25 جون 2008

کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان در کشور های پیشرفته

ایالات متحده و سازمان های بین المللی تلاش های تحقیقاتی خود را هماهنگ می کنند

Erika Gebel
Special Correspondent

نویسنده: اِریکا گیبل
گزارشگر ویژه

واشنگتن- در حالی که اخبار مربوط به خطرات بیماری های عفونی HIV /ایدز و آنفلوانزای مرغی سر مقالات اخبار جهان را به خود اختصاص داده ، اما علت اول مرگ و میر انسان ها در تمام جهان، یک بیماری مزمن است – سرطان.
به گفتۀ سازمان جهانی بهداشت (WHO)، 70 درصد از میزان مرگ ومیر ها در سال 2005 در کشور های کم درآمد و یا با درآمد متوسط بوده است، که میزان ابتلا به سرطان در آنها در حال رشد است. اما این میزان، در کشور های پیشرفته ای مانند ایالات متحده که از پیشرفت های چشمگیر پزشکی برخوردار هستند، از اوایل دهۀ 1990، رو به کاهش بوده است.
برای مطالعۀ علل مرگ ومیر از بیماری های عفونی به بیماری های مزمن منتقل می شوند، به پیوند زیر مراجعه کنید.

http://www.america.gov/st/health-english/2008/June/20080612141457lcnirellep0.7136347.html?CP.rss=true

آژانس بین المللی پژوهش پیرامون سرطان (IARC) (1) و مؤسسۀ ملی سرطان (NCI) (2) ، یکی از مؤسسات ملی بهداشت آمریکا، برای مبارزه با این بیماری مهلک همکاری می کنند.
IARC که بخشی از سازمان جهانی بهداشت بوده و در سال 1965 تأسیس گشت، دارای مأموریت تشخیص و شناسایی تمامی علل سرطان است. به طوری که در تارنمای این سازمان آمده، 80 درصد از سرطان ها ناشی از عوامل محیطی هستند و به همین جهت قابل پیشگیری می باشند. این سازمان بیشتر بر پیشگیری و رسیدگی زود هنگام تأکید دارد تا معالجه. هزینۀ بالای مقابله با سرطان ناشی از مراحل درمانی آن است.
بیش از 100 نوع سرطان وجود دارد که ممکن است در هر نقطه از بدن انسان عارض شود. اما چهار نوع سرطانی که بیشتر مرگ و میر ها در جهان در اثر آن پیش می آید عبارتند از سرطان ریه، سرطان معده، سرطان کبد و سرطان رودۀ بزرگ.
سرطان ها از یک سلول تکی آغاز می شوند که به دلایل گوناگون تکثیر می شود. سلول های عادی دارای یک چرخۀ معین زیستی هستند که شامل رشد و مرگ آن هاست، اما گاهی این فرایند مختل می گردد و منجر به ایجاد یک سلول سرطانی می شود. تودۀ سلول های سرطانی که نتیجۀ تقسیم نامنظم سلولی است، تومور خوانده می شود.
تومور ها در ابتدا در بخشی از بدن ایجاد می شوند که سلول اولیه در آن جا تبدیل به یک سلول تومورخیز گشته است. در این مرحله، سرطان کاملا ً قابل درمان است. گاهی سلول های تومور در سایر قسمت های بدن انتشار پیدا می کنند که به این فرایند متاستاز گفته می شود، و در این مرحله، درمان سرطان مشکل تر می گردد.
درمان سرطان شامل جراحی، پرتو درمانی، و شیمی درمانی است. هدف از جراحی، برداشتن تومور و در نتیجه حذف تودۀ سلول های سرطانی می باشد.
پرتو درمانی – استفاده از مقادیر زیاد تشعشعات – از رشد سلول های سرطانی جلوگیری یا رشد آن ها را کند می کند، اما امکان دارد به سلول های سالم هم صدماتی وارد کند که دارای اثرات جانبی ناگواری است.
در شیمی درمانی از دارو های مخصوص استفاده می شود که برای نوعی خاص از سرطان درنظر گرفته شده و این درمان، تعداد سلول های سرطانی را کاهش داده یا آن ها را از بین می برد. اثرات جانبی دارو های سرطان بسیار شایع هستند. از این درمان می توان به صورت تکی یا توأم استفاده کرد. در صورتی که این نوع درمان با موفقیت روبرو شود، سرطان تخفیف پیدا می کند؛ با این حال، امکان بروز مجدد یا عود آن از بین نمی رود.
سرطان شایع است اما می توان از آن اجتناب کرد. به گفتۀ سازمان جهانی بهداشت، با دوری از مصرف دخانیات، برخورداری از یک رژیم غذایی سالم و ورزش روزانه، می توان از تقریبا 40 درصد از سرطان ها پیشگیری نمود.
مبنای مولکولی سرطان
IARC بیش از هر چیز به عوامل سرطان زا در محیط توجه دارد، اما پروژۀ دیگر آن هم مطالعه برروی سلول های سرطانی و ژن ها برای کشف اسرار سرطان است.
یک طرح ابتکاری مشترک، متعلق به مؤسسۀ ملی سرطان و ابتکار عمل ملی ژنوم انسانی، موسوم به اطلس ژن شناسی سرطان، با استفاده از فناوری هایی که توسط پروژۀ ژنوم انسانی ابداع گردیده، مشغول بررسی مبنای مولکولی سرطان بر پایۀ مقیاس وسیع ژن ها است. ژنوم مجموعۀ کلیۀ ژن هایی است که تشکیل دهندۀ یک اورگانیسم می باشند.
اطلس ژن شناسی سرطان نقشه ای از ژن هایی که درگیر سرطان هستند را ارائه می دهد. انواع سرطان که برای مطالعه انتخاب شده اند، عبارتند از سرطان مغز، ریه و تخمدان ها. این سه نوع سرطان، روی هم رفته هر ساله 210,000 تن قربانی در ایالات متحده می گیرند.
این پروژه در چند آزمایشگاه در سراسر ایالات متحده به اجرا در آمده است. بنجامین تیکو، استاد دانشگاه کلمبیا، برای مطالعه بر روی یک نوع خاص تغییر ژنتیکی – تغییر اپیژنتیکی - که ممکن است در طول زندگی فرد صورت بگیرد، از یک کمک هزینه برخوردار گشت. تیکو به مطالعه در مورد یک تغییر اپیژنتیکی اشتغال دارد که موسوم به متیلاسیون دی ان آ است، که گاهی منجر به سرطان می شود.
تیکو می گوید، با نقشه برداری از الگوی متیلاسیون دی ان آ در سلول های سرطانی، می توانیم سلول هایی را که در آغاز و پیشرفت سرطان مؤثر هستند، شناسایی کنیم. این ژن ها و پروتیینی که در سلول تولید می کنند، می توانند به عنوان هدف برای تولید دارو های ضد سرطان مورد آزمایش قرار بگیرند. به علاوه، آزمایش مایعات بدن مانند خون، برای یافتن ژن هایی که به طور غیر طبیعی در بعضی از انواع سرطان متیلیزه می شوند، ممکن است برای تشخیص سرطان در مراحل اولیۀ آن، و در نتیجه امکان هر چه بیشتر درمان آن ، مؤثر واقع شود.

فناوری نانو
پروژۀ دیگری که NCI در دست دارد، اتحاد فناوری نانو در سرطان است. طبق آن چه در تارنمای این پروژه آمده است، فناوری نانو می تواند قدرت فنی و ابزاری درجهت توسعۀ تشخیص بیماری، درمان آن، و راه های پیشگیری از آن تأمین نماید و همراه با سرعت پیشرفت دانستنی های امروز پیش رود.
یکی از پروژه ها، استفاده از ذرات نانو است، که ذرات کروی ریزی هستند که ممکن است در ترکیب دارو های ضد سرطان گنجانده شوند. جنیفر هال، متخصص شیمی در NCI مشغول پیشبرد معالجات بر مبنای استفاده از ذرات نانو است.
هال می گوید: "دارو های سیتوتوکزیک می توانند به ذره ای از نانو بچسبند، به طوری که ذرۀ نانو... آن را به بافت تومور حمل کند . در حال حاضر، تعدادی دارو با مادۀ اولیۀ نانو که مورد تأیید ادارۀ فدرال مواد غدایی و داروی آمریکا نیز قرار گرفته، در بازار موجود است، و انتظار می رود در آینده دارو های بیشتری هم با این مشخصات به بازار عرضه شود."
برای اطلاعات بیشتر دربارۀ تحقیقات پیرامون سرطان، آمار و طرق درمان آن به تارنمای مؤسسۀ ملی سرطان
 http://www.cancer.gov و جامعۀ سرطان آمریکا http://www.cancer.org مراجعه کنید.


1. International Agency for Research on Cancer (IARC)
2. National Cancer Institute (NCI)