21 اوت 2009
استفاده منصفانه چیست ؟
به موجب قانون آمریکا " استفاده منصفانه " استثنایی بر حفاظت انحصاری از حق مولف است.
از این طریق برخی استفاده های محدود و مشخص بدون اجازه از مولف یا مالک مجاز شمرده می شود. بسته به این که اوضاع و احوال چه باشد، نسخه برداشتن از یک اثر برای مقاصدی مانند نقد ، ، تفسیر ، گزارش خبری ، آموزش ( شامل برداشتن چندین نسخه برای استفاده در کلاس درس) ، آموزش دانشگاهی و تحقیق، مجاز قلمداد می گردد .
گزارش 1961 ثبت حقوق مولف در مورد بازنگری عمومی در قانون حق مولف در ایالات متحده ،به نمونه هایی از فعالیتهایی که توسط دادگاهها به عنوان "استفاده منصفانه" تشخیص داده شده به شرح زیر اشاره کرده است: " نقل قول چکیده هایی از یک اثر در یک بررسی یا نقد، به منظور توضیح یا تفسیر؛ نقل بخش های کوتاهی در یک کار علمی یا فنی، برای توضیح و روشنگری پیرامون ملاحظات نویسنده؛ استفاده بخشی از محتوای یک کار طنز آمیز به منظور تقلید طنز آمیز از آن؛ خلاصه ای از یک سخنرانی یا مقاله با نقل قولهای کوتاه در یک گزارش جدید؛ نسخه برداری از بخشی از یک اثر توسط یک کتابخانه برای جایگزینی یک بخش صدمه دیده ؛.نسخه برداری از بخش کوچکی از یک اثر توسط یک معلم یا دانش آموز برای توضیح یک درس؛ نسخه برداری از یک اثر در جریانات یا گزارش های پارلمانی وقضایی ؛ نسخه برداری اتفاقی و تصادفی در یک فیلم خبری و در جریان پخش یک گزارش از اثری که در صحنه ای از یک حادثه که گزارش آن داده می شود قرار گرفته است"
برای تعیین اینکه آیا یک استفاده مشخص بر طبق یکی از این موارد "منصفانه" است یا نه ، دادگاهها موظفند عوامل زیر را مورد توجه قرار دهند:
· قصد و ماهیت استفاده، از آن جمله اینکه آیا چنین استفاده ای دارای ماهیت تجاری است یا برای مقاصد آموزشی غیرانتفاعی صورت می گیرد ؛ .
· ماهیت اثری که تحت حمایت قانون حق مولف قرار دارد؛
· مقدار و کمیت بخش مورداستفاده در مقایسه با کل اثری که حق مولف به آن تعلق می گیرد ( آیا مقدار ان طولانی است یا کوتاه است، ، بدین معنی که آیا شما از کل کار مثل یک تصویر نسخه برداری می کنید ، یا فقط از بخشی از ان چنان که در مورد یک رمان بلند صورت گیرد. )
· تاً ثیر چنین استفاده ای بر بازاربالقوۀ یا ارزش اثری که حق مولف به ان تعلق می گیرد.
تفاوت بین "استفاده منصفانه" و تجاوز به حقوق دیگران ممکن است به آسانی روشن و قابل تمایز نباشد . تعداد معینی از لغات ، خطوط یا یادداشت ها که می توان با فراغ خاطر بدون کسب اجازه مورد استفاده قرار داد، وجود ندارد. اعلام منبع دراستفاده از اثری که حق مولف به آن تعلق می گیرد جایگزین کسب اجازه نمی شود .
بخاطر بسپارید که ، حتی در یک محیط آموزشی ، نسخه برداری برای انگیزه های تجاری یا نسخه برداری "منظم" "به قصد احتراز از خریداری یا اشتراک" "استفاده منصفانه" محسوب نمی شود. هیچ عاملی به خودی خود نمی تواند تعیین کند که آیا استفاده ای "منصفانه" است یا نه ، باید تمامی چهارعامل را با در نظر گرفتن اوضاع و احوال، مورد سنجش قرار داد. نگاه کنید به بخشنامه های صادره در باره حق مولف از طرف اداره حق مولف . همچنین به فرم نامه ها برای "بخشنامه شماره 21—نسخه برداری از از آثاری که حق مولف به آنها تعلق می گیرد توسط آموزگاران و کتابداران ".
"استفاده منصفانه" برای کلاس درس چگونه باید صورت گیرد ؟
اینترنت قادر است امکان برداشتن نسخ کامل و بی عیبی را به تعداد نا محدود فراهم کند، که خود معنای "استفاده منصفانه" را تغییر می دهد . زمانیکه از موضوعاتی در اینترنت استفاده می کنید مراقب باشید که چهار عاملی را که محک "استفاده منصفانه" به شمار می روند در مدنظر داشته باشید، ، درغیر این صورت از صاحب کار اجازه بگیرید . برنامه کتابخانه ملی دیجیتالی به تلاش بزرگی در جهت شناساندن دارندگان حق مولف برای اقلام مندرج در "حافظۀ آمریکایی" دست زده است، اما دراغلب اوقات به علت قدمت مواد قادر به تایید این که صاحبان حقوق چه کسانی هستند نیست. زمانیکه دارندگان حقوق توسط برنامه شناخته می شوند ،برنامه اطلاعات مربوطه را در اعلام های محدودیت که با مجموعه ها همراهند درج می کند.
این مطلب از صفحات تارنمای کتابخانه کنگره در باره اداره حق مولف گرفته شده است
http://www.copyright.gov/f1102.html
و
