14 آوريل 2009
فرانسین پروز: دفاع از نوشته ها و نویسندگان
این مقاله در شمارۀ آیندۀ نشریۀ الکترونیکی USA به نام راه های صلح آمیز برای نیل به تحولات اجتماعی، ارائه خواهد شد.
شاید انتظار داشته باشید که دلمشغولی همۀ نویسندگان، مسایلی چون آزادی بیان باشد. اما فرانسین پروز، نویسندۀ شاخص آمریکایی، تعهد خود نسبت به نوشتن و نویسندگان را در سطحی دیگر مطرح می کند. او از سال 2007 ریاست مرکز آمریکایی PEN را به عهده دارد. یعنی شاخۀ آمریکایی PEN بین المللی که در سال 1921 تأسیس شد و ادعای قدیمی ترین سازمان ادبی و حقوق بشری جهان را دارد.
پروز در زمرۀ برجسته ترین نویسندگانی است که طی سال های گذشته در مرکز آمریکایی PEN خدمت کرده اند: نمایشنامه نویسانی چون آرتور میلر و یوجین اونیل، محققانی چون سوزان سونتاگ و جیمز بالدوین، رمان نویسانی مانند توماس مان و جان اشتاینبک، و شعرایی مانند آلن جینزبورگ و رابرت فراست.
پروز متولد سال 1947 و یکی از نویسندگان برجسته و دارای آثار داستانی، رساله های ادبی و نوشته هایی در زمینۀ مسایل اجتماعی است. او همچنین ناشر و مدرس است. رمان های او طیف وسیعی از موضوع ها را در بر می گیرد، از عالم علم و ادب (فرشتۀ آبی) تا تعصب و لطف (مردی که تغییر کرد)، و آخرین کتابش دربارۀ به بلوغ رسیدن یک دختر جوان (بیشه زار طلایی). تازه ترین کتاب غیرداستانی او بازتاب دو موضوع مورد علاقۀ اوست و کتاب خواندن مانند یک نویسنده: کتاب راهنما برای عاشقان کتاب و کسانی که مایلند کتاب بنویسند نام دارد.
مرکز آمریکایی PEN (که مخفف کلمات poets [شعرا]، editors [ناشران]، novelists [رمان نویسان] است) بزرگترین مرکز PEN از میان 144 انجمن در 99 کشور جهان است که بیش از 3300 تن عضو متخصص دارد. در اساسنامۀ این انجمن آمده است که مدافع اصل انتقال بدون قید و شرط و آزادانۀ اندیشه در هر کشور و در میان کشور ها بوده ... و با هر گونه سرکوب آزادی بیان ... و سانسور خودسرانه مخالف است.
مرکز آمریکایی PEN از دولت آمریکا به خاطر مسایل مربوط به حق برخورداری از زندگی خصوصی و کنترل آن انتقاد کرده است. به طور مثال، PEN در کنار سازمان های مدافع حقوق کتابداران، کتابفروشان، و نویسندگان خواستار اصلاح مصوبۀ پاتریوت متعلق به بعد از حملات تروریستی 11 سپتامبر، جهت حمایت از زندگی خصوصی مردم آمریکا شده است. PEN قانونی را که به دولت آمریکا حق توسعۀ وسایل الکترونیک شنیداری را می دهد نیز مورد انتقاد شدید قرار داده و آن را ناقض حمایت های قانون اساسی که مانع از صدور احکام عمومی و تفتیش های بی دلیل می باشد، خوانده است.
تحت مدیریت پروز، مرکز آمریکایی PEN به فعالیت های خود در جهت دفاع وحمایت از نویسندگان جهان ادامه داده است. پروز انتقاد شدیدی هم از چین کرده است به دلیل اعمال "محدودیت های خفقان آور" این کشور در پوشش خبری ناآرامی های سال 2008 تبت و برآورده نکردن وعدۀ خود مبنی بر آزاد گذاشتن رسانه های خبری در پوشش دادن به وقایع بازی های المپیک پکن.
هر ساله، در روز 15 نوامبر PEN بین المللی با برگزار کردن مراسمی، "روز نویسندۀ زندانی" را برای تقدیر ازشجاعت نویسندگانی که در مقابل اختناق ایستاده و از آزادی بیان دفاع می کنند، گرامی می دارد. در سال 2008 PEN پنج تن از این نویسندگان را معرفی کرد:
· عین الله فتح الله اوف، از آذربایجان، که به دلیل اظهار نظرهای سیاسی و تحقیقات مربوط به قتل یکی از همکاران خبرنگار خود در زندان به سر می برد.
· تسرینگ وسر، از چین، نویسنده و شاعری که به دلیل نوشته هایش دربارۀ تبت، بارها مورد اذیت و آزار قرار گرفته است.
· محمد صادق کبودوند، از ایران، خبرنگار و فعال حقوق ملت کرد که اکنون در زندان است.
· ملیسا روسیا پاتینیو هینوستروزا، از پرو، دانشجو و شاعر که علی رغم فقدان شواهد کافی، به اتهام وابستگی به تروریسم مورد محاکمه قرار دارد.
نویسندگان، بازیکنان و عوامل مربوط به نمایشنامۀ کروکودیل زامبزی، از زیمبابوه، نمایشنامه ای که اجرای آن ممنوع و نویسندگان و دست اندرکاران آن تهدید شده و مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
پروز گفته است، اقدامات PEN در زمینۀ ادبیات و ایجاد جامعه ای از نویسندگان، همیشه دارای اهمیت بوده است. اما تعهد ما نسبت به آزادی بیان- برای تضمین حقوق بشر و نجات جان نویسندگان در سراسر جهان، حمایت از آزادی خبرنگاران در داخل و خارج کشور، مبارزه با مزاحمت هایی که دولت ها برای زندگی خصوصی کتاب خوانان ایجاد می کنند، و کار در زندان ها و مدارس- تا به حال به این درجه از اهمیت و ضرورت نبوده است .
نظرات بیان شده در این مقاله لزوما منعکس کنندۀ دیدگاه ها و سیاست های دولت آمریکا نیست.
