06 اکتبر 2008

خطر بازداشت، مانع فعالیت وبلاگ نویسان ایرانی نشده است

بازداشتی سابق می گوید رسانۀ جایگزین به مردم بیشتری دسترسی پیدا می کند

استفن کافمن
عضو هیئت تحریریه

واشنگتن – برای وبلاگ نویسان ایرانی، پاسخ های غیر قابل انتظار مقام های مسئول، امکان پیش بینی این نکته را که آیا آنان به عنوان رسانه جایگزین، هدف سختگیری دولت قرار خواهند گرفت، غیر ممکن می سازد. اما ترس، مانع استفادۀ ایرانی ها از وبلاگ نویسی برای تاثیر گذاری بر همشهریان خود نشده است.

در اوایل سال 2008، مقام های ایرانی، وبلاگ نویسی، پیامک تلفن همراه و دیگر روش های عامه پسند ارتباطات را خطرناک دانسته و تقبیح نمودند. آنها حتی وبلاگ نویسان را به ارتداد تهدید کردند که احتمال مجازات مرگ برای آن است.

نگاه کنید به تارنمای: ‘Heretic’ Bloggers Risk Execution Under Iran’s New Restrictions

بسیاری از وبلاگ نویسان ایرانی، ازجمله یکی از آنان که هم اکنون در کانادا زندگی می کند و با شبکه خبر آمریکا گفتگو کرد، دستگیر شده بودند و مدتی را به خاطر نشر عقاید خود در زندان به سر برده اند. 

این وبلاگ نویس گفت: من فکر نمی کردم که آنان مرا دستگیر خواهند کرد، زیرا وبلاگ نویسان دیگری وجود داشتند که بسیار افراطی تر از من می نوشتند. واقعا امنیتی وجود ندارد. آنان همواره با همه مقابله نمی کنند. این وضعیت مانند شتر مستی است که درمقابل منزل شما می نشیند. هیچ کس نمی داند آیا قرعه به نام وی اصابت خواهد کرد یا نه."

در اوایل دهه سال 2000، هنگامی که دولت ایران شروع به دستگیری ها نمود، رسانه های مهم خبری یاداشت هائی در مورد آن نوشتند، اما با توجه به این که این دستگیری ها تازه گی خود را از دست داده اند، خبرگزاری های عمده دیگر توجهی به آن نکردند. 

"در حال حاضر فردی در بوشهر، در جنوب ایران در دادگاه به جرم وبلاگ نویسی، و نوشتن مطالبی مانند "نیروهای انتظامی چه حقی دارند که وارد رستوران ها یا اماکن دیگر شوند؟" محاکمه می شود. در حالی که .... اخبار در بارۀ وی به اندازه کافی انعکاس نیافته و به آن اشاره نشده است."   

وبلاگ نویس مذکور اظهار داشت: تصمیم در بارۀ این که چه کسی دستگیر شود، ضمن آن که غیر قابل پیش بینی است، تصمیمی حساب شده از سوی دولت می باشد. آنها به این دلیل مرا دستگیر کردند که من به غیر از وبلاگ نویسی روزنامه نگار نیز بودم، و با طیف وسیعی از افراد گوناگون ارتباط داشتم. آنها فکر کردند با شکستن و نابود کردن من در نزد افکار عمومی می توانند سایرین را نیز بترسانند."  

این وبلاگ نویس در کمال خوشوقتی، پس از آزادی دریافت که این اتفاق نیافتاده است. بسیاری از مردم تشویق به وبلاگ نویسی شدند و یا پیشنهاد کرده بودند که برای ایجاد وبلاگ کمک کنند و یا در هنگام غیبت وی، به وبلاگ نویسی پرداختند.

انتشار روایت

استفاده از وبلاگ، پیام ها نوشتاری و بلوتوس ، و یوتیوب  به ایرانی های ناراضی و دانشجویان فرصت دسترسی به مخاطبین بسیاری را داده است و رسانه های اصلی خبری کشور را با انتشار روایت های بسیار متفاوت از موضوعات به چالش کشیده است.  

در کشورهائی که دولت چه از طریق کنترل محتوای رسانه ها و چه از طریق اعمال فشار بر خبرگزاری ها برای خودسانسوری اقدام می کند؛ گاهی اوقات نوشتارآنان توسط کاربران تنها منبع خبری معتبر می باشد. حتی در جاهائی با آزادی های بیشتر بیان این منابع رسانه ای جایگزین به مردم عادی اجازه می دهد تنها مصرف کننده خبر نباشند و در خبر رسانی نیز مشارکت کنند. 

برای مثال، به کمک توزیع یک ویدئوی در بارۀ کوشش برای تجاوز به یک دختر دانشجو توسط معاون حزب اللهی (پلیس مذهبی یا فرهنگی) دانشگاه زنجان از طریق اینترنت، در ماه ژوئیه، دانشجویان توانستند خواستار عدالت در موردی شوند که در غیر این صورت پنهان مانده بود. معاون دانشگاه مذکور رئیس کمیته انضباطی دانشگاه بود.  

ویدئوی فوق موجب یک هفته تحصن 3000 دانشجو شد. وبلاگ نویس اظهار داشت: "در اوایل، مقام های مسئول، شخص معاون را دستگیر نکردند و سعی در پنهان کردن حادثه داشتند. این افشاگری در نهایت منجر به دستگیری وی شد، هر چند آنها همچنین دختر را هم دستگیر کردند، اما او تنها سه روز در بازداشت ماند و سپس آزاد شد." 

این وبلاگ نویس بیان داشت: "این ویدئو در سرتاسر ایران دیده شد.....زیرا اکنون اکثریت مردم جامعه ایران دارای تلفن همراه هستند.... این موضوع در همه جا پخش شد و همه از موضوع مطلع شدند. و پخش گسترده این موضوع باعث گردید که دانشجویان دیگر دانشگاه ها تهدید کردند در صورت عدم اعمال عدالت دست به اعتصاب خواهند زد." معاون حزب اللهی همچنان در بازداشت به سر می برد.  

در مثالی دیگر، عباس پالیزدار، از مقام های حکومتی که برای مدتی طولانی حامی پرزیدنت احمدی نژاد بود، به گروهی از اعضای بسیج و حزب اللهی مجلس گفت که برخلاف بسیاری از دیگر افراد در قدرت، احمدی نژاد دارای فساد مالی نیست. 

هنگامی که یک وبلاگ، ویدئوی و نسخه ای از این سخنرانی را منتشر نمود، این موضوع به مسئله ای بدل شد که در ایران از آن به عنوان "ماجرای پالیزدار" یاد می کنند.

در این وبلاگ آمده است که پالیزدار در اظهارات خود گفت: "تمامی روحانیون ارشد درگیر فساد مالی هستند." پس از 24 ساعت از انتشار این اطلاعات، تعداد مراجعین روزانه این وبلاگ ناگهان از 100نفر به 25.000 نفر افزایش یافت.   

"این موضوع در وهلۀ نخست باعث بروز شکافی در خود رژیم شد، و آنها 13 نفر که اسناد محرمانه را از دفتر بازرسی کل خارج کرده بودند، دستگیر کردند." این وبلاگ نویس گفت که مقام های دیگری از کار اخراج شدند و برخی هنوز در بازداشت به سر می برند.   

"اگر اینترنت در آنجا وجود نداشت، اگر یوتیوب وجود نداشت، و اگر وبلاگ ها فعال نبودند، این اتفاق نمی توانست رخ داده باشد.  

راهبرد حفاظت از آزادی بیان 

این وبلاگ نویس به آنهائی که هنوز در ایران هستند توصیه می کند که در نوشته های خود از نام مستعار استفاده کنند و در ضمن با استفاده از فیلتر محافظ، و یا شبکه هائی که می  توانند آدرس و اطلاعات IP  (قوانین از پیش تعیین شده) را، که می تواند برای ردیابی مکان وبلاگ نویسان مورد استفاده قرار گیرد، تغییر دهند.

روش دیگر برای به حداقل رساندن احتمال ردیابی، ایجاد یک شبکۀ داخلی وبلاگ در سیستم هائی مانند بلاگ اسپات  برای گروهی از افراد است که می توانند مطالب وبلاگ یک دیگر را بخوانند ضمن این که افراد غیر به آن دسترسی ندارند.  

این وبلاگ نویس اظهار داشت: "تعداد افراد این شبکه می تواند تا هزار یا دو هزار عضو برای گروه ها انجمن ها و افراد حرفه ای مختلف باشد. افراد، سازمان ها و یا انجمن ها که دارای عقاید و ایدئولوژی مشابه ای هستند، می توانند از این سیستم استفاده کنند."   

این وبلاگ نویس نگرانی خود را از این موضوع که "بسیاری از افراد نمی دانند چگونه می توان با نام مستعار نوشت، و یا چگونه در ارتباط با IP کار نمود و یا از فیلتر استفاده کرد،" بیان داشت. 

برای تازه کاران امکان شروع یاد گیری این امور از طریق سازمان هائی مانند خبرنگاران بدون مرز امکان پذیر است.

نگاه کنید به تارنمای:    The handbook oppressive regimes don’t want you to read