29 ژانويه 2010

تئاتر، و فیلم به اهالی بوسنی کمک می کند که با گذشته خود و تنوع قومیت ها کنار آیند

" جشنواره فیلم سارایوو " ریشه در تجربیات زمان جنگ دارد.

میشل آستین بروکس
عضو هیئت تحریریه America.gov

سارایوو، بوسنی-هرزگوین[2]- از سال 1992 تا سال 1996، سارایوو در محاصره بود، و هر روز گلوله باران می شده و یا مورد حمله تک تیراندازان قرار می گرفت. تونلی که توسط شهروندان بومی کنده شده بود تنها راهی بود که از طریق آن کالاهایی به شهر می رسید.

فیلم و پوستر تئاتر: جزء وسایلی بود که از این طریق وارد می شد. و در حالی که خیلی ها سعی می کردند شهر را ترک کنند، بازیگران، کارگردانان و فیلم سازان و نیز آنچه که دلیل به وجود آمدن "جشنواره فیلم سارایوو" بود در سال 1995 از طریق " تونل سارایوو " به این شهر وارد شدند.

ران هاکینز[3]، وابسته فرهنگی و آموزشی سفارت ایالات متحده "[4] در بوسنی – هرزگوین، گفت، "این جشنواره ها در زمان جنگ به عنوان نور امیدی از عادی بودن و نویدی برای صلح به کار خود ادامه داد. هم اکنون این جشنواره ها در حال نمایش و ارائه شیوه هایی هستند که از طریق آنها این کشور چند قومیتی، که در حال مبارزه با تنوع نژادی و مشکلاتش است، می تواند مردم را در کنار یک دیگر گرد آورد تا از تجربیات یک دیگر استفاده ببرند."

الما تاتاراجیک[5]، که در زمان حمله به عنوان یک نوجوان در مرکز بزرگ هنری اُبالا[6] فعالیت داشت، و در برگزاری نمایشگاه های هنری و رخدادهای سینمایی کمک می کرد، گفت، جنگ و درگیری مسائل دشوار و سختی برای زندگی روزمره هستند، " ولی دلیل ایجاد الهامات هنری، مخصوصاً در زمینه تولید فیلم نیز محسوب می شوند."

تاتاراجیک گفت، "فیلم یکی از قوی ترین راه های بیان ایده های متفاوت است. تاتاراجیک اظهار کرد، کسانی که در بخش فیلم این مرکز هنری کار می کنند " این ایده عجیب را ارائه دادند ... که جشنواره فیلم را سازمان دهند. " در آن زمان هیچ سینمایی به طور منظم مشغول به کار نبود.

تاتاراجیک گفت، "ما فکر کردیم که فیلم می تواند برای مدت یک ساعت و نیم برای یک شخص آسایش به همراه آورد. حداقل برای این مدت یک ساعت و نیم، مشکلات خود را فراموش می کنند، و در آن زمان مشکلات ما بسیار عظیم بود."

در اکتبر 1995، " جشنواره فیلم سارایوو " متولد شد و از آن به بعد تبدیل به رویدادی سالانه شده است. در آن سال اول، 45 فیلم نمایش داده شد و در حدود 20 فیلمساز از طریق آن تونل برای شرکت در این جشنواره وارد شهر شدند.

وی گفت، در آن زمان مهم بود که به سازندگان فیلم و دنیا نشان دهیم، که "جنگ تنها مربوط به دو طرف درگیر جنگ نیست، بلکه مردمی هم در این میان وجود دارند که سعی می کنند زندگی طبیعی خود را داشته باشند."

تاتاراجیک گفت، سینماها برای نمایش فیلم ها، از جمله نمایش فیلم کودکان، "یک کار احساسی، عالی" آماده شده بودند. برای بسیاری از کودکان، این اولین تجربه حضور در سینما بود.

امروز، تاتاراجیک برنامه ریز این جشنواره است و فیلم های بلند را برای نمایش انتخاب می کند. این رویداد سالیانه ماه اوت فیلمسازان و حتی گردشگران را به خود جلب می کند. این رویداد به عنوان یکی از بزرگ ترین جشنواره های فیلم اروپا شناخته می شود، و مورد احترام فراوان انجمن های بین المللی فیلم است.

آخرین جشنواره فیلم، 1800 نفر را که در صنعت فیلم دست دارند، به این شهر آورد و 100.000 بلیط برای این جشنواره فروخته شد. در مدت 8 روز،240 فیلم از 35 کشور در این جشنواره نمایش داده شد.

تاتاراجیک گفت، علی رغم توجۀ بین المللی ای که این جشنواره هم اکنون دریافت می کند، این جشنواره همچنان به اصل و ریشه خود پایبند است، و در نظر دارد برنامه هایی را برای مردم سارایوو ترتیب دهد، و اضافه کرد که این جشنواره تبدیل به بخش مهمی از زندگی فرهنگی این شهر شده است. درست به مانند سال اول نمایش خود، این جشنواره به نمایش فیلم هایی برای کودکان ادامه می دهد و هم اکنون بخش مسابقه فیلمی برای نوجوانان دارد. یکی از بزرگ ترین برنامه های این جشنواره مجموعه ای از نمایش فیلم های بوسنی- هرزگوین است. امسال، 54 فیلم بومی نمایش داده شد.

در میان فیلم های نمایش داده شدۀ بسیار محبوب، فیلم های هستند که در "سینمای روباز"[7]، سینمایی در هوای آزاد نمایش داده شدند. تاتاراجیک گفت، "به مدت چهار سال [ شهروندان سارایوو ] در زیرزمین ها محبوس بودند ... حضور در خارج از آن زیرزمین ها خطرناک بود. "آغاز نمایش فیلم در هوای آزاد در سال 1996 بعد از پایان محاصره توسط سازمان دهندگان جشنواره با این فکر بود که، "آیا جالب نخواهد بود که 3000 نفر هر شب در زیر نور ستارگان به تماشای فیلم بنشینند و احساس رهایی و آزادی کنند؟ "

نقش تئاتر به عنوان "مقاومت فرهنگی"

رویداد مشهور دیگر سارایوو "جشنواره بین المللی تئاتر مس"[8] است، که چهل و نهمین سال برگزاری خود را همان طور که هر سال از 16 اکتبر تا 26 اکتبر کار خود را شروع می کند آغاز کرد. "MESS" ترکیبی از حروف اول کلمات "male eksperimentalne scene" یا، به انگلیسی ، "small experimental stage "[9] است و در زمان شروع آن این رویداد پذیرای گروه های تئاتر از سراسر دنیا بوده است.

محاصره، برگزاری جشنواره سنتی را مشکل کرده بود، ولی سازمان دهندگان MESS به اجرا و میزبانی این نمایشات ادامه دادند. بازیگران در بیمارستان ها و پرورشگاه ها به اجرا نمایش می پرداختند. MESS از اساتید، دانشمندان و بازیگران بین المللی برای ایراد سخنرانی و ارائه نمایشگاه دعوت می کرد. یکی از این اجراها در حیاط خانۀ نیهاد کرسولیاکوویچ[10] ، که هم اکنون مجری طرح و تولید این جشنواره است، برگزار شد. همسایگانی که برای آوردن آب از کنار خانۀ وی می گذشتند شاهد این نمایش بودند و در آن شرکت می جستند. کرسولیاکوویچ گفت، "این اتفاق یکی از جنبه های بسیار انسانی آن دوره بود."

 MESS حامیانی در میان بازیگران و کارگردانان بین المللی پیدا کرد. سوزان سونتاگ[11]، نویسندۀ آمریکایی، در سال 1993 برای به صحنه آوردن "در انتظار گودو "[12] به سارایوو آمد. ونسا ردگریو[13] در سال 1994 به جمع بازیگران بومی روی صحنه پیوست. کرسولیاکوویچ گفت، وقتی این افراد مشهور به شهر آمدند، بسیاری از آنها به طور مخفیانه به همراه خود پوستر و دیگر مطالب تبلیغاتی آوردند. حمایت آنها به شناخته شدن MESS در رسانه های بین المللی به عنوان سازمان دهنده "مقاومت فرهنگی" کمک کرد.

کرسولیاکوویچ گفت، سال های محاصره "هیجان انگیزترین رویدادهای تئاتری ممکن" را با خود به همراه داشت، و اضافه کرد که در زمانی که مردم تنها برای حضور در جمع تماشاگران زندگی خود را به خطر می انداختند تئاترها مملو از جمعیت بود. وی گفت، "نکته اصلی تماشای این اجراها تبدیل شدن به جزیی از این نمایش ها بود، تنها لحظاتی که من در زندگیم واقعاً توانستم جزیی از نمایش ها باشم، فقط در آن زمان، بود، چرا که درام آن زمان واقعاً رئالیستی بود."

کرسولیاکوویچ گفت، MESS میزبانی منظم خود را دوباره در سال 1997 از سر گرفت و امروز به عنوان یکی از مهم ترین رویدادهای تئاتری در جنوب شرقی اروپا[14] شناخته می شود. برنامه امسال این جشنواره شامل 26 اجرا است و 500 هنرمند، بازیگر، کارگردان، منتقد تئاتر و دیگر افراد را در کنار هم جمع خواهد کرد.

جنگ هنوز شکل دهنده آثار MESS است. این جشنواره برنامه فرهنگی را به نام "الگوی حافظه"[15] اجرا می کند که به دنبال کشف پیوند بین هنر و جنگ، نه فقط در بوسنی – هرزگوین بلکه در مکانهایی مثل دارفور[16] است. کرسولیاکوویچ گفت، "ما واقعاً سعی در بیداری وجدان و آگاهی مردم داریم، و این که تراژدی خودشان باید [ به انها یاد دهد ] که با تراژدی های مردم دیگر دلسوزانه برخورد کنند."

حمایت بین المللی از MESS همچنان به شدت ادامه دارد. سیزده تا از اجراهای جشنواره امسال توسط گروه های بین المللی است.

سازمان های بین المللی ای چون " سفارت ایالات متحده" در سارایوو از حمایت کنندگان هم MESS و هم "جشنواره فیلم سارایوو" بوده اند. سفارت در کارهای تبلیغاتی MESS همکاری می کند و حامی برنامه نمایش فیلم های بوسنیایی جشنواره فیلم بوده است. همچنین سفارت از برنامه "دانشگاه استعداد سارایوو"[17] حمایت می کند، که برنامه آموزشی شش روزه ای است که در آن فیلمسازان جوان را به برخی از بااستعدادترین فیلمسازان حرفه ای دنیا معرفی می کنند.

برای کسب اطلاعات بیشتر به تارنماهای زیر مراجعه کنید:

   http://www.mess.ba/2009/en/home

http://www.sff.ba