19 ژانويه 2010

همکاری های بین المللی راهکار اصلی کاهش تغییرات اوضاع جوی به شمار می رود

همکاری کشورهای جهان برای توسعه فن آوری جذب و ذخیره سازی کربن

شریل پلرین
عضو هيئت تحريريه America.gov

واشنگتن – فعالیت ها و اقدامات  بشر، خصوصاً فعالیت هایی که طی آن سوخت های فسیلی سوزانده شده و گاز دی اکسید کربن که موجب گرم شدن کره زمین می شود را تولید می کند، سبب ایجاد تغییراتی در سیستم اوضاع جوی زمین شده است. تلاش برای کاهش این تغییرات و اثرات فاجعه بار بالقوه ناشی از آن ها، سبب تقویت همکاری های فن آوری نوین   بین دولت ها، صنایع و موسسات شده است.

کاهش پدیده تغییرات اوضاع جوی به معنای کندتر کردن روند اثرات این پدیده – افزایش سطح آب اقیانوس ها، آب شدن کوه های یخ، ایجاد اختلال در  زیست بوم، و تغییرات دما و آب و هوایی شدید – از طریق کاهش تولید گازهای گلخانه ای مانند دی اکسید کربن توسط صنایع و یا افزایش جذب دی اکسید کربن توسط منابع طبیعی مانند جنگل ها، خاک، و دریاها که به نام منابع جذب کربن نامیده می شوند، است.

راهکارهای تکنولوژیکی مختلفی برای کاهش تولید دی اکسید کربن وجود دارد –  ازجمله افزایش بهره وری انرژی، جایگزین کردن سوخت های فسیلی با کربن پایین ( گاز طبیعی ) به جای سوخت های فسیلی با کربن بالا ( زغال سنگ )، افزایش استفاده از انرژی های تجدیدپذیر ( خورشیدی و بادی ) ونیروی هسته ای، تقویت و توسعه منابع طبیعی جذب کربن در بخش های کشاورزی و جنگل داری، و تسریع روند توسعه  فن آوری جذب و ذخیره سازی کربن (CCS). CCS یک  فن آوری نوین است که کربن تولید شده طی  فرآیندهای صنعتی را جذب کرده و آن را برای مدت زمانی بسیار طولانی در اعماق زمین ذخیره می کند. ( به مقاله تلاش دولت ها و صنایع برای متوقف کردن تولید گاز CO2 حاصل از استفاده از زغال سنگ مراجعه نمایید  )

سالی بنسون، مدیر پروژه اوضاع جوی جهانی و انرژی در دانشگاه استنفورد در 30 اکتبر در یک مصاحبه مطبوعاتی در واشنگتن گفت: "ما پیش بینی می کنیم که در آینده سوخت های فسیلی بخشی از منبع تامین انرژی باشد. دستیابی به هدف ما مبنی بر کاهش 50 تا 80 درصدی تولید گازهای گلخانه ای، که احتمالاً تا اواسط قرن بیست و یکم دستیابی به این کاهش ضروری خواهد بود، بدون استفاده از  فن آوری CCS کاری بسیار مشکل خواهد بود."

حمایت و پشتیابی از CCS

CCS یک  فن آوری کاهش تولید گازهای گلخانه ای است که هر واحد صنعتی بزرگی که گاز دی اکسید کربن تولید می کند – شامل نیروگاه هایی که با سوخت زغال سنگ کار می کنند، فرآوری و پالایش گاز طبیعی، و فعالیت های مرتبط با فرآوری و پالایش نفت و گاز – می تواند از این  فن آوری استفاده کند. این  فرآیند شامل جذب گاز دی اکسید کربن، که در نتیجه فعالیت های صنعتی تولید می شود، و سپس ذخیره سازی این گاز در اعماق زمین و یا تزریق آن به منابع خالی نفت و گاز می باشد.

حمایت از توسعه این  فن آوری و کاهش هزینه های بکارگیری آن در سطح جهان در حال افزایش است. هیات بین المللی تحقیق در زمینه تغییرات اوضاع جوی در سال 2005 گزارشی ویژه را در مورد جذب و ذخیره سازی دی اکسید کربن منتشر کرد. در این گزارش آمده است "CCS دارای توانایی و قابلیت های لازم جهت کاهش کلی هزینه های روند کاهش تولید گازهای گلخانه ای و افزایش انعطاف پذیری در زمینه دستیابی به هدف کاهش تولید گازهای گلخانه ای است."

وزرای انرژی کشورهای عضو G8 – کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن، روسیه، انگلستان، و ایالات متحده – طی اجلاس خود در آموری در ژاپن در سال 2008 متعهد شدند که تا سال 2020 بیست پروژه عظیم CCS را در مقیاس صنعتی ایجاد کنند. دولت استرالیا در سال 2009 موسسه جهانی جذب و ذخیره سازی کربن[1] را تاسیس کرد. تا کنون بیش از 20 دولت و 80 کمپانی و سازمان های غیردولتی و تحقیقاتی به عنوان عضو و یا همکار به این موسسه ملحق شده اند تا روند کاهش هزینه ها و اقتصادی کردن بکارگیری CCS را تسریع کنند.

همکاری های بین المللی

چندین پروژه بازرگانی عظیم  و همچنین پروژه های تحقیقاتی بین المللی و پروژه های  بازرگانی به تعویق افتاده هم اکنون در سرتاسر جهان، شامل کشورهای نروژ، کانادا، استرالیا، ایالات متحده، و چین در حال اجرا می باشد. تقریباً تمامی پروژه های در دست اجرا دربرگیرنده همکاری های بین المللی هستند.

پروژه اسلیپنر[2]   که در سال 1996 توسط کمپانی انرژی بین المللی استات اویل هیدرو در دریای شمال نروژ آغاز شد، اولین پروژه اقتصادی CCS در جهان است که طی آن هرسال یک میلیون تن دی اکسید کربن ذخیره سازی می شود. پروژه کانادایی ویبرن [3]   نیز که در سال 2000 آغاز شده است، دی اکسید کربن تولید شده توسط نیروگاه گریت پلینز سینفیولز در داکوتای شمالی را از طریق یک خط لوله دریافت کرده و آن را به منابع خالی نفت در ویبرن، در ساسکاتچوان تزریق می کند. پیش بینی می شود که این پروژه در کل 20 میلیون تن دی اکسید کربن را ذخیره سازی کند. پروژه CCS این صلاح (In Salah) در سال 2004 در صحرای الجزایر آغاز شد. این یک پروژه مشترک بین کمپانی ملی انرژی الجزایر به نام سوناتراک، کمپانی BP در لندن، و کمپانی نروژی استات اویل است که هر سال یک میلیون تن دی اکسید کربن را ذخیره سازی می کند.

بنسون گفت: "موفق ترین طرح های همکاری، طرح هایی هستند که بر مبنای پروژه های واقعی و عملی شکل می گیرند. در مورد پروژه اسلیپنر، نظارت و ارزیابی فعالیت های این پروژه یک همکاری و مشارکت بین المللی بود. ویبرن دربرگیرنده نیروهایی از سرتاسر جهان بود. پروژه این صلاح در الجزایر نقش پروژه ای آزمایشی را برای کشورهای اروپایی داشت و ایالات متحده نیز در حال سرمایه گذاری برای مشارکت در این پروژه است. من فکر می کنم دستیابی مستقیم به اطلاعات و تجربیات عملی، دربرگیرنده بیشترین نتایج و مزایا است."

طرح های عظیم صنعتی

خولیو فریدمن، مدیر برنامه مدیریت کربن در آزمایشگاه ملی لاورنس لایومور در کالیفرنیا که وابسته به وزارت انرژی ایالات متحده می باشد، به America.gov گفت دولت و صنایع چین نیز با جدیت CCS و سایر  فن آوری های انرژی غیرآلاینده را دنبال می کنند.

چین با همکاری استرالیا یک  فن آوری جذب کربن و بازیافت گرما را توسعه داده و آزمایش کرده است و در حال بکارگیری این  فن آوری در بزرگترین نیروگاه پکن است. این طرح بیش از یک سال است که در حال اجرا بوده و هر سال 3.000 تن دی اکسید کربن را جذب می کند. چینی ها با استفاده از همین  فن آوری در حال اجرای طرحی با ظرفیت جذب سالانه 100.000 تن دی اکسید کربن در شانگهای هستند که این طرح در آوریل 2010 و پیش از برگزاری نمایشگاه جهانی اکسپو در ماه مه در شانگهای افتتاح خواهد شد.

فریدمن گفت: "این یک برنامه عظیم صنعتی برای جذب و ذخیره سازی CO2 است."

پروژه CCS گرین ژن[4]   در نزدیکی تیانجین حاصل همکاری بین هوآننگ، بزرگترین کمپانی انرژی چین ، پتروچاینا، بزرگترین کمپانی نفتی چین، و برخی شرکت ها و کمپانی های دیگر است. این پروژه شامل ادغام CCS با یک  فن آوری به نام چرخه مرکب تبدیل به گاز یکپارچه است. 30 درصد از مرحله اول این پروژه تکمیل شده است. هوآننگ و کمپانی آمریکایی دوک که در زمینه انرژی فعالیت می کند، در ماه اوت توافقنامه ای برای همکاری در زمینه CCS و سایر  فن آوری های انرژی غیرآلاینده امضا کردند.

ایالات متحده از طریق وزارت انرژی و دانشگاه ویرجینیای غربی در یک نیروگاه در خلیج اوردوس در حال همکاری با کمپانی چینی انرژی شنهوا در زمینه  فن آوری تبدیل زغال سنگ و CCS است. فریدمن گفت این نیروگاه طی دو سال آینده تکمیل خواهد شد و دو سال پس از آن 3 میلیون تن دی اکسید کربن را ذخیره خواهد کرد.

فریدمن گفت: "بدیهی است که هم در بخش انرژی و هم در زمینه راهکارهای کم هزینه خارج از بخش انرژی، در کشور چین فرصت های بسیار زیادی وجود دارد. این فرصت ها به نوبه خود این فرصت را برای ایالات متحده فراهم می کند تا به دنبال راهکارهای مناسب برای همکاری و مشارکت با چین باشد."

  اطلاعات بیشتر درباره موسسه جهانی جذب و ذخیره سازی کربن  در تارنمای این موسسه  موجود است  

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد همکاری های بین المللی در زمینه CCS در موسسه تکنولوژی ماساچوست به تارنمای   CCS  و برای کسب اطلاعات بیشتر  به مرکز ذخیره سازی کربن در دانشگاه ادینبورو در اسکاتلند   مراجعه نمایید.