02 ژوئن 2009

به جریان انداختن منابع مالی برای بازرگانی در کشورهای در حال توسعه توسط بانک جهانی و گروه 20

در بالا ترمینالی در چین دیده می شود که کاهش صادرات از طریق آن برای ششمین ماه متوالی ثبت شده است.

وارنر رُز
گزارشگر ویژه

واشنگتن – بانک جهانی با حمایت گروه 20 کشور صنعتی در حال اقدام برای پرداختن به آثار کاهش دسترسی به منابع مالی برای بازرگانی است.

تجارت کشورهای در حال توسعه، که از رکود اقتصادی جهانی آسیب دیده، اکنون دستخوش کاهش دسترسی به منابع مالی نیز شده است و این مسئله ایست که گروه بانک جهانی با حمایت گروه 20 کشور صنعتی در حال اقدام برای رسیدگی به آن است.

موسسه بین المللی منابع مالی، وابسته به بانک جهانی، برنامه نقدینگی تجارت جهانی را به اجرا درآورده است تا با همکاری با بانک های تجاری، دسترسی به منابع مالی تجاری را در کشورهای در حال توسعه افزایش دهد.

ای ویتنی دبووا ، مدیر اجرایی ایالات متحده در بانک جهانی، گفت، "نقدینگی به میزان فوق العاده ای در بازار کاهش یافته و از این طریق، قصد داریم برخی منابع بخش دولتی را بسیج کنیم تا پول های بخش خصوصی را دوباره به حرکت بیاندازیم و به منابع مالی تجاری کمک کنیم."

تجارت جهانی در اوایل سال 2008 در اغلب اقتصادهای بزرگ با نرخ دو رقمی رشد کرد اما از سپتامبر 2008 در تمامی مناطق یکباره روند نزولی شدیدی آغازشد. سازمان بازرگانی جهانی می گوید تجارت جهانی در سه ماهه پایانی سال 2008 به میزان 12 درصد افت کرد و پیش بینی می کند که تجارت جهانی در سال 2009 به میزان نه درصد افت کند. این بزرگ ترین افت سالانه از جنگ جهانی دوم تاکنون به شمار می رود.

وجود منابع مالی تجاری تضمن کنندۀ نظم در پرداخت ها و تحویل کالاست و به فراخور نیاز صادرکنندگان و واردکنندگان به اشکال مختلف تأمین می شود. به منابع مالی تجاری  می توان برای پوشش طیف گسترده ای از هزینه های لازم برای رساندن کالا به خریدار، از جمله تأمین سرمایه در گردش برای پرداخت دستمزد و سایر هزینه های ضروری ساختارداد.

ژرمن وگارا، مدیر ارشد بازارهای مالی جهانی در موسسه بین المللی منابع مالی، گفت وقتی که بازارهای فاینانس متوقف می شوند، منابع تجاری اولین نوع منبع مالی است که تعطیل می شود. او افزود، در بحران فعلی، بسیاری از بانک ها ارائه منابع تجاری را کاهش داده اند یا معلق کرده اند و این بیش از همه، به کشورهای در حال توسعه آسیب می زند چرا که نسبت به اقتصادهای توسعه یافته، وابستگی بیشتری به کالای صادراتی و محصولات ساخته شده دارند. وگارا با استناد به برآورد سازمان بارگانی جهانی گفت، کمبود منابع مالی تجاری برای کشورهای در حال توسعه بین 100 میلیارد تا 300 میلیارد دلار است.

با این برنامه جدید، موسسه بین المللی منابع با بانک های تجاری مستقیماً کار می کند و با تأمین نقدینگی – پول نقد در دسترس – به آنها امکان می دهد به مشتریان خود در کشورهای در حال توسعه تسهیلات فاینانس تجاری ارائه دهند. وگارا گفت، "این بانک ها در واقع شریک ما هستند و ما نقدینگی را فراهم می کنیم و از مجاری موجود آنها برای کمک به چندین بازار در حال ظهور در آن واحد بهره می بریم."

در برنامه نقدینگی بازرگانی، بانک های تجاری و موسسه بین المللی منابع مالی به ترتیب 60 و 40 درصد پول را تأمین می کنند. دبووا گفت، "تقسیم خطر" بین بانک های خصوصی و موسسه بین المللی فاینانس یکی از نوآوری های شاخص این برنامه است.

رابرت زولیک، رئیس بانک جهانی، در دوم آوریل با دو بانک تجاری که قرار است در این برنامه شرکت کنند به توافق رسید. این بانک ها عبارتند از یک بانک جهانی بریتانیایی به نام بانک استاندارد چارترد و بانک استاندارد آفریقای جنوبی. کمک های این برنامه باعث افزایش نقدینگی و توانایی این بانک ها در ارائه تسهیلات به متقاضیان فاینانس تجاری خواهد شد. به گزارش موسسه بین المللی منابع مالی، بانک استاندارد چارترد و بانک استاندارد در مرحله اول به ترتیب 500 میلیون و 400 میلیون دلار دریافت خواهند کرد. وگارا گفت درباره شرکت در این برنامه با بانک های خصوصی دیگری، از جمله رابوبانک کشور هلند و سیتی بانک، نیز مذاکراتی انجام شده است.

وگارا گفت برنامه نقدینگی بازرگانی جهانی به مدت سه سال اجرا خواهد داشت. این محدودیت زمانی بر اساس تجربه بحران مالی آسیا در اواخر دهه 1990 و آرژانتین تعیین شده است. وگارا گفت، "نیاز فوری به نقدینگی یکباره بروز می کند، و این نیاز شدید است، اما خیلی سریع هم از بین می رود." او گفت، همین که بازارها دوباره احیا شوند و بانک های خصوصی آمادگی بیشتری برای پذیرش ریسک و تزریق نقدینگی به بازار پیدا کنند، این برنامه دیگر لازم نخواهد بود.

وگارا گفت، اعضای گروه 20 و مؤسسات مالی بین المللی پنج میلیارد دلار بودجه این برنامه را تأمین خواهند کرد و از این مبلغ برای تهیه 50 میلیارد دلار تسهیلات استفاده خواهد شد. به گزارش موسسه بین المللی منابع مالی، کمک ها تاکنون عبارتند از: 1 میلیارد دلار از موسسه بین المللی فاینانس، 1.5 میلیارد دلار از چین، در حدود 447 میلیون دلار از بریتانیا، 200 میلیون دلار از کانادا، و 50 میلیون دلار از هلند.

بیانیه پایانی ماه آوریل اجلاس سران گروه 20 در لندن "تضمین دسترسی به دست کم 250 میلیارد دلار طی دو سال آینده به منظور حمایت از فاینانس تجاری" را از طریق اعتبار صادراتی و سازمان های سرمایه گذاری کشورهای عضو و بانک های توسعه ای چندجانبه خواستار شده است. وگارا گفت، از این رقم، 50 میلیارد دلار توسط برنامه موسسه بین المللی فاینانس تأمین می شود.

موسسه بین المللی منابع مالی  و دو بانک توسعه منطقه ای برنامه هایی در زمینه منابع مالی بازرگانی دارند که بیشتر ضمانت هایی برای پوشش خطرعدم پرداخت در تراکنش های واحد ارائه می کنند. موسسه بین المللی منابع برای ارائه این قبیل ضمانت ها یک برنامه سه میلیارد دلاری دارد. بانک توسعه آسیا و بانک توسعه بین آمریکایی نیز برنامه های ضمانتی دارند. این دو بانک اخیراً بودجه این برنامه ها را به 1 میلیارد دلار افزایش دادند.

دولت ایالات متحده برنامه هایی برای ارائه بیمه، وام، ضمانت و دیگر کمک ها در زمینه منابع مالی بازرگانی دارد. این برنامه ها توسط بانک صادرات و واردات ایالات متحده، اداره کسب و کار کوچک و وزارت کشاورزی ایالات متحده، مدیریت می شوند.