27 آوريل 2008

مایا یینگ لین

بینشی نیرومند و روشن

تولد: 5 اکتبر 1959

مایا لین، پس از آن که در 21 سالگی در جریان مسابقات طراحی یک بنای "یادبود سربازان ویتنام" در شهر واشنگتن برنده اول شد، به شخصیتی معروف و ستیزگر تبدیل گردید. وی هنوز هم خشم و ناراحتی خود را، هنگامی که گروهی از سربازان و افسران ویتنام، طرح هنری اش را یک "بریدگی سیاه شرم آور" نامیدند به یاد می آورد. اما آن انتقاد ها دیگر موضوعیت ندارد. این بنای یادبود که توسط این دانشجوی معماری دانشگاه ییل طراحی شده بود، تا امروز از هر بنای دیگر بیشتر بازدید کننده داشته و به یک شاهکار معماری تبدیل شده است. هزاران هزار بازدید کننده پس از خواندن و لمس نام های کشته شده گان و مفقودین جنگ ویتنام که بر روی دیوار سنگ خارای این بنا به شکل حرف V کنده شده است، تحت تاثیر قرار گرفته و آرامش پیدا کرده اند. با دیدن این بازدیدکنندگان و یادگاری هایی که آنان در کنار نام عزیزانشان باقی می گذارند، هر ناظر و شاهدی را به این نتیجه می رساند که خانم لین در هدف خود کامیاب بوده است: " این بنا برای رفتگان است و برای ماست که آنان را به خاطر بیاوریم. "

به هر حال، پس از نخستین طرح معروف، خانم لین که متولد شهر آتن ایالت اوهایو بود و پدر و مادرش مهاجرانی چینی بودند، کارهای برجسته و مهم بسیاری را طراحی کرده است که در اکثر آن ها، مهارت های دوگانه وی در مقام معمار و مجسمه ساز به چشم می خورد. بنای "یادبود حقوق مدنی" در مونت گومری آلاباما که به شکل یک دیوار و یک صفحه تخت، که آب بر آن ها جاری است، از جمله قصار معروف مارتین لوتر کینگ "من رویایی دارم" الهام گرفته است. لین آب را به صورت عنصر اصلی کار خود در آورده است زیرا لوتر کینگ گفته بود: ما تا زمانی که عدالت مانند آب جاری و غلتان شود و صداقت و تقوی چون نهری عظیم سرازیر گردد، راضی نیستیم و راضی نخواهیم بود." آثار او فراوان است و از آن جمله کتابخانه لانگستون هیوز در کلینتون ایالت تنسی، موزه هنرهای آفریقایی در شهر نیویورک، یک سری مبلمان برای کمپانی نول به نام زمین مسطح است (نیست)؟ و بنای یادبود دیگری یعنی میز زنان در دانشگاه ییل را می توان نام برد.

خانم لین به اخذ جوایز و مدال ها و افتخارات زیادی مانند جایزه معماری از آکادمی هنر و ادبیات آمریکا، جایزه طراحی ریاست جمهوری، مدال افتخار انستیتوی معماری آمریکا، دکترای افتخاری هنر از دانشگاه های هاروارد، ییل، براون، اسمیت و ویلیامز نائل شده است. در سال 2005، خانم مایا لینگ برای قرار گرفتن در سالن زنان مشهور کشور در نیویورک برگزیده شد. و یک برنامه مستند که به دریافت جایزه نائل شد درباره زندگی او تحت عنوان " مایا لین، بینشی نیرومند و روشن " ساخته شد. خود این عنوان از یک سخنرانی خانم لین درباره روند طراحی بناهای یابود اخذ شده است.

خانم لین، در مصاحبه هایی گفته است که در کارهای خلاق خود تحت تاثیر تپه های سرخپوستی هوپول، باغ های شنی ژاپنی و هنرمندان سفالگر آمریکایی در دهه های شصت و هفتاد بوده است. در کارهای او همواره چشم انداز و دورنمایی وجود دارد و چون به محیط زیست علاقه فراوان دارد، در بسیاری از کارهای خود از مواد طبیعی یا کاغذ های بازیافتی استفاده می کند.