21 می 2008
شهرسازی پایدار پاسخگوی نیازهای بازار
بخش نخست مصاحبه با داگلاس فار معمار و طراح شهرسازی
آندره زوانیکی خبرنگار ویژهAmerica.gov
داگلاس فار، معمار و طراح شهرسازی، موسس و مدیرعامل مجموعه شرکت های فار در شیکاگو است که با نگاهی بر (روش های نوین) و پایدار طراحی در زمینه معماری و طراحی شهری فعالیت دارد. داگلاس فار مشاغل و سمت های گوناگونی داشته است که از آن میان می توان به موارد زیر اشاره کرد: ریاست مشترک کار گروه محیط زیست کنگره شهرسازی نوین ، ریاست کمیته محیط زیست شیکاگو در موسسه معماران آمریکا و هم چنین رئیس کمیته مرکزی توسعه پیرامون انرژی و طراحی محیط زیست (LEED ) در شورای ساخت و ساز سبز ایالات متحده آمریکا .
کتاب فار با عنوان " شهرسازی پایدار: طراحی شهری با (نگاهی به) طبیعت " بچاپ رسیده است.
متن زیر گزیده ای از مصاحبه داگلاس فار در تاریخ 9 آوریل 2008 است.
پرسش: واژه (پایدار) توسط افراد (مختلف) برای تشریح مسایل گوناگون به کار می رود که البته گاه درک معنی اصلی آن را دشوار می سازد. شهرسازی پایدار چیست؟
فار: بله، تقریبا می توان گفت همه ناگهان به استفاده از این واژه علاقه مند شده و اکثراً نیز تنها قسمتی از آن را درک می کنند. اما تاکنون بیشتر پیشرفت ما از طریق میزان های ناپسند بوده است.
به عنوان مثال، فایده ساخت ساختمان های مشهور به ساختمان سبز در منطقه ای پٌرتردد چیست؟ برخی از مزایای محیط زیستی چنین ساختمانی به دلیل دسترسی خودرو ها و وسایل نقلیه به آن عملاً بی مصرف باقی می ماند. استفاده از ساختمان سبز، لامپ کم مصرف و یا خودروهای مشهور به خودرو پریوس همگی حائز اهمیتند. اما هیچ کدام از آن ها به تنهایی ما را به رشد متعادل و پایدار رهنمون نمی سازند. موظفیم با نگریستن و اغلب با طراحی سوال ، پیش فرض های موافق زیست گاههای شهری را ارائه دهیم و شهرسازی پایدار، اصول و استاندارد های رشد هوشمند، شهر سازی نوین و جنبش ساخت و ساز سبز را با هم ادغام کرده تا زیست گاه هایی متراکم و در عین حال قابل عبور توسط انسان و ماشین را با ساختمان ها و زیربناهایی بهینه در مصرف آب و انرژی به وجود بیاورد.
بدون در دست داشتن الگوی محیط زیست مناسب ، ساخت و سازهای سبز، پریوسها و لامپ های کم مصرف دیوانگی است. مساله این جاست که بسیاری از مناطق آمریکا الگوی محیط زیستی صحیح ندارند.
پرسش: آنچه شما مطرح می کنید، نه تنها در برنامه ریزی شهری و طراحی معماری بلکه در سبک زندگی معمول نوعی انقلاب محسوب می شود. شما به فرهنگ ماشین زدگی حمله می کنید و معتقدید که این فرهنگ عمیقاً به بافت فرهنگی و رویای آمریکایی نفوذ کرده است ... .
فار: ممکن است این امر به نظر شما بدعت گذاری و انقلابی باشد، اما آمار بیانگر چیز دیگری ست. خانواده های که فرزندانشان پی زندگی خودشان رفته اند دیگر مایل به زندگی در حومه شهر نیستند. بسیاری ترجیح می دهند در محیط های شهری نزدیک به رستوران ها ، مراکز فرهنگی و مغازه ها زندگی کنند. فرزندانشان نیز با آغاز به کار خواستار نزدیک بودن به جوان های دیگر، ملاقات های بیشتر و رفتن به میکده ها هستند. آمریکایی ها روز به روز به مسایل محیط زیستی علاقه مند تر می شوند. این مساله در انتخاب و نحوه خرید اجناس آنها تاثیر می گذارد.
شهرسازی پایدار در تلاش برای پاسخگویی به چنین گرایش هایی است. به همین دلیل بیش از آنکه در صدد نوعی انقلاب باشد، در تلاش برای افزایش خدمات در بازار است. در مورد مسئله خودروها شایان ذکر است که با توجه به بی اطمینانی موجود نسبت به صادرکنندگان نفت، افزایش سرسام آور قیمت بنزین و نگرانی های وضع آب و هوا ، وابستگی به خودروها به عنوان نخستین وسیله حمل و نقل اصلاً پایدار نخواهد بود.
پرسش: مفهوم استقرار پایدار احتمالا تنها می تواند در مورد توسعه های جدید کاربرد داشته باشد. اگر چنین باشد از پیشرفت جدی در راستای دست یابی به هدف نهایی دور هستیم.
فار: بهتر است هنگامی که جامعه ای جدید را به وجود آوردیم ، همه چیز را صحیح و بجا پنداریم و عمل آوریم . اما شهر های موجود و حومه آنها قابل تغییر نیستند. قسمت های مختلف زیر بنای شهری ابتدا به وجود آمده و سپس مدام تعویض شده اند. اما هرگاه که سنگفرش های خیابان و چراغ ها را تغییر می دهیم، موقعیت لازم را برای بهبود قسمت هایی از زیر ساخت های شهری به دست می آوریم. پس میتوانیم شهر های موجود و حومه آنها را به صورت روزافزونی به پایداری نزدیک سازیم. اگر می خواهید کاری کنید، آن را به هر حال باید به گونه ای متفاوت انجام دهید. در هر حال باید چشم اندازی داشته باشید.
پرسش: پس می توانیم در این نوع نگاه نقش بسیار مهمی را برای فناوری های جدید قائل شویم.
فار: بله. من عمیقاً به فناوری ها و اختراعات اعتقاد دارم . به عنوان مثال، چندین اختراع شگفت انگیز در زمینه ی حمل و نقل وجود دارد که می تواند ما را از "وابستگی به ماشین" رهایی بخشد. یکی از آن ها وسایل حمل و نقل مشترک است که متعلق به شرکتی خصوصی یا سازمانی غیرانتفاعی بوده و با هزینه ی اندک خدمات حمل ونقل انجام می دهد . در بسیاری از خانواده های آمریکایی، هر بزرگسال یک ماشین دارد، که هزینه سنگینی را هم به خانواده ها و هم به جاده ها، شهر ها و آب و هوا دارد. برنامه اتومبیل مشترک، حداقل به خانواده ها امکان داشتن یک خودرو کمتر را می دهد. ایده دیگر واگن برقی است. شهر پورت لند پیشگام در اولین سیستم واگن برقی است. این سیستم نسبت به قطار فعالیت یکسانی را با هزینه ی کمتر انجام می دهد. ساختمان سبز تمامی انواع اختراعات صنعتی را در خودجای داده است. وضغیت پایدار شهر و حومه شهر از ساختمان سبز هم بیشتر و بهتر عمل خواهد کرد.
واژه نامه
رشد هوشمند (Smart Growth )
مفهومی در برنامه ریزی شهری که میزان رشد را در مرکز شهر ترویج می دهد تا از پراکندگی شهری جلوگیری کند و حامی طرح فضای عبور برای ماشین و انسان و فضاهای فشرده است.
شهرسازی نوین ( New Urbanism)
جنبش برنامه ریزی شهری و طراحی معماری ایالات متحده که محل تردد مردم و خودروها را در حوالی یا مراکز شهری با طیف متنوعی از زیرساخت شهری ، فضا های تجاری و اماکن عمومی سازماندهی می کند.
مدیریت انرژی و طراحی زیستی یا LEED
نظام داوطلبی ارزیابی است که توسط شورای ساختمان سبز ایالات متحده توسعه یافته و معیار ملی پذیرفته شده ای برای طراحی ساخت و اجرای ساخت و سازهای سبز با عملکرد بالا را ارائه می دهد.
