریه، و عفونت های مربوط به دستگاه تنفسی تحتانی (عمدتا ً ذاات الریه).

کولین مترز، هماهنگ کنندۀ اطلاعات بهداشتی مربوط به کشور ها در سازمان  بهداشت جهانی در ژنو به America.gov اظهار داشت، کاهش بیماری های عفونی عمدتا ً به علت تحول بیماری های واگیردار است، به طوری که گرایش بیماری با تغییر وضع اقتصادی دگرگون می گردد – بیماری های عفونی در کشور های کمتر پیشرفته و بیماری های مزمن غیر مسری در کشور های پیشرفته که جمعیت آن ها از شرایط زندگی، تغذیه و بهداشت بهتر برخوردار هستند.

مترز، رییس تحقیقات در امر برآورد سازمان گفت، بروز بیماری های قلبی و سرطان به علت کهولت جمعیت است. رسیدن مردم به سنین بالا نشانۀ پایین آمدن میزان مرگ ومیر در اثر بیماری های عفونی است.

پیش بینی های سال 2030

در این گزارش پیش بینی شده که در مقیاس جهانی، مرگ در اثر سرطان از 7,4 میلیون تن در سال 2004، به 11,8 میلیون تن در سال 2030 ، ومرگ در اثر بیماری های قلب وعروق از 17,1 میلیون به 23,4 میلیون افزایش خواهد یافت.

در پایان این گزارش آمده است که مرگ ومیر بر اثر حوادث رانندگی از 1,3 میلیون تن در سال 2004 به 2,4 میلیون تن در سال 2030 افزایش پیدا خواهد کرد و این تنها به علت مالکیت بیشتر وسایل نقلیۀ موتوری و استفاده از آن ها به جهت رشد اقتصادی در کشور های کم در آمد و یا با درآمد متوسط است.

تا سال 2030، مرگ ومیر در اثر سرطان، بیماری های قلب و عروق و حوادث رانندگی روی هم رفته 56 درصد از 67 میلیون مورد مرگ پیش بینی شده را تشکیل خواهد داد.

افزایش مرگ ومیر بر اثر بیماری های غیر مسری همراه با کاهش وسیع مرگ ومیر بر اثر بیماری های مسری، بیماری های دوران بارداری (پنج ماه قبل و یک ماه بعد از تولد نوزاد) وبیماری های ناشی از تغذیه، من جمله اچ آی وی، سل و مالاریا خواهد بود.

انتظار می رود مرگ ومیر بر اثر اچ آی وی/ایدز از 2,2 میلیون مورد در سال 2008 به حداکثر 2,4 میلیون مورد در سال 2012 افزایش یافته و بعد با کاهشی مطابق 1,2 میلیون نفر در سال 2030 روبرو شود.

این دگرگونی گرایشات در سلامت انسان ها نشان می دهد که عمده ترین بیماری های عفونی – اسهال، اچ آی وی، سل، عفونت های نوزادان و مالاریا – در 20 سال آینده از علل کم اهمیت تر مرگ و میر محسوب خواهند شد.

گذشته و آینده

مترز گفت، نقطۀ آغاز این پیش بینی ها، پروژۀ بار سنگین بیماری های جهانی سازمان  بهداشت جهانی است که به برآورد مرگ و میر و علت آن در مناطق مختلف جهان می پردازد.

او اضافه کرد، " برای پیش بینی میزان مرگ و میرفعلی، ما به اطلاعات موجود در کشور های با درآمد بالا و متوسط و ثبت میزان آن در 50 سال گذشته مراجعه، و مشاهده می کنیم که علل مرگ ومیر چگونه به نسبت توسعه یافتگی کشور ها متفاوت است."

این گرایش ها در مورد کشور های پیشرفته هم صادق هستند و ما از این فرض آغاز می کنیم که آن چه در کشور های در راه توسعه اتفاق می افتد دقیقا ً مسیری را طی می کند که قبلا ً و در 50 سال گذشته، از سوی کشور های توسعه یافته طی شده بود.

مترز گفت، این پیش بینی ها بر فرض مسلمی تأکید دارند که آینده شباهت به گذشته خواهد داشت، و این موضوع همیشه با تردید همراه بوده است.

عواملی که تعیین کنندۀ سطح پیشرفته بودن کشور ها هستند عبارتند از، درآمد ناخالص سرانه بر مبنای پیش بینی های اقتصادی بانک جهانی، تعداد متوسط سال های تحصیل جمعیت بزرگسال، بهبود های پیش بینی شده در طول زمان در زمینۀ فناوری مراقبت های بهداشتی، و میزان اعتیاد به سیگار جمعیت.

مترز گفت، در صورت دسترسی به اطلاعات، می توانستیم عواملی مانند اضافه وزن و چاقی مفرط و چیز های دیگر را هم لحاظ کنیم. اما اطلاعات خوبی در اختیار نداریم. در این پیش بینی ها احتمال تأثیر عواملی چون بیماری های فراگیر و سایر مصائب مورد محاسبه قرار نگرفته است.

مترز گفت، هر چند با بالا رفتن میزان جمعیت، تعداد مرگ ومیر نیز افزایش خواهد یافت،  پیش بینی های انجام شده حاکی از کاهش ناچیزی در میزان مرگ و میر در یک سن مشخص است.

او گفت، این گزارش بازتاب ارتقای مسئلۀ بهداشت است. ما دارای طول عمر بیشتری هستیم و بنابراین، اکثر مرگ ومیر ها ناشی از بیماری در افراد سالخورده است. همین امر در مورد معلولیت هایی از قبیل ورم مفاصل (آرتروز) یا آلزایمر هم صدق می کند. مردم می گویند با سالخورده شدن افراد، بیماری آلزایمر همه گیر می شود، اما روی هم رفته مردم از سال های بیشتری با زندگی مفید برخوردار شده اند، حتی اگر نهایتا ً در سنینی که در نسل قبل مرده بودند، به آلزایمر هم دچار شوند.

گزارش کامل آمار بهداشت جهانی در تارنمای سازمان  بهداشت جهانی موجود است.