01 آگوست 2008

نابینایان اکنون می توانند در هر کجا از اینترنت استفاده کنند

شیوۀ جستجوی اینترنتی این مخترع مرجعی آزاد برای استفادۀ همگان و رایگان است

 

واشنگتن- کمتر از یک درصد از 38 میلیون تن نابینای جهان از نرم افزاری برای خواندن مطالب روی صفحۀ کامپیوتر با صدای بلند، برخوردار است.

حتا آنانی که از عهدۀ قیمت هزار دلاری آن برمی آیند نیز در صورتی که به کامپیوتر شخصی خود دسترسی نداشته باشند، به استفاده از شبکۀ اینترنتی نیاز خواهند داشت. تا به حال وسیله کم هزینه ای وجود نداشته است تا بتواند نیاز موقت این افراد را در کتابخانه ها یا کافه های اینترنتی یا حتا در منزل یک دوست، برآورده کند.

در ماه می سال 2008، مایکروسافت جایزۀ دسترسی به فناوری خود را به جفری بیگهم اعطا کرد؛ او 27 سال دارد و کاندیدای مدرک دکترا در علوم کامپیوتری دانشگاه واشنگتن است. این جایزه برای اختراع  WebAnywhere ، یک جستجوگر اینترنتی که به نابینایان و افرادی که مشکل بینایی دارند اجازه می دهد از هر کجا و با هر کامپیوتری با شبکۀ جهانی اینترنت ارتباط برقرار کنند، به او اهدا شده است.

بیگهم گفت او به این خاطر ساختن چنین نرم افزاری را در پیش گرفت که "دسترسی به اینترنت اهمیت فزاینده ای در زندگی انسان یافته است".

او به عنوان پژوهشگر در زمینۀ تعامل میان انسان و کامپیوتر و تمرکز بر دسترسی به اینترنت، شیوۀ به کار گیری اینترنت به نحوی که ارتقای دسترسی به آن را فراهم نماید را مورد بررسی قرار داده است. او در یک مصاحبه از طریق ایمیل با America.gov اظهار داشت: "WebAnywhere بهترین راه حل بود. مردم می گویند بسیاری از کاربرد ها، مانند ایمیل، پردازش واژه ها و صفحه های گسترده] از روی صفحۀ کامپیوتر به اینترنت منتقل می شوند؛ و من با خودم فکر کردم چرا نشود همین کار را با  فناوری دسترسی، مانند جستجو گر های صدا دار و صفحه خوان ها انجام داد؟"

WebAnywhere ، که یک مرجع نرم آفزاری آزاد است و بیگهم کوشش می کند دسترسی به آن را به رایگان تأمین کند – در غالب سیستم ها، حتا ترمینال هایی که کار با آن ها با محدودیت روبرو است، قابل استفاده می باشد. اندازۀ کوچک این نرم افزار موجب می شود کابران بتوانند حتا در مواردی که ارتباط از سرعت بالایی برخوردار نیست به طور سریع در اینترنت به جستجو بپردازند.

سیستم در قالب جاوا اسکریپت نوشته شده که از یک خدمات رسان دانلود می شود و می تواند دراکثر جستجوگر های مدرن ، من جمله فایرفاکس، اینترنت اکسپلورر، و سافاری به کار گرفته شود. WebAnywhere می تواند به عنوان یک موتور جستجوگر به کار گرفته شود و یا کل مطالب روی صفحه را با صدای بلند بخواند. به علاوه می تواند موارد مراجعۀ قبلی کاربران را نیز به خاطر سپرده و به پیش بینی موارد مورد نیاز آنان بپردازد.

افرادی که دچار نابینایی یا مشکل دید هستند، و یا در یادگیری با اشکالاتی مواجه می شوند نیز می توانند از سیستم بیگهم بهره مند گردند.

بیگهم قصد دارد مختصات دیگری نیز به سیستم خود افزوده و به آن  قابلیت کار روی تلفن های دستی و سایر دستگاه های متحرک  که قابل اتصال به اینترنت هستند، ببخشد.

نابینایانی که در مرحلۀ طراحی این نرم افزار برای ارزیابی آن شرکت کرده بودند، می توانستند کارهایی را انجام دهند که عموما ً کاربران نیاز دارند سردستی انجام بگیرد، مانند بازدید ایمیل ها، پیداکردن جدول زمانبندی اتوبوس ها، یا پیدا کردن شمارۀ تلفن یک رستوران.

در حال حاضر، مدل آلفای آن، یعنی یک مدل اولیه که ممکن است همۀ ویژگی های لازم را دربر نداشته باشد، برای استفادۀ همگانی آماده است.

بیگهم گفت، امور تا به این جا رضایت بخش بوده است. تعداد زیادی از افراد از سایت دیدن، و نظر خود را بیان کرده اند ، و تا این جا با مشکل خاصی روبرو نشده ایم.

او گفت، هنوز تاریخ قطعی پخش آن معلوم نیست. اما خوبی اینترنت این است که پخش و توزیع مدل های جدید نسبتا ً به سهولت انجام می شود. برای این کار ما فقط کافیست که سایت را روزآمد کنیم و دفعۀ بعدی که کاربران به سایت مراجعه می کنند می توانند آخرین مدل WebAnywhere را دریافت نمایند. به این صورت ما می توانیم تغییرات کوچکی را که لازم است منظمنا ً اعمال کنیم، کما این که تا به حال هم همین کار را کرده ایم. برای استفاده از WebAnywhere باید به تارنمای http://webanywhere.cs.washington.edu  مراجعه کرد که در آن، یک صفحه خوان، متن اینترنتی را تبدیل به گفتار می کند و محتوای آن را به زبان انگلیسی و صدای بلند می خواند.

این نرم افزار متن صفحۀ اینترنتی را در یک خدمات رسان در دانشگاه واشنگتن پردازش می کند و سپس فایل سمعی را در جستجوگر اینترنتی کاربران، حال می خواهد فایرفکس باشد یا اینترنت اکسپلورر یا سافاری یا هر جستجوگر دیگری، به کار می اندازد.

از آن جا که WebAnywhere نرم افزاری رایگان و مرجعی آزاد است، هر کسی می تواند در ارتقا و اضافه کردن مختصات تازه ای به آن شرکت کند. بیگهم می گوید، در حال حاضر، WebAnywhere تنها به زبان انگلیسی موجود است اما خدمات رسان ها در هر محل می توانند  آن را به زبان های دیگر نیز ارائه دهند. او گفت، تعداد زیادی از افراد داوطلب برای شرکت در این پروژه مراجعه کرده اند و پیشنهاد فراهم کردن آن به زبان های دیگر را نیز نموده اند.

بیگهم گفت، نظرات بسیار مثبتی از سوی کاربران دریافت کرده است. مردم وقتی می فهمند که می توانند به هر کامپیوتری دسترسی غیر بصری داشته باشند، آن هم به طور آزاد و رایگان، بسیار هیجان زده می شوند.

تأمین بودجۀ WebAnywhere از سوی بنیاد ملی علوم و استادان رشتۀ مهندسی شرکت بویینگ صورت گرفته است.

جایزۀ مایکروسافت شامل 8,000 دلار پول و سفر به فینال مسابقات کاپ ایمجین، از 3 تا 8 ژوییه در پاریس بود، که بیگهم پروژۀ خود را در آن به نمایش گذاشت.

بیگهم بعد از دریافت جایزۀ دسترسی به فناوری شرکت مایکروسافت گفت: "اهداف من در آینده، ادامه دادن به پژوهش و کار با دانشجویان، و ادامۀ فعالیت هایی است که  در عمل، موجب کمک به مردم گردد. این یکی از ویژگی های مهم این پروژه بوده است: این طور نیست که انسان مطالعاتی انجام دهد و چیزی یاد بگیرد و همه چیز در همان نقطه به پایان برسد. پروژۀ WebAnywhere پروژه ایست که ما آن را عملا ً به مرحلۀ بعد نزدیکتر کرده و به کسانی ارائه می دهیم که به آن نیاز دارند."

با پيوندهای روبرو نشانه بگذاريد:     اين چيست؟