02 جون 2009

انتصاب احمد زویل، برنده جایزه نوبل، به عنوان مشاور اوباما

عضویت زویل در شورای مشاوران علوم و فناوری

احمد محمد
عضو هیئت تحریریه

واشنگتن – احمد زویل، محقق و دانشمند، در کتاب خود با عنوان سفر در زمان: گام های زندگی تا جایزه نوبل  (چاپ سال 2003 از World Scientific Publishing Company) می نویسد، "وقتی وارد آمریکا شدم، احساس کردم که در یک اقیانوس افتاده ام. اقیانوسی پر از دانش، فرهنگ، و فرصت و انتخاب روشن بود: یا باید شنا کردن یاد می گرفتم یا غرق می شدم."

اما احمد زویل یک شناگر است. در 27 آوریل 2007، این برنده جایزه نوبل به عضویت شورای مشاوران علوم و فناوری رئیس جمهوری در آمد تا درباره راهبردهای ملی پرورش و حفظ فرهنگ نوآوری علمی به پرزیدنت اوباما مشاوره دهد.

این شورا یک گروه مشورتی متشکل از بهترین دانشمندان و مهندسان آمریکاست و وظیفه آن مشاوره دادن به رئیس جمهوری و معاون رئیس جمهوری و تدوین سیاست در زمینه هایی است که در آنها آشنایی با علوم، فناوری و نوآوری در تقویت اقتصاد آمریکا نقش کلیدی دارد. این شورا همچنین سیاست هایی ارائه می کند که با مردم آمریکا ارتباط دارند.

احمد زویل، استاد شیمی و فیزیک در دانشگاه فناوری کالیفرنیا (کالتک) است و مدیریت مرکز تازه تأسیس بیولوژی فیزیکی علوم و فناوری فوق سریع این مرکز علمی را به عهده دارد. او بخاطر تحقیقات پیشگامانه خود که مشاهده دگرگونی های مولکولی فوق العاده سریع را ممکن ساخت، در سال 1999 برنده جایزه شیمی نوبل شد. احمد زویل یک آمریکایی مصری تبار است که نه تنها به عنوان یک دانشمند، بلکه بخاطر دیدگاه های منطقی اش در خاورمیانه نیز چهره ای مورد احترام است.

در اواخر دهه 1980، زویل روشی برای مشاهده حرکت اتم ها و مولکول ها ابداع کرد. این روش با استفاده از فناوری لیزری، تابه هایی با سرعت چند ده فمتو ثانیه تولید می کند. بسیاری معتقد بودند که مطالعه رویدادهای تشکیل دهنده واکنش های شیمیایی غیر ممکن است اما کشف زویل باعث شد تا دانشمندان بهتر بتوانند نتیجه واکنش را بشناسند و آن را کنترل کنند. او بخاطر مطالعاتش در استفاده از اسپکتروسکپی فمتو ثانیه ای جایزه نوبل دریافت کرد.

زویل اکنون یک شهروند آمریکایی است ولی تحصیلات مقطع لیسانس و فوق لیسانس خود را در دانشگاه اسکندریه به پایان رسانده است. او تحصیلات دوره دکتری را در سال 1974 در دانشگاه پنسیلوانیا تکمیل کرد و پس از سپری کردن دو سال به عنوان عضو آی بی اِم  در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، در سال 1976 به عضویت هیئت علمی کالتک در آمد. زویل در آکادمی ملی علوم، آکادمی هنرها و علوم آمریکا، آکادمی علوم جهان سوم، آکادمی هنرها، علوم، و علوم انسانی اروپا، و آکادمی علوم مطرانی عضویت دارد. او همچنین عضو جامعه فیزیک آمریکاست.

جوایز بین المللی او عبارتند از جایزه بنجامین فرانکلین، جایزه آلبرت انشتین، جایزه ولچ، جایزه ملک فیصل، جایزه ولف، جایزه کارل زایس، جایزه لئونارده داوینچی، بونر کمیپریس، و نشان آکادمی سلطنتی هنرها و علوم هلند و او همچنین بالاترین نشان افتخار کشور مصر، نشان طوق عالی نیل را دریافت کرده است.

زویل در کتاب خود، سفر در زمان، خود را محصول فرهنگی شرق و غرب می خواند و این دو جهان را با یکدیگر ادغام می کند؛ او به یک اندازه به مصر و آمریکا تعلق دارد و علیرغم تفاوت ها، هم آمیزی این دو فرهنگ را مورد تأکید قرار می دهد.

زویل با صراحت کلام، دیدگاه خود را برای ساختن دنیایی بهتر بیان می کند: "ما عرب ها می توانیم مرحله گذار به دنیای قرن 21 را پشت سر بگذاریم. اما مردم و رهبران، همگی باید در مسیر جدیدی حرکت کنند. تغییرات مرحله ای – به اصطلاح، اصلاحات تدریجی – برای نظامی که ده ها سال ناکارآمد بوده است مناسب نیست. باید به خودمان و به مشارکت جهانی اعتماد کنیم، مصیبت های امروز را تقصیر دیگران نیاندازیم و از دین برای منافع سیاسی استفاده نکنیم ... با جهاد برای تجدد و آگاهی، جایگاه برحقمان در آینده محقق می شود."

به گفته زویل، رسیدن به راه حلی برای چالش های علمی اعراب نیازمند اصلاحات نظام آموزشی دولتی و پژوهش علمی بیشتر با تشکیل مراکز تخصصی با بودجه های مستقل و "دور از "تشریفات اداری" است.

زویل می نویسد، "در سرتاسر تاریخ، انسان ها بخاطر نفع مشترک به فرهنگ و گفتگو روی آورده اند. حتی در یک عضو بدن، مغز انسان، صد میلیارد یاخته عصبی باهم کار می کنند تا انسان زنده ساخته شود. و در خانه، شهر و کشورهایمان هم ما به همین شکل عمل می کنیم. در جهانی که کشورها به یکدیگر وابسته اند، این هم به نفع هم جهان غرب و هم به سود جهان اسلام است که از طریق گفتگو ارتباط برقرار کنند و با استفاده از فناوری، بازرگانی، انرژی و فرهنگ به ثبات جهانی و منافع متقابل دست یابند. ما نباید بگذاریم برخی مفاهیم لفظی همچون "برخورد تمدن ها" یا "جنگ مذاهب،" که هیچ ارزشی برای آینده دنیای ما ندارند، ما را از هم جدا کنند.