05 نوامبر 2008

عروسک مبتلا به HIV ، ستاره برنامه در ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی می شود

کامی که مورد علاقۀ کودکان است به درک موضوعی دردناک و پیچیده کمک می کند

فیلیپ کوراتا
Staff Writer

ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی- علنی ترین چهره ای که در آفریقای جنوبی با HIV/ ایدز به مبارزه مشغول است، نزدیک به دو متر قد، و لباس پشمالوی زرد به تن دارد؛ او به هفت زبان صحبت می کند و میلیون ها کودک به آن عشق می ورزند.

یک کودک شش ساله در مهد کودک ماپتلا، مجاور آسایشگاه سووتو واقع در خارج از شهر ژوهانسبورگ با صدای بلند گفت: "کامی به من یاد می دهد که دواهایم را بخورم."

یکی دیگر گفت: "کامی به من یاد می دهد سبزیجاتم را بخورم."

سومی هم داد می زد: "کامی می گوید وقتی مریض می شوی باید پیش دکتر بروی."

کودکان از این که کامی در برابرشان ایستاده بود، به وجد آمده بودند؛ کامی ستارۀ برنامۀ تاکالانی سسامی، توسعه برنامۀ بچه های تلویزیون آمریکا، خیابان سسامی، در آفریقای جنوبی است. کامی روز 13 اکتبر برای قدردانی از کمک و حمایت آمریکا در مبارزه با بیماری که میلیون ها تن از مردم آفریقای جنوبی را بیمار و هلاک می کند، در آسایشگاه سوتو و مهد کودک ماپتلا ظاهر شد.

بچه ها با دیدن دیدن کامی بالا سر خود، با لباس زرد رنگش که تا به حال از نزدیک ندیده بودند، با صدای بلند با یک دیگر بحث می کردند که آیا کامی یک موجود انسانی است یا نه. کامی ادا در می آورد، تکان می خورد آن ها را درآغوش می گرفت و بعد با تکان دادن دست، خداحافظی کرد. بچه ها بعد از رفتن او سئوالاتشان هنوز بی جواب مانده و پلک پلک می زدند.

کامی برای اولین بار در سال 2002 در نمایش های رادیویی و تلویزیونی آفریقای جنوبی ظاهر شد که این اقدام در پی آغاز همکاری میان سازمان رادیو و تلویزیون آفریقای جنوبی (SABC)(1) و برنامۀ خیابان سسامی و نمایش عروسکی ایالات متحده، صورت گرفت. آژانس توسعۀ بین المللی ایالات متحده (USAID)(2) نقش مهمی در هماهنگی این برنامه ها ایفا نمود.

جفری مولاوا از سازمان رادیو و تلویزیون آفریقای جنوبی گفت: "کامی تأثیر زیادی در زندگی میلیون ها تن از کودکان گذاشته است. او خودش مبتلا به HIV است. او یک کودک 5 سالۀ یتیم است که سایر شخصیت های عروسکی برنامۀ تاکالانی سسامی او را به فرزندی قبول کرده اند. او باهوش، زرنگ، دوست داشتنی و متواضع است. کودکانی که برنامه های او را می بینند یا می شنوند، یاد گرفته اند که ابتلا به HIV/ایدز شرم آور نیست."

به سختی می توان خانواده ای را در آفریقای جنوبی یافت که از ایدز صدمه ندیده باشد، و مولاوا نیز متفاوت نیست. خواهرزادۀ  9 سالۀ او که مبتلا به HIV می باشد، مادرش را در 2 سالگی از دست داده است و مادربزرگش او را بزرگ می کرد. سه سال بعد، مادر بزرگ او هم مبتلا به این بیماری شد.

مولاوا گفت: "خیلی سخت است که به یک کودک شش  ساله  توضیح بدهیم چرا زندگیش از هم می پاشد. نمی توان گفت، همه چیز درست می شود." به همین خاطر وجود کامی به حال کودکان آفریقای جنوبی تا این حد مؤثر است. والدین می توانند در کنار بچه های خود بنشینند و ببینند که کامی چگونه دربارۀ ایدز با بچه ها صحبت می کند، و حتا معلم ها هم در کلاس درس خود برای صحبت کردن از این بیماری از کامی استفاده می کنند.

علاوه بر نشان دادن اهمیت تغذیه و خوردن مرتب دارو ها، مهمترین کار کامی زدودن سایۀ ننگ و شرم از روی ایدز است.

به عقیدۀ مولاوا، "کامی با گفتن این که من هم کودکی هستم مانند شما، جامعه را به چالش می گیرد." در یکی از برنامه ها، او بیمار و در بیمارستان بستری می شود و کودکان دیگر برای دیدن او می روند و برایش شعر می خوانند. در برنامۀ بعد، او از بیمارستان بیرون می آید و برای خرید میوه و سبزیجات سالم به بازار می رود.

نونهلانهلا دوبا، رییس آسایشگاه سوتو گفت: "کامی و دوستانش به تغییر برداشت عموم مردم از این بیماری کمک می کنند."

او گفت: "ما تغییر را مشاهده می کنیم. ذهن مردم در برابر این بیماری بازتر شده است. و میزان ابتلا کمی افت داشته است. کامی بسیار تأثیر گذار است."

ملک جعفر از آژانس توسعۀ بین المللی ایالات متحده خاطر نشان کرد هنگامی که درپی برنامۀ اضطراری رییس جمهور برای مبارزه با ایدز (PEPFAR)(3)، آمریکا در سال 2004 برای رویارویی با این بیماری به تأمین بودجه پرداخت، حدود 30,000 تن از ساکنان آفریقای جنوبی دارو می خوردند. در حال حاضر این تعداد به بیش از نیم میلیون تن افزایش یافته است که نشان می دهد مردم داوطلبانه جلو می آیند و می خواهند آزمایش بدهند و دارو دریافت کنند.

نیکیوه دوبه، یکی از کسانی که در مرکز ماپتلا ، جایی که کامی برای ملاقات آمده بود، از این بیماری جان سالم به دربرده است، گفت که در چند سالۀ اخیر شاهد تغییر برخورد مردم با  HIV/ ایدز بوده است. او می گفت، وقتی ما کارمان را آغاز کردیم، مردم تمایلی به همکاری نداشتند. حالا می خواهند که بچه هایشان به این جا بیایند. آن ها می بینند که از کودکان در این جا مراقبت می شود و مورد محبت قرار می گیرند. آن ها آموزش می بینند، تغذیه می شوند و با خوردن دارو ها تا حدی بهبود می یابند و می توانند به مدرسه بازگردند.

آسایشگاه سووتو و مهدکودک ماپتلا دفترچه های راهنمایی در مورد مراقبت از HIV/ ایدز تدوین کرده اند که دولت آفریقای جنوبی و کشور های همسایه نیز آن را مورد استفاده قرار می دهند.

ایالات متحده قصد دارد با تأمین بودجه ای برابر 38 میلیارد دلار از سراسر جهان، در پنج سال آینده نیز به کمک های مالی خود و همکاری در مقابله با HIV/ایدز ادامه دهد.

1.         South African Broadcasting Corporation (SABC)

2.         U.S. Agency for International Development (USAID)

3.         President’s Emergency Program for AIDS Relief (PEPFAR)