05 نوامبر 2009

دانشجویان عرب حوزه های آثار تخیلی را در آیواسیتی مورد کاوش و بررسی قرار می دهند

هاوارد سینکوتا
خبرنگار ویژه

واشنگتن ـــ وقتیکه طارق الطایب ، معلم و نویسنده، به دانشجویانش تکلیفی در مورد نوشتن، از نگاه هر موجود غیر از یک انسان داد، انتظار نداشت که این تکلیف از دید یک گرگ انجام بگیرد. الطایب گفت،" من در واقع گرگها را دوست دارم. و، در حقیقت، من خودم شعر بلندی در مورد گرگها نوشته ام."

الطایب، متولد قاهره  از والدینی سودانی، نویسنده و شاعری است که در اتریش  زندگی می کند، و یکی از دو معلمی است که برای تدریس دوازده دانشجوی عرب، بین سنین 16 تا 19 سالگی، در طول دو هفته کارگاههای آموزشی و سمینارهای تابستانی در آیواسیتی ،   آیوا ، درنظر گرفته شده است. آیوا، مدت درازی است که به عنوان پایتخت ادبی منطقه  غرب مرکزی ایالات متحده تلقی می شود. معلم دیگر، ایمان هیومیدان  نویسنده و روزنامه نگار لبنانی، نویسنده سه رمان می باشد.

 نگارش از نگاه یک موجود غیر انسانی یکی از تمریناتی بود که دانشجویان ـــ از لبنان ، سوریه ، اردن ، دولت فلسطین  واسرائیل  ـــ به عنوان بخشی از برنامه دوزبانه بین خطوط   تجربه کردند. این برنامه، که توسط برنامه بین المللی نویسندگی دانشگاه آیوا  اجرا می شود، نویسندگان جدید و برجسته را هر سال برای سمینار و مطالعات در دانشگاه جمع می کند.

دانشجویان بازدید کننده صبحهای خود را با فعالیت در بخش انگلیسی به همراه بیش از 70 آمریکائی، عضو " استودیو نویسندگان جوان آیوا "  گذراندند. در طی بعدازظهرها، در بخش عربی با الطایب و هیومیدان کار کردند.

کارگاه آموزش نویسندگی

روش کارگاه ، نویسندگی و نقد آثار یکدیگر می باشد ـــ که کانون اصلی روش آموزشی در مورد تقریباً کلیه برنامه های نویسندگی در آیوا است ــ که تجربه جدیدی برای بسیاری از دانشجویان بود .

نایل روبی ، از اسرائیل، گفت، " مرکز توجه بودن در این کارگاههای آموزشی مشکل بود. گاهی اوقات خیلی مورد انتقاد قرار می گیرید. جنبه زیبای آن این است که می توانی نوشته خود را بهتر کنی، در حالیکه سبک خود را حفظ کرده ای."

اییا قاسیب ، از اردن، با این عقیده موافق است. وی گفت، " این کارگاههای آموزشی به من یاد داد که چگونه بر آنچه باور دارم باقی بمانم و در مورد آنچه که می نویسم قانع شده باشم ـــ وگرنه، هیچ کس دیگری این احساسها را نسبت به نوشته های من نخواهد داشت. "

هدف از این تمرینات، چه به زبان انگلیسی چه عربی، این است که روشهای متداول  تفکر را از بین ببرند، نسبت به احساسات و تخیل واکنش بهتری نشان دهند، و یاد بگیرند که چگونه از طریق بازی و غافلگیری، زبان را ماهرانه بکار گیرند.

دانشجویان عرب و آمریکائی در سمینارهای ادبی منظمی شرکت کردند، ولی دو  صبح در هفته به صورت تیمی با یکدیگر در برنامه ای بنام " ماموریتهای نوشتن "  بیرون  رفتند.

طبق گفته ستفان لاولی ، رئیس " استودیو نویسندگان جوان آیوا "، در یک مورد، دانشجویان اتومبیلی را در خیابان انتخاب کردند. بعد از آنکه آنرا کاملا بررسی  کرده و از طریق پنجره بدان نگاهی از نزدیک انداختند،  ، یک صفحه کامل در مورد طرح شخصیتی   صاحب این اتومبیل  وراننده آن  نوشتند.

برای برخی از دانشجویان، آزاد نوشتن به زبان عربی سخت تر از نوشتن به زبان انگلیسی بود. حسین علی یونیس ، از لبنان، گفت، " آنچه که بیش از همه چیز در طول این سفر باعث تعجب من شد این بود که از توانائی خودم در نوشتن به زبان عربی، مثل نوشتن شعر و داستان، آگاه شدم، چون از زمانی که بچه بودم تنها به زبان انگلیسی شعر می نوشتم."

" جسد زیبا "

یکی از تمرینات نویسندگی که الطایب رهبری آنرا به عهده داشت  ، اسم عجیب " جسد زیبا " را داشت . اولین دانشجو یک خط روی یک تکه کاغذ می نویسد و آن را به نفر بعدی می دهد تا خط دوم را روی آن بنویسد. با تا کردن کاغذ، نویسندگان بعدی فقط خط قبلی را می بینند نه کل شعر را.

هدف از آن؟ یادگیری بازی با کلمات و مشاهده اینکه چه شگفتی ها و شناختهای در این افکار و کلمات به ظاهر تصادفی نهفته است. ( وقتیکه اولین بار این کار توسط سوررئالسیتهای فرانسوی  در اوایل قرن بیستم انجام گرفت، یک نتیجه آن، شعر " جسد زیبا شراب تازه را خواهد نوشید.")

تمرین دیگر این بود که تظاهر کنند عقل خود را از دست داده اند و " مثل یک آدم دیوانه بنویسند " ــــ این تمرین مورد علاقه برخی از دانشجویان، از جمله یونیس بود.

وی گفت، " ایمان هیومیدان به ما یاد داد که بیش از دو چشم داشته باشیم تا بتوانیم به دنیا  از دیدهای مختلف بنگریم ـــ و نتایج این کار حیرت انگیز بود. ما احساسات خود را در دست گرفتیم و منطق را از آن جدا کردیم تا داستانهای کوتاهی به وجود بیاوریم که نسبتاً رقت انگیز و احساسی بودند."

همچنین الطایب دانشجویان را به سوی دیواری نقاشی شده برد و به آنها گفت که در مورد آن دیوار بنویسند ـــ ولی فقط با یک نگاه . آنها  نباید تصاویر را توصیف  می کردند ؛ در عوض، آنها می بایستی نسبت به تصاویر از روی احساسات واکنش نشان می دادند. وی گفت، " در ابتدا کار سختی بود، ولی آنها شعرهای زیبای زیادی نوشتند."

علی رغم برنامه مفصل آنها، دانشجویان زمان آزادی برای خرید، بازی بسکتبال و حضور در جلسات قرائت نوشته در کتاب فروشی ادبی مشهور " پرایری لایتس "  داشتند.

در کنار" برنامه نویسندگی بین المللی "، دانشگاه آیوا همچنین زادگاه " کارگاه نویسندگان پرآوازه آیوا" ، قدیمی ترین برنامه کارشناسی ارشد نویسندگی خلاق در کشور می باشد. یک " فستیوال نویسندگی تابستانه "  بزرگ هر ساله از ماه ژوئن تا اوت جریان دارد.

به همین دلیل،  آیواسیتی احتمالاً از لحاظ تعداد نویسندگان بیش از هر جامعۀ دیگری در کشوراست؛ این شهر به عنوان تازه ترین " شهر ادبیات "  یونسکو ، بعد از ادینبرگ ، در اسکاتلند ، و ملبورن ، در استرالیا  نامیده شده است.

یارا ابوفخر  از سوریه به روزنامه محلی، " آیواسیتی پرس – سیتیزن " ، گفت، " دیدن افراد دیگر و درک اینکه چگونه فکر و زندگی کرده و در مورد تجربیاتشان می نویسند، بسیار مهم است. "

نایل روبی گفت، " به یاد ماندنی ترین چیزی که هنوز در قلب من مانده است این بود که فهمیدم چقدر ادبیات و نویسندگی را دوست دارم. و این حس همیشه در قلب من باقی خواهد ماند تا وقتیکه به آیواسیتی برگردم و قرائتی از نوشته های خودم داشته باشم."

برای اطلاعات بیشتر،به تارنمای " بین خطوط" مراجعه کنید  .

شما می توانید یک تور عکاسی در آیواسیتی به عنوان شهر ادبیات یونسکو داشته باشید.