09 جون 2009

دبورا پاتر ، کارشناس رسانه ای، خبرنگاری مستقل را مورد بحث قرار می دهد

نسخۀ کتبی گفتگوی اینترنتی CO.NX، 5 مه

آغاز متن

وزارت امور خارجۀ آمریکا

 دفتر برنامه های اطلاعات بین المللی

نسخۀ کتبی گفتگوی اینترنتی

 گفتگوی اینترنتی  CO.NX: آیا خبرنگاری مستقل امکان پذیر است؟

مهمان: دبورا پاتر

تاریخ: 5 مه 2009

زمان: 9 صبح به وقت شرق آمریکا (13به وقت گرینویچ)

مجری  CO.NX (مارک): به گفتگوی اینترنتی امروز خوش آمدید! این دومین گفتگو از چهار گفتگوی اینترنتی با موضوع آزادی مطبوعات در جهان است. ما اکنون آمادۀ دریافت سؤالات شما برای دبورا پاتر هستیم.

دبورا پاتر: من دبورا پاتر در واشنگتن دی سی هستم. از شرکتتان در گفتگوی اینترنتی امروز سپاسگزارم. خوشحالم که می بینم تعداد زیادی از شما هم اکنون از طریق اینترنت با ما در تماس هستید و به زودی به سؤال های شما پاسخ می گویم.

پرسش [برودکاست پاکستان]: رسانه های فعلی آلت دست غول های اقتصادی هستند و از سوی آن ها  کنترل می شوند، آن ها فقط یک سوی قضیه را بازگو می کنند، و یا به عنوان دستگاه های تبلیغاتی مورد بهره برداری قرار می گیرند، آیا این موضوع خلاف آرمان ها و قوانین دموکراتیک نیست؟

پاسخ [دبورا پاتر]: فشار شرکت های بزرگ اقتصادی، حتی در دموکراسی های پیشرفته، تهدید بزرگی برای استقلال مطبوعات است. مشکل می توان دربرابر نفوذ افرادی که صورتحساب ها را می پردازند مقاومت کرد. اما خبرنگاران با این استدلال قوی که خبرنگاری مستقل و معتبر، کاری نافع است، باید به تأمین اطلاعات برای مردمی بپردازند  که در یک سیستم دموکراتیک نیاز به تصمیم گیری دارند.

پرسش [دیاکیت (ابیجان)]: سلام دبورا، آیا فکر می کنید رسانه های مذهبی هم می توانند مستقل باشند؟

پاسخ [دبورا پاتر]: رسانه های مذهبی موردی خاص خود هستند.  در صورتی که وابسته به مذهب معینی باشند، تعبیر من این است که به ندرت می توانند درمقابل مواضع آن بایستند. یک سازمان رسانه ای با مواضع محکم  را نمی توان کلا ً مستقل خواند، اما با این حال می تواند منبع موثقی برای برخی اخبار باشد. فکر می کنم راهش این است که این سازمان درمورد وابستگی خود روشن و شفاف باشد تا مردم  آن را علنا ً بشناسند و بتوانند اطلاعات آن را به نسبت وابستگی هایش ارزیابی کنند.

اظهارنظر [برودکاست پاکستان]: متشکرم، دبورا پاتر عزیز، خانم، با افرادی که مشاجره یا مقاومت می کنند تا حقایق را انتشار دهند مبارزه می شود، آن ها را تهدید می کنند، می ربایند و غالبا ً به قتل می رسانند.

پرسش [تای کو ته]: اقدام مهم شما در حفظ استقلال رسانه ها کدام است؟

پاسخ [دبورا پاتر]: من تصور می کنم رسانه های خبری برای ادامۀ کار مستقل خود به حمایت قانون و استاندارد های اخلاقی، هر دو، نیاز دارند. البته قوانین از کشور به کشور متفاوت است، اما استاندارد ها مشابه هستند. خبرنگاران باید از درگیری هایی که امکان دارد قابلیت اعتماد را از آن ها سلب کند، دوری، و برای حفظ واقع بینیشان باید در برابر فشار ها مقاومت کنند. وقتی وجود شرکت ها گریزپذیر نیست، باید رو به عموم مردم باز باشند.

مجری CO.NX (ماری): صبح همگی بخیر و از این که امروز با ما هستید تشکر می کنیم. سؤالات زیادی برای خانم پاتر می رسد و او سعی می کند تا جایی که می تواند به تعداد هر چه بیشتری از آن ها جواب بدهد. از شکیبایی شما سپاسگزاریم!

پرسش [سوفی]: معنی مطبوعات مستقل چیست؟ آیا منظور حق مالکیت آن هاست، یا سانسور، یا هر دو؟ آیا در کشور های رو به توسعۀ آفریقایی، برخورداری از "مطبوعات مستقل" بدون استفاده از حمایت مالی یا دیگر حمایت ها از سوی دولت ممکن است؟ دلم می خواست نگاهی موشکافانه به مطبوعات آزاد و به وجود آمدن آن وغیره، داشته باشیم.

پرسش [دبورا پاتر]: تعدادی از سؤال کنندگان درخواست کرده اند استقلال تعریف شود  . به نظر من استقلال یعنی توان تأمین اخبار صحیح و دقیق، بدون جانبداری از کسی. خبرنگاران همیشه از سوی مالکان، تبلیغات و یا دولت ها تحت فشار سازشکاری هستند. این مسئله راه حل سحرآمیز ندارد، اما همان طور که هم اکنون پیشنهاد کردم، مستلزم تلاش مداوم خبرنگاران برای کسب استقلال و حفظ آن است. نهایتا ً باید گفت تنها چیزی که رسانه های خبری باید ارائه بدهند، قابلیت اعتماد است و حفظ استقلال می تواند پاسدار این ارزش باشد. این موضوع باید برای همۀ کسانی که به رسانه های خبری تعهد دارند، اهمیت داشته باشد، اما تصدیق می کنم که کاری دشوار است.

پرسش [فولی]: چالشی که ما این جا در ساحل عاج با آن روبرو هستیم، به شدت سیاسی بودن وسایل ارتباطی و منابع خبری است که موجب می شود خبرنگاران به بلندگوی سیاستمداران تبدیل شوند. در چنین وضعیتی چگونه می توان خبرنگاری مستقل را تضمین کرد؟

پاسخ [دبورا پاتر]: در صورتی که رسانه های خبری با یک حزب سیاسی هم سو باشند، مشکل می توان آن ها را مستقل دانست. آیا این امر می تواند آغاز کار منبعی تازه و واقعا ً مستقل باشد که در بازار به رقابت بپردازد؟ آیا پشتیبانان بالقوه ای برای حمایت از این اقدام متهورانه وجود دارد که به آن اجازه دهند در عوض وجهه و نفع اقتصادی به پوشش صحیح و دقیق اخبار بپردازد؟

پرسش [abdoulaye KPOGOMOU]: آیا حقیقت دارد که امروز مطبوعات چهارمین قدرت جهان است، اما می خواستم بدانم چرا روزنامه نگاران به خاطر تهیۀ اطلاعات کشته می شوند، مثل مورد نوربرت زونگو  در بورکینا فاسو؟

پاسخ [دبورا پاتر]: خبرنگاران در سراسر جهان بیش از گذشته در خطر هستند. آن ها  در بسیاری از کشور ها بازداشت و یا کشته شدهاند. همۀ خبرنگاران باید علیه این موضوع علنا ً اعتراض کنند. فشار مردم ممکن است در بعضی موارد مؤثر باشد اما این مشکل تازه ای نیست و متأسفانه نشانی از بهتر شدن اوضاع هم وجود ندارد.

مجری CO.NX (ماری): برای مطالعۀ بیشتر دربارۀ خبرنگاران تحت فشار قرار دارند این جا را کلیک کنید:

http://www.america.gov/journalism-siege.html

پرسش [ابیجان- اریک]: سلام دبورا، شما فکر می کنید وقتی به خبرنگاران پول اضافی می دهند، اخبار آن ها می تواند بی طرفانه باشد؟

پاسخ [دبورا پاتر]: این کاریست که در خیلی از کشور ها رواج دارد، می دانم. من فکر می کنم پول دادن به خبرنگاران برای پوشش دادن به یک خبر، روی گزارش آن ها تأثیر می گذارد، حتی اگر خودشان ادعا کنند که این طور نیست. با این حال، حذف "پول اضافی" ممکن نیست، برای همین به عقیدۀ من خبرنگارانی که این پول را قبول می کنند باید آن را در مقاله شان علنا ً اعلام کنند و تا جایی که ممکن است از تحریف قضایا برای خوش آمدن مودّی بپرهیزند.

پرسش [رادیو ساحل عاج]: خانم پاتر، جدا از õفوذ سیاسی، آیا ممکن است وضعیت مالی خبرنگاران در کشور هایی که از نظر اقتصادی ضعیف هستند هم مانعی برای استقلال آن ها باشد؟

پرسش [دبورا پاتر]: قطعا ً. همان طور که اریک خاطر نشان کرد، پرداخت "پول اضافی" در کشور هایی که سطح درآمد خبرنگاران پایین است، رواج دارد. بنابراین آن ها به کار دوم رو می آورند. می دانم که این واقعیت زندگیست اما به خبرنگاران توصیه می کنم از کارهایی که با حرفۀ آن ها به عنوان خبرنگار در تناقض است، مانند "کار دوم" برای یک ادارۀ دولتی و نوشتن اطلاعیه های رسمی، پرهیز کنند. اگر این کار ممکن نیست، پس خبرنگاران باید از نوشتن مقالات خبری درمورد کارفرمای دوم خود اجتناب کنند.

پرسش[ کوییتا- ابیجان 2]: چرا گفته می شود که خبرنگاران مانند اکسیژن دموکراسی هستند؟

پاسخ [دبورا پاتر]: زیرا وجود مطبوعات آزاد و دموکراسی منوط به موجودیت متقابل یک دیگر است. بدون مطبوعات آزاد نمی توان از دموکراسی آزاد برخوردار بود، زیرا لازمۀ تأمین اطلاعاتی است که مردم برای تصمیم گیری درمورد دولت به آن نیاز دارند. و هرگز شاهد بقای مطبوعات آزاد در یک سیستم غیر دموکراتیک نبوده ایم.

پرسش [دبورا اکر]: فکر می کنید از بین رفتن رسانه های سنتی چاپی ممکن است صدمۀ بیشتری به خبرنگاران بزند، یعنی تعداد بیشتری از خبرنگاران برای تأمین مالی خود وابسته به منابع دیگر شوند و به سمت کسی که به آن ها پول می دهد گرایش پیدا کنند؟

پاسخ [دبورا پاتر]: من خیلی نگران آیندۀ مطبوعات چاپی نیستم- معتقدم کار خوب خبرنگاری، حتی اگر روی کاغذ هم چاپ نشود در انواع دیگر رسانه ها ماندگار است. اما الگوی اقتصادی آن هنوز تهیه نشده است. این جا در ایالات متحده، رکود  اقتصادی تأثیر عمیقی بر بازار تبلیغات که حامی تقریبا ً تمامی سازمان های خبری است، داشته است. گزینه های دیگر، از جمله حمایت از سوی سازمان های غیر انتفاعی و یا از طرف عموم مردم، تحت بررسی و آزمایش قرار دارد. این پول از هر کجا بیاید، خبرنگاران برای حفظ استقلال خود باید از تعارض منافع دوری کنند.

پرسش [تکو]: سلام، من ورونیکا هستم و می خواستم بدانم یک خبرنگار مستقل خوب چه ویژگی هایی باید داشته باشد.

پاسخ [دبورا پاتر]: ممنون از سؤالی که مطرح کردید. من فکر می کنم استقلال تا حدی بستگی به وضع روحی و طرز تفکر افراد دارد. خبرنگاران باید به تلاش هایی که برای تحت نفوذ قرار دادن آن ها صورت می گیرد، آگاه باشند و بتوانند در برابر آن مقاومت کنند. آن ها باید از آن دسته از ارتباطات خارجی که ممکن است به اعتبارشان صدمه بزند، دوری کنند. و باید به عقاید خود نیز آگاه باشند تا سایردیدگاه ها روی گزارش آن ها تأثیر نگذارند. پرسشی که خوب است درمورد هر نوشته و گزارش مطرح شود، این است: "اگر کس دیگری به غیر از من بود، در مورد این وضعیت چه فکری می کرد؟"

پرسش[ کوییتا- ابیجان 2]: می خواستم بپرسم، آیا دولت آمریکا کمکی به استقلال مطبوعات می کند؟ اگر جواب مثبت است، چگونه؟

پاسخ [بورا پاتر]: اگر منظورتان را درست فهمیده باشم، شما می پرسید سیستم دولت آمریکا چگونه از مطبوعات آزاد حمایت به عمل می آورد. یکی از راه های اصلی، وضع یک سلسله قوانین است و با قانون اساسی که حامی آزدی مطبوعات است آغاز می شود. به علاوه، قوانینی هم برای مراجعۀ آزاد به اسناد و مدارک دولتی وجود دارد که دسترسی شهروندان را به آن تأمین و از حق خبرنگاران در تهیۀ گزارش از دولت حمایت می کند. و قوانینی هم مبنی برجلوگیری از دولت در سانسور اطلاعات وجود دارد. برای تأمین آزادی اطلاعات اقدامات بیشتری هم می توان درپیش گرفت، اما این شروع خوبیست.

مجری CO.NX (ماری): برای مطالعۀ کتاب راهنمای خبرنگاری خانم پاتر که برای وزارت خارجه تدوین شده مراجعه کنید به:

http://www.america.gov/publications/books/hand-book-of-independent-journalism.html

پرسش [GUILA VOGUI محمد په وه] چه چیزی خبرنگاران را وادار به برملا کردن اطلاعاتی می کند که نباید علنی شوند؟

پاسخ [دبورا پاتر]: مطمئن نیستم منظور شما چه اطلاعاتی است. خبرنگاران در کشور های دموکراتیک تنها پایبند یک اصل هستند: حق مردم برای دانستن. البته در هر جامعه، استاندارد هایی وجود دارد که تعیین کنندۀ لحن و ابعاد این پوشش خبری است. مثلا ً در جامعه ای که من در آن زندگی می کنم، تلویزیون های محلی از پخش تصویر اجساد مردگان  خودداری می کنند، اما در جا های دیگر، دیدن چنین تصاویری در تلویزیون بسیار معمول است.

پرسش [پریرا]: آیا راهی برای اطلاع رسانی به مردم بدون به خطر افکندن جان وجود دارد؟ 

پاسخ [دبورا پاتر]:واقعا ً امیدوارم وجود داشته باشد، اما می دانم که کاری دشوارووابسته به شرایط است.خبرنگارانی که جنگ های مسلحانه را پوشش می دهند، همیشه در معرض خطر جانی قرار دارند. در مواردی هم به خاطر افشاگری مفاسد و یا حتی سئوال کردن از اشخاص متنفذ، جانشان تهدید می شود. خبرنگاران معمولا ً رقابت تندی با یک دیگر دارند، اما فکر می کنم در این عرصه باید بیشتر با هم همکاری کنند تا اهمیت کاری را که انجام می دهند برجسته کرده و مخالفت عموم را علیه تهدید و ارعابی که به آن ها تحمیل می شود، برانگیزند.

اظهار نظر [فولی]: سیمپلیچه انیمو : به نظر من استقلال کامل خبرنگاران ممکن نیست، زیرا هر خبرنگاری تحت تأثیر جامعه و حساسیت های فرهنگی خود قرار دارد.

پاسخ [دبورا پاتر]: به نکتۀ خوبی اشاره کردید، ولی بحث من اینست که هرچند خبرنگاران نمی توانند به طور مطلق عینیت گرا و بی طرف باشند، اما می توانند مستقل باقی بمانند. بی طرفی به عقیدۀ من، یعنی فقدان دیدگاه و طرزفکر است. خبرنگاران، انسان هستند نه آدم آهنی. اما همان طور که قبلا ً خاطرنشان کردم، مهم این است که به طرز تربیت و تحصیلات خود آگاه باشند و اجازه ندهند این عوامل بر طرز فکرشان تأثیر گذارد و تا جایی که می توانند این عوامل را از حرفۀ خبرنگاری دور نگهدارند.

مجری CO.NX (ماری): اگر برایتان جالب باشد، ما در ساعت 8 به وقت شرق آمریکا، یا 12 وقت گرینویچ، در نشانی زیر یک گفتگوی اینترنتی با وزارت امور خارجه دربارۀ آنفلوانزای H1N1 خواهیم داشت:

http://statedept.connectsolutions.com/americagov

پرسش [LABTM گینه]: جامعۀ بین الملل چگونه می تواند به مجازات کشوری بپردازد که ظاهرا ً دموکرات است ولی  به آزادی مطبوعات احترام نمی گذارد؟

پاسخ [دبورا پاتر]: یکی از راه ها فشار مردم است، اما نتیجۀ آن همیشه منجر به تغییردر جهت بهتر نمی شود. ما هرساله شاهد گزارش هایی دربارۀ نقض آزادی مطبوعات هستیم و در برخی کشور ها این وضع وخیم تر می شود. کنگرۀ آمریکا قانونی را در دست بررسی دارد که شاید موجب تغییر مختصری بشود- طبق این قانون از وزارت امور خارجه خواسته می شود که سالانه گزارشی پیرامون آزادی مطبوعات در جهان تهیه کند و برای تحکیم استقلال رسانه ها کمک هزینه هایی نیز درنظر بگیرد.

دبورا پاتر: ازشما برای شرکت در این گفتگوی اینترنتی خیلی متشکرم. و از سؤالات متفکرانه و چالش انگیزی که مطرح کردید، قدردانی می کنم. خوشوقتم از این که فرصت یافتم تا دربارۀ این مسئلۀ حساس با شما صحبت کنم. متأسفم که نتوانستم به سؤالات بیشتری پاسخ دهم. به زودی گفتگوی دیگری ترتیب خواهیم داد.

اظهار نظر [دیاکیت (ابیجان)]: ممنون دبورا. امیدوارم به زودی چنین جلسه ای تشکیل شود.

مجری  CO.NX (ماری): از خانم پاتر برای شرکت در این گفتگوی اینترنتی سپاسگزاریم. نسخۀ کتبی این گفتگو از یک تا دو روز دیگر در صفحۀ فیس بوک در دسترس خواهد بود: http://co-nx.state.gov

 مجری CO.NX (ماری): این گفتگوی اینترنتی اکنون پایان می گیرد. لطفا ً ازصفحۀ فیس بوک ما در نشانی زیر دیدن کنید: http://co-nx.state.gov  و یا به ما ایمیل بزنید: conx@state.gov

مهمانان این برنامه به خاطر نظرات کارشناسانۀ خود انتخاب می شوند و نظرات آن ها منعکس کنندۀ دیدگاه وزارت امور خارجۀ آمریکا نیست.

پايان متن