11 آوريل 2008
درباره این شماره
ایلان استاوانس در مقاله اش، "تغییر برای شما مفید است"، به این نکته اشاره می کند که چالش برای لغتنامه ها و کسانی که دست اندر کار تهیه آن ها هستند این است که تا زمان اتمام تهیه فهرست کاملی از واژگان، و معنای هریک از آن ها، آن فهرست همراه با معانی آن، منسوخ و کهنه می شود. چالشی مشابه نیز در توصیف عواملی وجود دارد که بر زبان تأثیر گذار بوده و نشان دهنده انواع تغییرات و فرایند آن است. ما برای این نشریه، عنوان " انگلیسی زبانی پویاست" را برگزیدیم چون به بررسی تحولات در رایج ترین زبان قرن بیست و یکم تحت فشار های تکنولوژیک، جهانی شدن، و مهاجرت می پردازد.
اغلب مردم، به خصوص کسانی که برنامه های پر بیننده ی تلویزیونی را تماشا می کنند و یا وقت خود را با خواندن وبلاگ ها می گذرانند، روزانه با دست کم یک واژه ی جدید یا کاربرد تازه ای از آن روبرو می شوند. آمریکاییانی که در کشور های دیگر زندگی می کنند، به طور خاص از این گونه تغییرات در زبان ما آگاه می شوند. آمریکایی هایی که در خارج ملاقات می کنیم، یا آنانی که بعد از یک دوره مأموریت خارج از کشور به آمریکا باز می گردند، از وجود این تعداد واژه و اصطلاح جدید، و علیرغم سابقه ی کم شان، کاربرد گسترده ی آن ها در زبان روز مره، ابراز شگفتی می کنند. زمانی که برای اولین بار اصطلاح "24/7" را شنیدم، کاربرد آن در تعریف امور، خدمات، و برنامه هاییً که شبانه روز و هفت روز در هفته در دسترس هستند، وسیعا ً مورد استفاده قرار گرفته بود. و شوکی که به زودی فراموش نخواهم کرد، ابراز تعجب یک دانشجو از دریافت مطلبی با گفتن جمله ی"خفه شو!" بود. این که هم شاگردان و دیگر استادان راهنما این موضوع را غیر عادی تلقی نکردند، نشانه ی این بود که من ازکاربرد تازه ی این اصطلاح خبر نداشتم و کماکان تصور می کردم، همان طور که به من یاد داده شده بود، اصطلاحی توهین آمیز است. ظاهرا ً این اصطلاح، کاربردی همردیف با "امکان ندارد!" یا "شوخی می کنی!" یافته بود.
همه ی زبان های زنده متحول می شوند، و گویا زبان انگلیسی با سهولت بیشتری نسبت به بقیه دچار تغییر می گردد. در اثری موسوم به اختراع زبان انگیسی: تاریخ زبان در قطع جیبی، ست لرر زبان شناس به تحلیل تغییرات زبان انگلیسی در طول دوران مختلف می پردازد، از بولف تا چاسر ، تا تلاش های وبستر در ایجاد رسم الخط جدید و کاربرد های متفاوت زبان در انگلیسی آمریکایی، تا تغییرات جاری در زبان. او ساختن حدود 6000 واژه ی جدید را به شکسپیر نسبت می دهد. و این پدیده در مورد شکل آمریکایی زبان انگلیسی تازگی ندارد. شبکه ی تلویزیونی سیستم پخش برنامه های عامه (PBS)، که به تولید یک سلسله برنامه تحت عنوان آیا شما به زبان آمریکایی صحبت می کنید؟پرداخته بود، از توماس جفرسون به عنوان رییس جمهوری که بیشترین واژه های جدید را به زبان اضافه کرده است، یاد می کرد.در تارنمای این برنامه، رابطه ی میان زبان وفرهنگ به این ترتیب توضیح داده می شود: زبان، خود بذر تغییرات را می پاشد؛ و چارچوب اجتماعی، زمین باروری در اختیار آن قرار می دهد تا نشوو نما کرده و پراکنده شود.
و اما آیا این تحولات مثبت هستند؟ سازندگان سلسله برنامه های PBS این سؤال را مطرح می کردند، "آیا ما کمتر از قبل با سواد و با فرهنگ هستیم؟ آیا پست الکترونیکی در حال از بین بردن زبان است؟" جوفری نانبرگ ، در مجموعه مقالات سال 2001 خود، طوری که امروز صحبت می کنیم، به این نکته اشاره می کند که " زبان انگلیسی آمریکایی همیشه در گرفتن وام واژه از سایر زبان ها برای خود آزادی قائل شده است." به اعتقاد اوآمیختن عناصری از فرهنگ های مختلف، چه زبان باشد و چه غذا، دارای نتایجی جدید، جالب توجه و ارضا کننده است. نانبرگ، کارشناسانی را که از تحولات زبان لب به شکوه می گشایند ، بیشتراز کسانی که لغات جدید ساخته و انتشار می دهند، قابل انتقاد می یابد. لرر با اغلب همکاران ما موافق بوده ومی نویسد، "نگرش ما نباید چنین باشد که از ارزش زبان مان کاسته می شود. تاریخ زبان انگلیسی، تاریخ نوآوری هاست: برای یافتن واژه ها و خویشتن نو، و ساختن عباراتی که در عرصه ی زبان شناسی رواج پیدا کند.
همان طور که نانبرگ در مقدمه ی مجموعه مقالات سال 2004 خود می نویسد، تغییرات زبان، نشان از تحولات پر اهمیتی در جامعه دارد. ویژگی ها و ارزش هایی که بیانگر فرهنگ آمریکا هستند شامل واژگانی چون تغییر، نوآوری، آش در هم جوش، واقع بینی، و صراحت است. به این ترتیب شاید عجیب نباشد که زبان انگلیسی آمریکایی مدام در حال تغییر بوده و تغییرات آن منعکس کننده ی سایر تحولات فرهنگی هستند.
رابین ل. ایگر
