10 آوريل 2008
خبر چیست؟
ممكن است پاسخ به این سوال كه " خبر چیست؟" واضح به نظر رسد. خبر رویدادی است جدید؛ اتفاقی كه در حال انجام است. اگر به فرهنگ لغات مراجعه كنید، خواهید دید كه خبر به عنوان "گزارش رویدادهای اخیر یا اطلاعات نادانسته پیشین" تعریف شده است. اما بخش زیادی از آنچه همه روزه در جهان رخ می دهد به روزنامه ها یا اخبار رادیو و تلویزیون راه نمی یابد.
پس چه چیزسبب می شود تا رویدادی خاص، ارزش كافی برای انتشار یا پخش پیدا کند؟ پاسخ واقعی این است كه مجموعه ای از عوامل در این جریان دخالت دارند. به طور كلی خبر، اطلاعاتی است كه برای مخاطبان مورد نظر جذابیت زیادی داشته باشد، بنابراین آنچه در بوئنوس آیرس خبری مهم به شمار می رود، ممكن است در باکو به عنوان خبر تلقی نشود. خبرنگاران بر اساس بسیاری از "ارزش های خبری" كه در زیر به آنها اشاره شده است تصمیم می گیرند چه اخباری را پوشش دهند.
به موقع بودن خبر
آیا چیزی به تازگی رخ داده است یا این كه ما تازه از آن با خبر شده ایم؟ اگر تازه رخ داده باشد می تواند به خبر تبدیل شود. البته مفهوم "تازه" بسته به رسانه تغییر می كند. در یك هفته نامه، هر آنچه پس از انتشار شماره قبل رخ داده باشد می تواند خبری جدید پنداشته شود. برای یك شبكه تلویزیونی 24 ساعته تازه ترین ترین اخبار، خبرهای کاملا جدید یا رویدادی در حال وقوع است كه می تواند توسط یك گزارشگر حاضر در صحنه پوشش داده شود.
تاثیر گذاری خبر
آیا تعداد افراد زیادی تحت تاثیر خبر قرار می گیرند یا تنها گروهی محدود؟ خبرآلودگی شبكه آب شهر 20.000 نفره بر محلی که خبر در آنجا رخ داده تاثیرگذار خواهد بود چون مخاطبان شما را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار می دهد. گزارشی از مرگ 10 كودك بر اثر آشامیدن آب آلوده در اردوی تابستانی واقع در شهری دوردست نیز تاثیرگذاراست، زیرا به احتمال زیاد مخاطبان واكنش احساسی قوی نسبت به این داستان نشان خواهند داد. این واقعیت كه كارگری باعث قطع یكی از خطوط خدماتی شده است نمی تواند خبر بزرگی باشد مگر آن كه این رویداد باعث قطع كامل برق یك شهر به مدت چند ساعت شود.
مجاورت
آیا حادثه ای نزدیك محل سكونت رخ داده یا مردم ناحیه در آن دخیل بوده اند؟ سقوط یك هواپیما در چاد می تواند تیتر خبری در پایتخت آن ،انجامنا، باشد، اما احتمال نمی رود كه در شیلی خبر صفحه اول شود مگر آن كه اهالی این كشور نیز در میان مسافران هواپیما بوده باشند.
مباحثه
آیا مردم بر سر این موضوع اختلاف نظر دارند؟ طبیعت بشر به موضوعاتی كه در آنها برخورد، تنش یا مجادله عمومی وجود داشته باشد گرایش دارد. مردم دوست دارند از یک گروه جانبداری نمایند و ببینند که كدام گروه چیره خواهد شد. برخورد، همیشه به معنای قرار گرفتن نظرات فردی در برابر فردی دیگر گفته نمی شود. رخداد هایی نظیر پزشكانی كه به مقابله با نوعی بیماری بر می خیزند یا شهروندان معترض به قانونی ناعادلانه نیز برخورد قلمداد می شود.
برجستگی خبر
آیا فرد سرشناسی در ماجرا حضور دارد؟ فعالیت ها یا گرفتاری های روزمره در صورت حضور فردی سرشناس مانند نخست وزیر یا ستاره سینما می توانند به خبر تبدیل شوند. خبرمربوط به سقوط هواپیما در چاد در صورتی كه یكی از مسافران آن موسیقیدان راك مشهوری می بود، می توانست به تیتر خبری در سراسر جهان تبدیل شود.
بر سر زبان بودن خبر
آیا افراد این ناحیه در این باره صحبت می كنند؟ امكان دارد نشست دولتی درباره ایمنی اتوبوس ها توجه زیادی را جلب ننماید مگر آن كه چنین نشستی درست پس از یك تصادف ناگوار اتوبوس برگزار شود. رویدادی مربوط به فوتبال می تواند چندین روز خبرساز باشد، زیرا تبدیل به موضوع اصلی گفتگوهای مردم شده است.
غیر عادی بودن خبر
آیا آنچه رخ داده غیر عادی است؟ بنا بر گفته ای مشهور "اگر سگی انسانی را گاز بگیرد خبر مهمی نیست، اما اگر انسانی سگی را گاز بگیرد خبرساز می شود!" مقولات استثنایی و غیر منتظره، كنجكاوی طبیعی انسان را برمی انگیزند.
خبر بودن یا نبودن یك رویداد همچنین به ترکیب مخاطبان مورد نظر بستگی دارد، تنها محل زندگی آنها نیست كه اهمیت دارد، بلكه باید دید چه گونه مخاطبانی هستند. گروه های مختلف مردم دارای روش های زندگی و نگرانی های گوناگونی هستند كه باعث علاقمندی آنان به انواع متفاوت خبر می شود. یك برنامه خبر رادیویی برای مخاطبان جوان تر ممكن است شامل رویدادهای درباره ستارگان عرصۀ موسیقی و ورزش باشد، حال آن كه چنین اخباری در یك روزنامه بازرگانی با خوانندگانی مسن تر و ثروتمندتر درج نمی شود. ممكن است اخبار مربوط به امتحان دارویی به صورت آزمایشی در هفته نامه پزشكی منتشر شود، زیرا انتظار می رود پزشكان خواننده این مجله به موضوع علاقه مند باشند. اما اگر این دارو برای درمان بیماری شناخته شده مورد استفاده نباشد، بیشتر روزنامه های محلی ازدرج آن خود داری می كنند. روزنامه محلی كه انجام پژوهش در آنجا صورت می گیرد ممکن است از این مسئله مستثنی باشد.
سازمان های خبری كار خود را خدمت اجتماعی می دانند، بنابراین اخبار از اطلاعاتی تشكیل شده است كه مردم برای گذران زندگی روزمره و به عنوان شهروندانی کارآمد در كشوری مردم سالار باید از آنها اطلاع داشته باشند. اما بیشتر سازمان های خبری مشاغلی هستند كه باید برای بقا، درآمد داشته باشند، بنابراین اخبار، شامل عناوینی برای جذب مخاطب نیز خواهد بود: داستان هایی كه تنها دلیل علاقه مندی مردم به دانستن آنها جذاب بودنشان است. این دو ویژگی لزوما نباید در تضاد با یكدیگر باشند. در واقع برخی از بهترین داستان های ارایه شده در یک روز هم مهم و هم جالب هستند. اما بسیار معمول است که بیشتر سازمان های خبری اخبار خود را به دو دسته اخبار مهم و اخبار داستانی تقسیم می كنند.
انواع خبر
خبر مهم در واقع خبر روز است. این خبرها همان مطالبی هستند كه در صفحه اول روزنامه یا بالای صفحه تارنما می بینید و یا در آغاز پخش خبر می شنوید. به عنوان مثال اكثر موضوعات اخبار مهم را جنگ، سیاست، تجارت و جرایم تشكیل می دهند. اعلام اعتصاب امروز رانندگان اتوبوس كه هزاران مسافر را برای رسیدن به محل كار دچار مشکل می سازد از اخبار مهم به شمار می رود. این خبر به موقع و جنجال برانگیز است و تاثیر گسترده ای بر ناحیه ای مذکور می گذارد. اجتماع باید این اطلاعات را بی درنگ دریافت كند، چرا كه بر زندگی روزمره مردم تاثیر می گذارد.
نقطه مقابل آن، خبر درباره ورزشكاری سرشناس که در پرورشگاه بزرگ شده است را می توان خبر داستانی تلقی کرد. این یك خبر مورد علاقه مردم درباره فردی سرشناس و اتفاقی غیر معمول است که افراد احتمالا با دوستانشان درباره آن صحبت خواهند كرد. اما دلیل قاطعی وجود ندارد كه انتشار یا پخش آن در روز مشخصی صورت گیرد. طبق این تعاریف داستان نامبرده در گروه اخبار داستانی قرار می گیرد. بسیاری از روزنامه ها و تارنماهای خبری دارای بخش های جداگانه درباره شیوه زندگی، خانه و خانواده، هنر و سرگرمی هستند. روزنامه های بزرگ تر ممکن است حتی بخش های هفتگی را به انواع مشخص غذا، بهداشت، آموزش و امثال آن اختصاص دهند.
عنوان اصلی، تنها عامل جدا كننده اخبار مهم و داستانی نیست. در بیشتر موارد اخبار مهم و داستانی با شیوه های متفاوت نوشته می شوند. اخبار مهم اغلب به گونه ای نگاشته می شوند كه مخاطب هر چه سریع تر به اطلاعات مهم دست یابد. نویسندگان خبرهای داستانی اغلب با بیان حکایت یا مثال مطلب خود را آغاز می كنند تا نظر مخاطب را جلب نمایند، بنابراین داستان برای رسیدن به پیام اصلی خود، زمان بیشتری را می طلبد.
برخی از خبرها این دو روش را در هم می آمیزند. خبرها یی كه از حساسیت زمانی برخوردار نیستند اما بر مسایل مشخصی تمركز دارند اغلب "اخبار داستانی"(1) خوانده می شوند. به عنوان مثال مشكل یك اجتماع برای برخورد با ایدز خبری داستانی به شمار می رود. خبری درباره شیوه جدید درمان برای بیماران مبتلا به ایدز خبری مهم به حساب می آید. بیان اخبار داستانی روش موثری برای كاوش رسوم یا مشكلات اجتماعی پیچیده است و اغلب در آن از داستان های انسانی درباره چگونگی تجارب افراد استفاده می شود. (سبك های متفاوت نگارش را به همراه جزییات بیشتر در بخش "بیان داستان" فصل3، مورد بررسی قرار خواهیم داد.)
اخبار از كجا سرچشمه می گیرند
خبرنگاران اخبار را از مکان های گوناگونی تهیه می كنند، اما بیشتر داستان ها به یكی از سه روش اصلی زیر به دست می آیند:
- حوادث طبیعی، مانند وقایع ناگوار یا تصادف ها؛
- فعالیت های برنامه ریزی شده مانند ملاقات ها یا نشست های خبری؛
- ابداع خبرنگاران.
بلایای طبیعی اغلب به خبرهای مهم تبدیل می شوند. غرق شدن یك قایق، سقوط یك هواپیما، رانش زمین، نه تنها پس از وقوع، كه اغلب روزها و هفته ها پس از آن نیز از ارزش خبری برخوردارند. محدوده پوشش خبر به همجواری و نیز تعداد افراد متاثر از این حادثه بستگی دارد. یك حادثه رانندگی مرگ بارکه ممکن است هر روز در پاریس رخ دهد ، خبری مهم تلقی نشود. اما حادثه رانندگی سال 1997 در پاریس به موضوع بسیار مهم خبری نه تنها در فرانسه كه در سراسر جهان تبدیل شد، چرا كه یكی از قربانیان آن پرنسس بریتانیایی، دایانا بود.
شهروندانی كه شاهد رویدادی ناگوار هستند اغلب با سازمانی خبری تماس می گیرند. خبرنگاران نیز درباره این رویدادها از نخستین کسانی که می توانند پاسخ گو باشند، از جمله ماموران پلیس، آتش نشانی یا امداد اطلاعاتی به دست می آورند. در برخی از كشورها سازمان های خبری می توانند برمکالمات اضطراری نخستین پاسخ دهندگان نظارت داشته باشند و خبرنگاران را بلافاصله به صحنه گسیل نمایند تا بتوانند شاهد دست اول ماجرا باشند.
در بسیاری از اتاق های خبر، مشخص ترین منبع اخبار برنامه روزانه رویدادهای شهری است كه شامل دیدارهای دولتی، افتتاح مراکز تجاری یا رویدادهای اجتماعی می شود. این فهرست فعالیت ها كه اغلب "دفترکاری روزانه" نام دارد به خودی خود ارزش خبری ندارد، اما نقطه شروع مناسبی برای خبرنگارانی به شمار می رود كه به دنبال خبرهستند. گزارشگرانی كه به طور معمول انواع مشخصی از مسایل یا نهادها را پوشش می دهند، خبرنگاران "حوزه ای" نیز خوانده می شوند بدین معنی که اغلب طرح های داستانی خود را با نگاه كردن به برنامه نشست های آینده به دست می آورند.
اطلاعیه های خبری نیز می توانند منبع دیگری برای اخبار باشند، اما آنها نیز تنها نقطه شروع به شمار می روند. ده ها اطلاعیه خبری هر روزه از طریق پست الكترونیك، دورنما یا حتی تصویر ویدیویی از طریق ماهواره به اتاق های خبر می رسد. بسیاری از آنها توسط مسئولان و آژانس های دولتی تهیه می شوند اما سازمان های بزرگ دیگر از جمله مشاغل خصوصی و گروه های غیر انتفاعی نیز اطلاعیه های رسمی را منتشر می سازند تا رسانه ها را در جریان فعالیت های خود بگذارند. ممكن است كه یك اطلاعیه رسمی مانند یك داستان خبری به نظر رسد، اما از آنجا كه توسط فردی با گرایشی مشخص به موضوع تهیه شده است احتمال آن كه داستان را به طور كامل تعریف كند اندک است. ممكن است اطلاعیه های خبری ازنظربیان واقعیت درست باشند، اما اغلب تنها بیان مثبتی است در مورد فرد یا سازمانی که در اطلاعیه به آن اشاره شده است. حتی اگر اطلاعیه های خبری به ظاهر از ارزش خبری برخوردار باشند، خبرنگاران حرفه ای باید پیش از تصمیم گیری در این باره كه آیا ارزش تهیه خبر را دارد یا خیر، نخست از درستی آن اطمینان حاصل نمایند و سپس به طرح سوال هایی برای مشخص ساختن داستان واقعی بپردازند.
رویدادهای از پیش مشخص شده نیز مانند تظاهرات اعتراض آمیز می توانند به خبر تبدیل شوند، اما خبرنگاران باید دقت کنند تا بازیچه ترتیب دهندگان چنین رویدادهایی كه قصد دارند تنها ماجرا را از دید خودشان بیان كنند نشوند. سیاست مداران در برپایی رویدادهای از پیش مشخص شده، حتی در مواردی كه آن رویداد هیچ ارزش خبری ندارد، و نیز" ایجاد موقعیت های تصویری" برای جلب پوشش رسانه ای، مهارت پیدا کرده اند. منظور این نیست كه خبرنگاران باید نسبت به این رویدادها بی توجه باشند، بلكه تنها لازم است برای دست یابی به داستان كامل، گزارش های تكمیلی نیز تهیه كنند.
بیشتر گزارشگران می گویند كه بهترین داستان هایشان برگرفته ار فعالیت حرفه ای خودشان است. گاه چنین خبرهایی توسط افراد غریبه ای كه ممكن است ازچیزی نگران شده باشند یا در موردی شكایتی داشته باشند ازطریق ملاقات حضوری، تماس تلفنی یا پست الكترونیك بدست می آید. برخی از سازمان های خبری فعالانه نظرات افراد اجتماع پیرامون خود را با اختصاص دادن شماره تلفن یا نشانی پست الكترونیك که افراد بتوانند پیام خود را به آن ارسال کنند بدست می آورند. خبرنگاران زمان زیادی را صرف ایجاد ارتباط با مردمی می كنند كه می توانند برای آنها اطلاعاتی را فراهم سازند. (درباره ایجاد منبع به طور مفصل تر در فصل 2 "رسیدن به داستان" صحبت خواهیم كرد.)
خبرنگاران اغلب با نگاه كردن به اطراف و گوش كردن به آنچه مردم درباره اش صحبت می كنند داستان های خبری خود را می یابند. آنچه شما درمحل رویدادی ورزشی یا صف پست خانه می شنوید می تواند به یك داستان خبری تبدیل شود. هنگامی كه مشغول تهیه خبر نیستید از مردمی كه ملاقات می كنید بپرسید در زندگی آنها یا محل سكونتشان چه می گذرد و احتمال دارد كه خود را با نشانه ای از یك داستان خبری كه تا كنون هیچ كس پوشش نداده است مواجه ببینید.
راه دیگر تهیه خبر پرسش درباره رویدادهایی است كه پس از آخرین پوشش خبری یك موضوع توسط مطبوعات یا رادیو و تلویزیون رخ داده است. پی گیری ها، اغلب به پیشرفت های شگفت آوری ختم می شوند كه حتی بیش از گزارش اصلی ارزش خبری می یابند. به عنوان مثال، خبری درباره حادثه آتش سوزی، یك روز بعد از وقوع آن می تواند شما را از تعداد كشته شدگان و میزان خسارت مالی آگاه سازد. اما پی گیری همین موضوع چند هفته پس از وقوع آن می تواند مشخص سازد كه یك دستگاه رادیویی خراب واكنش سریع ماموران آتش نشانی را برای حفظ جان افرادی بیشتر غیر ممكن ساخته بوده است.
اسناد، داده ها و گزارش های عمومی نیز می توانند به داستان هایی عالی تبدیل شوند. گزارشگران می توانند از آنها برای جستجوی گرایش ها یا كشف رویدادهای غیر عادی استفاده كنند. این نوع از كار نیازمند تلاش بیشتری است، اما نتایج به دست آمده تقریبا همیشه ارزش تحمل مشكلات را دارند. البته هنگامی كه داده ها به صورت الكترونیك فراهم می شوند كار به شکل چشم گیری آسان تر است، اما دیده شده كه گزارشگران داده های به دست آمده از روزنامه ها را در برنامه های پایگاه داده های رایانه ای وارد می کنند تا بتوانند مهم ترین اطلاعات را از میان انبوهی از آمارو ارقام به دست آورند. به عنوان نمونه، اگر می شد فهرست افرادی كه به دلیل سرعت غیر مجاز جریمه شده اند را به جای تاریخ بر مبنای نام تهیه کرد، امكان تهیه داستانی خبری وجود می داشت. این همان روشی است كه نانسی ایمنز(2)، گزارشگر تلویزیونی از آن استفاده كرد تا دریابد یكی از رانندگان شهری که او در آنجا زندگی می کند در سه سال گذشته تعداد زیادی جرایم رانندگی داشته است و حتی باعث تصادفی شده كه منجر به مرگ راننده دیگری شده است، اما هیچگاه گواهینامه او باطل نشده است. پس از تحقیقات او مسئولان شهری اعتراف كردند كه كار خود را به درستی انجام نداده اند.
نقش روزنامه نگار
فناوری های جدید برای همه افرد دارای رایانه این امكان را به وجود آورده است كه به اندازه بزرگ ترین سازمان های خبری قادر به انتشار خبر باشند. اما یك تارنمای خوب طراحی شده، بدون در نظر گرفتن كیفیت نوشتار یا توالی به روز شدن آن، الزاما یك منبع قابل اعتماد خبری به شمار نمی رود. واقعیت این است كه در دنیای پیچیده ای كه اطلاعات دیگر كالایی كمیاب به شمار نمی رود، نقش خبرنگار بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.
خبرنگار بر خلاف کسانی که در کار تبلیغ فعال هستند یا افرادی که غیبت دیگران را می کنند، اطلاعات موجود را دسته بندی می كند و پیش از ارایه آن به عموم، میزان ارزش و اعتبار آن را بررسی می نماید. داستان های خبری چه اخبار مهم و چه اخبار داستانی باید درست باشند. خبرنگاران نه تنها اطلاعات لازم برای تعریف كردن داستان را جمع آوری می كنند، بلكه باید از صحت اطلاعات پیش از استفاده از آنها اطمینان یابند. خبرنگاران هر زمان كه امكان پذیر باشد به اخبار دسته اول اتكا می كنند و برای كسب اطمینان از قابل اطمینان بودن اطلاعات دریافتی با چندین منبع مشورت می نمایند. و به استثنای مواردی نادر منابع اطلاعات خود را معرفی می كنند تا مخاطبان بتوانند اعتبار خبر را مورد ارزیابی قرار دهند.
اما روزنامه نگاری فراتر از تنها انتشار اطلاعاتی بر اساس حقیقت است. تبلیغات نیز ممكن است بر اساس حقایق شكل گیرد، اما حقایقی كه به منظور تاثیر گذاری بر نظرات مردم ارایه می شود. همان گونه كه پیش از این نیز گفتیم افراد حرفه ای در زمینه روابط عمومی نیز از حقایق استفاده می كنند اما ممكن است تنها یك سوی داستان را تعریف نمایند. از سوی دیگر خبرنگاران تلاش می كنند كه منصفانه و كامل عمل نمایند. آنان تلاش می كنند یك داستان درست و معتبر را تعریف نمایند كه بازتاب دهنده واقعیت و نه برداشت خودشان یا شخص دیگری باشد.
تفاوت دیگر موجود بین روزنامه نگاری و اشكال دیگر اطلاع رسانی آن است كه خبرنگاران تلاش می كنند مستقل ازافرادی باشند که راجع به آنها خبر تهیه می کنند. یك مامور روابط عمومی كه برای سازمان استخدام كننده اش مطلب می نویسد احتمال اندکی وجود دارد تا از اطلاعاتی استفاده نماید كه بتواند آن سازمان را بد جلوه دهد. از سوی دیگر یك روزنامه نگار تلاش می كند تصویری كامل را حتی اگر كاملا مثبت نباشد ارایه دهد.
روزنامه نگاران تنها وسیله ای برای انتقال دیدگاه های خود یا اطلاعات بر گرفته از دیگران نیستند. آنان گزارش را به شكل اصلی خود و بدون آمیختن آن با نظرها یا شایعات ارایه می دهند و در مسایل مربوط به نگارش تصمیمات درستی می گیرند. بیل كلر(3)، دبیر اجرایی نیویورك تایمز می گوید كه یكی از مسئولیت های اساسی خبرنگاری "افزودن داوری به اطلاعات است."
خبرنگاران بر خلاف دیگر تهیه كنندگان خبر در وحله نخست به مردم وفادار هستند. در اساسنامه اخلاقی مونترال گزت كانادا(4) در این باب آمده است، "بزرگ ترین سرمایه یك روزنامه، امانت داری آن است." کسب چنین احترامی به خاطر امانت داری به سختی به دست می آید و به آسانی از دست می رود. برای حفظ این امانت داری خبرنگاران به شدت تلاش می كنند تا از برخورد سلیقه ها دوری ورزند، چه واقعیت داشته باشد و یا این که چنین برداشت شود. (در فصل 7 با عنوان "اخلاقیات و قانون" بیشتر به این موضوع خواهیم پرداخت.)
بی طرفی و انصاف
مفهوم بی طرفی در خبرنگاری تقریبا یك قرن پیش در واكنش به نحوه گزارش احساسی و مبنی بر دیدگاه های افراد كه در بیشتر روزنامه های آن زمان رواج داشت شكل گرفت. واژه "بی طرفی" در اصل برای توضیح راهكار یا روش روزنامه نگاری به كار برده می شد؛ خبرنگاران تلاش می كردند تا اخبار را به نحوی بی طرفانه و بدون بازتاب هرگونه گرایش فردی یا گروهی ارایه دهند.
با گذشت زمان از روزنامه نگاران نیز خواسته می شد تا بی طرف باشند. لئونارد داونی(5)، دبیر اجرایی روزنامه آمریكایی واشنگتن پست این نكته را تا به آن اندازه جدی گرفت كه از رای دادن سر باز زد. اما بسیاری از خبرنگاران امروز بر این باورند كه بی طرفی كامل امكان پذیر نیست. انجمن خبرنگاران حرفه ای ایالات متحده در سال 1996 كلمه "بی طرفی" را از بخش اساسنامه اخلاقی خود حذف كرد. خبرنگاران در نهایت بشر هستند.
آنان به كارشان اهمیت می دهند و دارای نظراتی هستند. این ادعا كه آنان به طور كامل بی طرف اند بدان معنا است كه هیچ ارزشی ندارند. در عوض خبرنگاران به طور کلی توافق كرده اند كه باید از نظرات خود آگاه باشند تا بتوان در داستان تشخیص داد كه كدام بخش نظر خبرنگار است. مخاطب نباید با خواندن داستان قادر به یافتن نظر خبرنگار باشد. خبرنگاران می توانند با استفاده از یك روش بی طرف و علمی ماجراها را بدون بازتاب دیدگاه های شخصی خود گزارش دهند. به عبارت دیگر خود داستان باید بی غرض و عادلانه باشد.
خبرنگاران همچنین تلاش می كنند با عدم گزارش یك سویه از ماجرا عادلانه عمل كنند. آنان به دنبال دیدگاه های متضاد هستند و بدون توجه بیشتر به هر یك از طرفین به تهیه گزارش می پردازند. آنان علاوه بر اصرار در اثبات واقعیت در مواردی كه واقعیت قابل تردید است به دنبال دیدگاه های متفاوت نیز می روند.
با این وجود عدالت به معنای توازن نیست. توازن به این معنا است كه هر ماجرا دو طرف دارد كه در واقع اغلب چنین نیست و نیز آن كه به هر طرف باید اهمیتی یکسان داد. خبرنگارانی كه به دنبال چنین توازن مصنوعی هستند در واقع ممكن است به نوعی پوشش خبری نادرست روی آورند. به عنوان نمونه اكثر اقتصاد دانان مستقل ممكن است در مورد پیامدهای یك سیاست مشخص هم عقیده باشند، حال آن كه عده كمی عقیده دیگری دارند كه تجارب پیشین آن را اشتباه نشان داده است. بیان داستانی با اختصاص دادن زمان یا فضای مساوی به هر دو گروه می تواند گمراه كننده باشد.
چالشی كه در برابر خبرنگاران وجود دارد گزارش تمام دیدگاه ها به نحوی عادلانه برای تمام افراد سهیم در آن است كه در ضمن تصویری كامل و صادقانه را به مخاطبان ارایه دهد.
دن گیلمور(6) خبرنگار و وب نویس می گوید: "عدالت، علاوه بر موارد دیگر، به معنای گوش فرا دادن به دیدگاه های گوناگون و یک پارچه ساختن آنها در روزنامه نگاری است. معنای آن تكرار طوطی وار دروغ ها یا تحریف هایی برای رسیدن به تعادلی بی اساس نیست كه برخی از خبرنگاران را بر آن می دارد تا هنگامی كه همه افراد از یك طرف حمایت می كنند، از طرف مقابل نقل قول نمایند."
تهیه كنندگان خبر |
روزنامه نگاران جهان ویژگی های مشتركی دارند. آنان كنجكاو و سخت كوش هستند. آنان می خواهند بدانند چرا اتفاقات روی می دهند و پاسخ منفی را نمی پذیرند. آنان توسط صاحبان قدرت مرعوب نمی شوند و عمیقا به كار خود اهمیت می دهند. كوین مارش(7)، یكی از مسئولان رادیو 4 بی بی سی می گوید كه یك خبرنگار خوب دارای "قابلیت به دست آوردن واقعیت های بزرگ به همراه احساس تحقیری است كه در صورت مناسب نبودن آنها، باید رهایشان كند." شغل خبرنگاری پر چالش و پیچیده است. همان گونه كه فیلیپ گراهام(8)، رییس سابق هیئت مدیره شركت واشنگتن پست بیان داشت، "(خبرنگار دارای) وظیفه به ناچار غیر ممكن تهیه پیش نویس هفتگی تاریخی است كه هیچگاه كامل نخواهد شد و موضوع آن دنیایی است كه ما هیچگاه نمی توانیم آن را درك نماییم."
خبرنگاران، امروزه بیش از هر زمان دیگری در تاریخ، راه هایی بیشتری برای ارایه كارهایشان دارند كه از روزنامه های متعلق به اجتماعات كوچك تا كانال های تلویزیونی جهانی و تارنماهای خبری تشكیل می شوند. هر یك از رسانه ها دارای نکات قوت و ضعف مخصوص به خود هستند.
در بیشتر كشورها روزنامه ها دارای بزرگ ترین مجموعه كاركنان هستند و در مقایسه با رسانه های صوتی تصویری به موضوعات گسترده تر با عمق بیشتری می پردازند. بسیاری از روزنامه ها با اضافه كردن تارنماها توانسته اند بر محدودیت انتشار یك بار در روز خود غلبه نمایند. اما آنان به طور گسترده تنها دارای مخاطبان باسواد و مرفهی هستند كه می توانند بخوانند و از پول كافی برای خرید روزنامه یا دسترسی به رایانه جهت خواندن مقالات اینترنتی برخوردارند.
رادیو كه یكی از گسترده ترین منابع مورد استفاده برای دریافت اخبار در سطح جهان به شمار می رود، از امتیاز سرعت و در دسترس بودن برخوردار است. خبرنگاران رادیویی می توانند اخبار را به سرعت مخابره كنند و هر فردی كه رادیوی باتری داشته باشد می تواند اخبار را تقریبا در هر زمان و مكانی بشنود. گزارشگران رادیویی در بیان داستان ها از صدا و كلمات استفاده می كنند بنابراین شنوندگان احساس می كنند تا حدودی در شكل واقعی رویداد تجربه به دست آورده اند. اخبار رادیویی هر روز بارها پخش می شود، بنابراین همواره تجدید می گردد. اما بیشتر ایستگاه های رادیویی تنها زمان محدودی را به هر برنامه پخش خبر اختصاص می دهند كه چكیده كوتاهی را از مهم ترین اخبار پخش می كند و در آن اثری از عمق یا وسعتی كه روزنامه ها می توانند فراهم سازند دیده نمی شود.
برنامه های خبری تلویزیونی می توانند با استفاده از صدا و تصویر نه تنها می توانند به بینندگان بگویند چه رویدای در حال وقوع است بلكه آن رویداد را به آنان نشان دهند. یكی از نقاط قوت تلویزیون آن است كه می تواند احساس را انتقال دهد و بینندگان را در تجربه ها مشاركت دهد. پیشرفت های فن آوری – دوربین های كوچك تر، تدوین دیجیتال و فرستنده های سیار – برای تلویزیون این امكان را فراهم ساخته اند تا بتواند به همان سرعت رادیو، خبر را بر روی آنتن بفرستد. اما وابستگی این رسانه به تصاویر می تواند نقطه ضعفی برای آن به شمار رود: اخبار تلویزیون گاه از بیان داستان های پیچیده چشم پوشی می كند، زیرا از لحاظ دیداری گیرایی ندارند.
به تازگی تمایز بین دسته بندی قدیمی تر اخبار چاپی و اخبار به شیوه پخش رادیو تلویزیونی از بین رفته است. در ایالات متحده و كشورهای دیگر بسیاری از سازمان های خبری هم اكنون اخبار را از طریق رسانه های گوناگونی از جمله اینترنت ارایه می دهند. از آن جا كه اینترنت را می توان بی نهایت گسترش داد اخبار اینترنتی الزاما با محدودیت های گنجایشی و زمانی كه بر رسانه های چاپی یا پخشی تحمیل می شود مواجه نیستند. تارنماهای خبری می توانند اطلاعات بیشتری را فراهم سازند و آنها را برای مدت طولانی تری ارایه دهند. و نیز می توانند برای كاربران امكان جستجوی اخباری را پدید آورند كه بیش تر مورد علاقه شان است.
ممكن است تارنماهای وابسته به روزنامه ها، ایستگاه های رادیویی و تلویزیونی بسیار مشابه به نظر آیند. آنان خبرها را با عكس مصور می كنند و بسیاری نیز تصویر ویدیویی خبر و یا پخش كامل آن را ارایه می دهند. ممكن است همچنین با قرار دادن فایل هایشان در اینترنت، نسخه "پادكست" اخبار را نیز در اختیار كاربران بگذارند تا آنان بتوانند برای مصارف بعدی فایل ها را بر روی رایانه یا سایر وسایل الكترونیك با قابلیت پخش رسانه ای قرار دهند. در برخی از تارنماها شما می توانید هم خبر را بخوانید و هم به خبری كه گوینده برایتان می خواند گوش كنید. سازمان های خبری حتی دارای وب نوشت هایی هستند (كه اغلب در زبان انگلیسی به عنوان كوتاه بلاگ خوانده می شوند) تا خبرنگارانشان بتوانند یادداشت های روزانه خود را درباره اخبار تحت پوششان یا تصمیمات اتاق خبر در دسترس خوانندگان قرار دهند.
در این دنیای رو به تكامل اخبار، بسیاری از خبرنگاران در می یابند كه برای انجام كاری كه از آنها انتظار می رود به مهارت هایی تکمیلی نیازمند هستند. ممكن است از گزارشگران خواسته شود كه علاوه بر مصاحبه با منابع و نوشتن داستان های خبری، برای استفاده از آن دراینترنت، مبادرت به تهیه عكس نمایند. ممكن است از دبیران خواسته شود كه علاوه بر بررسی نوشته های گزارشگران و انتخاب تیترها، داستان های خبری را نیز در اینترنت قرار دهند. ممكن است از عكاسان خواسته شود علاوه بر عكس برداری به فیلم برداری نیز بپردازند و نیز ممكن است مجبور شوند متنی را در توضیح عكس هایشان بنویسند. بسیاری از سازمان های خبری خبرنگارانی را كه نقش های جدیدی در اتاق خبر بر عهده می گیرند آموزش می دهند. و برخی از مربیان خبرنگاری هم اكنون آنچه را "برنامه آموزشی تلفیقی می خوانند" به كار می برند تا به دانشجویان در فراگیری مهارت های چندگانه ای كمك نمایند كه ممكن است در آینده مورد نیازشان باشد.
اما در مقابل تمامی این نیازهای جدید، حرفه روزنامه نگاری به شکل مطلوب آن بی تغییر مانده است. همان گونه كه بیل كواش(9) و تام رزانتیل(10) در كتاب خود به نام "عناصر روزنامه نگاری: آنچه دست اندركاران خبر باید بدانند و عموم باید انتظار داشته باشند" (11) می نویسند: اصول روشنی وجود دارند كه خبرنگاران جوامع مردم سالار در مورد آنها توافق دارند و شهروندان حق طلب آنها را دارند:
- نخستین تعهد روزنامه نگاری التزام به حقیقت است.
- وفاداری نخست او به مردم است.
- جوهر آن بررسی صحت آنچه به دست می آید است.
- دست اندرکاران آن باید خود را مستقل از کسانی که آنها را تحت پوشش خبری قرار می دهند سازند.
- روزنامه نگاری باید به عنوان اهرم نظارت مستقلی بر قدرت عمل نماید.
- باید محلی را برای انتقاد و سازش عمومی فراهم سازد.
- باید تلاش كند تا نكات قابل ملاحظه را جالب و قابل طرح نماید.
- باید اخبار را جامع و متناسب با گروه تحت پوشش نگاه دارد.
- كاركنان آن باید اجازه داشته باشند كه وجدان فردی خود را به كار گیرند.
چنین ارزش هایی روزنامه نگاری را از تمام اشكال دیگر ارتباط متمایز می نماید. وفادار ماندن به آنها آسان نیست. روزنامه نگارن برای حفظ این معیارها همه روزه با فشار مواجه هستند. اما به خاطر داشتن آنها بهترین راه برای تضمین این نكته است كه روزنامه نگاری وظیفه نخست خود را یعنی فراهم ساختن اطلاعاتی که شهروندان برای تصمیم گیری درباره زندگی شان به آن احتیاج دارند انجام داده است.
- News Features
- Nancy Amons
- Bill Keller
- Canada’s Montreal Gazette
- Leonard Downie
- Dan Gillmor
- Kevin Marsh
- Philip Graham
- Bill Kovach
- Tom Rosenstiel
- The Elements of Journalism: What Newspeople Should Know and the Public Should Expect
