14 جون 2008
(مقالۀ زیر برگرفته از یک دفتر مطبوعاتی مسئول، از انتشارات وزارت امور خارجۀ آمریکا است.)
جیمز مدیسون، چهارمین رییس جمهور ایالات متحده، در سال 1822 گفت، "یک حکومت مردمی، بدون تأمین اطلاعات برای مردم یا وسیلۀ کسب آن، چیزی نیست مگر پیش درآمد یک کمدی یا یک تراژدی، یا شاید هم هردو."
آبراهام لینکلن، شانزدهمین رییس جمهور آمریکا، در سال 1864 گفت، "بگذارید مردم از حقایق با خبر باشند تا کشور در امنیت به سر ببرد."
این رؤسای جمهور در بارۀ سازوکار دموکراسی صحبت می کردند. گفتۀ آن ها کماکان اعتبار سابق خود را دارد.
برای این که مردم اقتدار خود را به کار گیرند، باید بتوانند انتخاب های سنجیده و قضاوت مستقل داشته باشند. و این در صورتی ممکن است که از اطلاعات معتبر و واقعی برخوردار باشند. آن ها این اطلاعات را از طریق مطبوعات آزاد کسب می کنند. مطبوعات آزاد به مثابۀ نظارت شهروندان بر فعالیت دولت است. مطبوعات مردم را از فعالیت های دولت باخبر می سازند و مباحثات آغاز می شود. انتظار آن ها از مقامات دولت با بالاترین استاندارد ها محک می خورد و درمورد میزان حفظ اعتماد همگانی از سوی دولت، گزارش می دهند.
از زمان انقلاب آمریکا در قرن هجدهم، این نظریه تعمیم یافت که دولت باید در برابر مردم پاسخگو و مسئول باشد و افرادی که در دولت انجام وظیفه می کنند، خدمت گزاران عموم مردم هستند. اما خدمت به مردم خطری دو سویه دارد. در یک کشور دموکرات، خدمت به مردم هم کار مطبوعات است و هم کار مقامات دولت.
همان طور که جان ف. کندی رییس جمهور اسبق آمریکا گفته بود: "جریان افکار، قابلیت انتخاب سنجیده، امکان انتقاد، یعنی کلیۀ فرضیاتی که مبنای دموکراسی سیاسی هستند، عمیقا ً به ارتباطات وابسته است."
یک دفتر مطبوعاتی چه هست و چه نیست
به گفتۀ شیلا تیت، که مشاورت مطبوعاتی نانسی ریگان، بانوی اول آمریکا در اوایل دهۀ 1980 و همین طور جورج بوش معاون رییس جمهور در فعالیت های موفقیت آمیز انتخابات ریاست جمهوری سال 1988 را به عهده داشت، "دفتر روابط عمومی دولت، محور کل سیستم ارتباط آن با مردم، را دارد." او می گفت، "عملیات مطبوعاتی دولت مجرایی است که از طریق آن، مطبوعات اطلاعات روزانۀ خود را از عملکرد آن کسب می کنند."
نقش عمدۀ دفتر مطبوعاتی دولت، توضیح این موضوع است که برنامه ها و خط مشی دولت چه تأثیراتی بر شهروندان دارد. تلاش برای رساندن اطلاعات به مردم بیانگر کار و برنامۀ مقامات دولتی برای مردم است و کمک می کند تا مردم درک کنند چگونه مسائل مختلف برزندگی آن ها تأثیر می گذارد.
مایک مک کری، مشاور مطبوعاتی سابق پرزیدنت بیل کلینتون می گوید، "دولت ها اطلاعات زیادی در اختیار دارند و باید راه مناسبی برای در میان گذاشتن آن با مردم بیابند، و در این جاست که نقش سخنگویان دولت معلوم می گردد. سخنگوی دولت فردی است که مانند یک خبرنگار در داخل دولت مشغول به کار می باشد و اطلاعات را برای عموم مردم جمع آوری می کند. [نقش سخنگو این است که تا جای ممکن اطلاعات بیشتری برای انتقال به مردم جمع آوری کند.]"
بنابراین، مقامات مطبوعاتی دولت دو نقش دارند. در برابر رسانه ها، حامیان موضعگیری های دولت محسوب می شوند، و محاسن اقدامات دولت را توضیح می دهند. آن ها به اصلاح اطلاعات غلط پرداخته و سعی می کنند تفسیر و درک از اطلاعات موجود را بهبود بخشند. آن ها اما در درون دولت، حامی مطبوعات و رسانه ها هستند، آن ها نیاز های خبرنگاران را رفع می کند، مانند تمایل خبرنگاری به تهیۀ خبر دربارۀ موضوعی که مقامات دولت شاید آمادگی بحث درمورد آن را نداشته باشند. سخنگویان دولتی غالبا ً به نوعی کار خبرنگاران را می کنند، برای مطبوعات به جمع آوری خبر می پردازند و آن چه کارشناسان دولت باید به رسانه ها بگویند را به صورت ساده تری باز گو می نمایند.
آری فیشر، مشاور مطبوعاتی پرزیدنت جورج و. بوش در کاخ سفید می گوید، "کار مشاور مطبوعاتی، معرفی مواضع و طرزافکار رییس جمهوری به وجهی است که هم به پیشبرد برنامه های او کمک کند، و هم مطبوعات در جریان اقدامات او قرار بگیرند. این کاریست که حفظ موازنۀ آن مستلزم قضاوت دقیق در خدمت با دو کارفرما است."
کار سخنگوهم جنبۀ قاطعانه دارد – مثل زمانی که باید بر بعضی ابعاد اخبار تأکید نمود – و هم جنبۀ واکنشی – مثل جوابگویی به سئوالات خبرنگاران. برای مثال در ایالات متحده، هرروز کاخ سفید حدود 5 تا 6 اعلامیه انتشار می دهد که حاوی اطلاعاتی دربارۀ برنامه های تازه، قرار های ملاقات، یا فعالیت های رییس جمهور است که او مایل است به آن پوشش خبری داده شود. در آن واحد، خبرنگارانی که پوشش خبری کاخ سفید را به عهده دارند، بامطرح کردن سئوال در مورد اخباری که مقامات کاخ سفید مایل به انتشار یا عدم انتشار آن هستند، با دفتر مطبوعاتی تماس می گیرند.
جونی اینمن، رییس انجمن ملی دایرۀ اطلاعات دولتی، گروهی که نمایندۀ اعضای دایرۀ اطلاعات دولت در سطح محلی، ایالتی و فدرال است، می گوید، این حرفه فراتر از تنها انتشار اطلاعات است. اینمن که رییس روابط عمومی شهروندان در شهر لیک وود، کلورادو نیز می باشد، ادامه می دهد، ما مسلما ً رابط میان دولت خود و مردم، و همین طور منتقل کنندۀ اطلاعات از دولت به مردم هستیم، اما باید در عین حال از آن چه بر سر راهمان قرار می گیرد و یا در جامعه می گذرد نیز باخبر بوده و مقامات دولت را در جریان آن قرار بدهیم.
اما مسئول مطبوعاتی دولت شعبده باز نیست که بتواند سیاست یا برنامه ای را که عملی نیست تبدیل به برنامۀ مؤثری بکنند. همان طور که انجمن ملی فرمانداران در جلسات آشناسازی فرمانداران جدید آمریکا به آن ها توضیح می دهد، روابط عمومی جایگزین برنامه های مؤثر یا ایده های مفید نیست. در صورتی که مقامات دولتی انسان هایی صادق نباشند، یک مشاور مطبوعاتی قادر نیست تصویر صادقانه ای از آن ها ترسیم نماید. او نمی تواند دولتی را به تصویر بکشد که حلال مشکلات است، در صورتی که مشکلات باقی باشند و کاری درجهت حل و فصل آن ها صورت نگیرد. یک دفتر مطبوعاتی نمی تواند مطبوعات را متقاعد به نوشتن درمورد صداقت دولت نماید در صورتی که آن دولت صادق نباشد، یا مدیریت و قابلیت آن، در صورتی که شایستگی مدیریت نداشته باشد. دفتر مطبوعاتی نمی تواند منتقل کنندۀ اهداف رهبران دولت باشد، در حالی که رهبرانی که در خدمت آن هاست خود موضع روشنی پیرامون اهداف خود نداشته باشند.
خبرنگاران ومقامات مطبوعاتی دولت
مقامات مطبوعاتی دولت نباید انتظار داشته باشند که دوستان با دشمنان خبرنگاران باشند. خبرنگاران باید ناظران بی طرف دولت و اقدامات و برنامه های آن باشند. در یک دموکراسی، مطبوعات ودولت نمی توانند رابطۀ شرکا را با یک دیگر داشته باشند. آن ها ماهیتا ً با یک دیگر رقیب و دارای عملکرد های متفاوت هستند. هریک می باید به نقش دیگری احترام گذاشته و در عین حال متوجه باشد که تنشی طبیعی مابین آن دو در جریان است. از یک طرف، در مواقعی مقامات تلاش می کنند روایت خود را از رویداد ها ارائه کنند یا به طور کلی از تبلیغات بپرهیزند، و مطبوعات در پی یافتن خطا ها بوده و برای دستیابی به اطلاعات متوسل به فشار می شود. از طرف دیگر، رابطه متقابل است. خبرنگاران برای درک عملکرد و برنامه های دولت به وجود مقامات مطبوعاتی دولتی نیاز دارند. مقامات مطبوعاتی دولت هم برای این که اقدامات و برنامه های دولت به عموم مردم برسد، به خبرنگاران احتیاج دارند.
بعضی از مقامات مطبوعاتی دولت انتظار دارند خبرنگاری که از دوستان آن هاست درمورد یک خبر منفی چیزی ننویسد، اما یک خبرنگار حرفه ای اجازه نمی دهد رابطۀ دوستی او با یکی از مقامات مانع از گزارش مطبوعاتی او شود. خبرنگاری حرفه ایست بیست و چهار ساعته و یک خبرنگار خوب همیشه در حین انجام وظیفه است.
مایک مک کاری، سخنگوی سابق کاخ سفید در زمان ریاست جمهوری کلینتون می گوید، سخنگویان باید دارای روابط محترمانه اما حرفه ای با خبرنگاران داشته باشند. آن ها، یعنی خبرنگاران، باید کار خود را انجام دهند، و سخنگویان دولت هم کار خود را انجام می دهند. می توان با خبرنگاری طرح دوستی ریخت، اما باید به یاد داشت که او در هر حال در حین انجام وظیفه است و ما هم همین طور.
در موقعیت های اجتماعی، مقامات دولت باید زمینۀ بیانات خود را مشخص کنند مانند ذکر این که نکته ای "محرمانه و غیر قابل انتشار است" و یا این که "قابل انتشار" می باشد. یکی از مقررات مفید این است که کاری نکنیم یا چیزی نگوییم که مایل نیستیم روز بعد آن را در روزنامه ها ببینیم.
جونی اینمن از NAGC می گوید، "سخنگویان دولت می توانند دارای یک رابطۀ حرفه ای و دوستانه با خبرنگاری داشته باشند، اما برقرار کردن رابطۀ شخصی کار دشواری است. زمانی فرا می رسد که خبرنگار نیاز دارد سؤالاتی معنی دار مطرح کند یا خبری را که شما مایل نیستید، نوشته یا پخش نماید. نمی توان به رابطۀ دوستانه اکتفا کرد. در این میان، یا رابطۀ دوستی متزلزل می شود و یا رابطۀ حرفه ای. اما شما به حفظ رابطۀ حرفه ای نیاز دارید. باید بتوانید در موقع لزوم به خبرنگاری تلفن کنید و به او بگویید "واقعا ً گند زدی به خبر".
وظیفۀ سروکار داشتن با مطبوعات
به علاوه، سخنگویان دولت نباید مانع از انتشار خبری شوند. خدمتگزاران دولت نمی توانند تصمیم بگیرند شنیدن چه چیزی برای مردم خوب، و چه چیزی بد است. کار آن ها خبر رسانی به خبرنگاران است، حتی به آنانی که رابطۀ چندان دوستانه ای میان شان نیست.
جولینا گلوور، مشاور مطبوعاتی دیک چینی، معاون رییس جمهور می گوید، یک مشاور مطبوعاتی خوب باید به همۀ سؤالات سازمان های خبری مجاز پاسخ بدهد، حتی اگر جوابش "این را بعد به شما خواهم گفت" باشد. قاعدۀ مشترک، نزاکت و احترام متقابل است.علیرغم این که در مواقعی خبرنگاران ممکن است برخورد های خصمانه داشته باشند، اما همیشه زمانی هست که برای انتشار پیامی به آن ها نیاز می باشد. وقتی آن زمان فرا می رسد، آن ها به یاد دارند چه کسی مؤدب بوده و چه کسی نبوده است.
بعضی از مقامات دولت هنگامی که طی یک کنفرانس مطبوعاتی خبرنگاران سؤالاتی را مطرح می کنند که ارتباطی با موضوع گزارش مطبوعاتی ندارد، متعجب می شوند. این امری کاملا ً طبیعی است. خبرنگاران ممکن است دسترسی کافی به مقامات دولت نداشته باشند، و زمانی که امکان ملاقات باید یک مقانم دولتی را به دست می آورند، به هر حال سئوالات خود را چه مربوط به موضوع بحث باشد و چه نباشد، مطرح می نمایند. این یکی از شاخص های مطبوعات آزاد است.
استفن هس، کارشناس امور ریاست جمهوری، در ارتباط میان دولت و مطبوعات: مقامات مطبوعاتی و وظایف آن ها می نویسد، دفاتر مطبوعاتی نه تنها باید به منزلۀ یک سوبسید یا کارایی و لیاقت دولت تلقی شود، بلکه نشان از استحقاق دولت در بهره مندی از ماهیت جامعه ای آزاد و رابطۀ میان شهروندان ودولت دارد. در یک دموکراسی، طبیعی ترین عملکرد دولت به غیر از تأمین اطلاعات پیرامون روش حکومت خود، چه می تواند باشد؟
هس می نویسد، در یک دموکراسی، سروکار داشتن با مطبوعات یک وظیفه است.