18 دسامبر 2009
دانشگاه ها و سازمان های غیردولتی ایالات متحده به وارونه کردن پدیدۀ "فرار مغزها" ی پزشکی در بوتسوانا کمک می کنند
واشنگتن- بوتسوانا که زمانی یکی از کشورهای در حال توسعه نوید دهنده در جنوب صحرای آفریقا محسوب می شد، چگونه علیه تهدید شوم ایدز مبارزه می کند؟ بوتسوانا با ایجاد مشارکت با بنیاد بیل و ملیندا گیتس، دانشگاه های ایالات متحده و شرکت مِرک، مراقبت های بهداشتی بهتری را علیه HIV/ ایدز به شهروندان خود ارائه می دهد و در حال وارونه ساختن پدیدۀ "فرار مغزها"در میان پزشکان کشور است.
بوتسوانا یکی از باثبات ترین دموکراسی ها در جهان در حال توسعه است و از داشتن پایین ترین میزان فساد میان کشورهای آفریقایی و رشد بی سابقۀ اقتصادی پس از استقلال به خود می بالد. امید زندگی برای ساکنین این کشور از 49 سال در 1966 به نزدیک به 70 سال در اواسط سال های دهۀ 1990 افزایش یافت، و در آن زمان پژوهشگران پیش بینی می کردند که امید زندگی در 2009 به 70 سال- تقریباً به میزان امید زندگی در ایالات متحده - خواهد رسید.
به جای آن، بیماری همه گیر HIV/ ایدز بوتسوانا را فراگرفت و میانگین امید زندگی در کمتر از یک دهه بعد، در 2004 به 35 سال کاهش یافت. از 1998 تا 2005، بوتسوانا در شاخص توسعۀ انسانی سازمان ملل 35 رتبه سقوط کرد. تحلیلگران تخمین می زنند که در سال 2004، 33,000 نفر جان خود را به خاطر ابتلاء به ایدز از دست دادند، و نزدیک به 40 درصد از شهروندان این کشور که بین 15 تا 49 سال داشتند، حامل ویروس HIV مثبت بودند.
فستوس موگائی، رئیس جمهوری وقت بوتسوانا در 2001 هشدار داد: "ما با خطر انقراض مواجه هستیم.
شمار زیادی مردم جان خود را از دست می دهند ... یک بحرانی با یک دامنۀ گسترده است."
بیانیۀ موگائی ناشنیده نماند. در 2001، دولت بوتسوانا از طریق با مشارکت با بنیاد بیل و ملیندا گیتس و بنیاد شرکت مِرک، مشارکت جامع HIV/ ایدز آفریقا (ACHAP)(1) را تشکیل داد.
دولت با راه اندازی برنامه ای به نام "ماسا"، واژه ای که به زبان ملی کشور "سپیده" معنی می دهد، خبر از عصری تازه داد. این برنامه نخستین ستاد ملی جامع در آفریقا بود که داروهای ضدویروسی را به طور رایگان در اختیار مبتلایان به HIV/ ایدز می گذاشت. در 2002، تنها یک درمانگاه در گابورون، پایتخت بوتسوانا وجود داشت. در 2005، 32 درمانگاه عمومی در سراسر کشور به منظور انجام آزمایش، ارائۀ مشاوره، و توزیع دارو باز شده بودند.
بنابر گزارش ACHAP، در نتیجۀ این اقدامات، درصد شهروندان بوتسوانایی که از وضعیت HIV خود اطلاع یافتند از 4.6 درصد در 2003 به 56 درصد در 2008 افزایش یافت. ACHAP تخمین می زند که در آخر 2008، 84 درصد از افراد مبتلا داروهای مورد نیازشان را دریافت می کردند. از طریق داروهای ضدویروسی برای زنان باردار و ترویج تغذیۀ بهتر، از میزان انتقال ویروس HIV از مادر به نوزاد به طور چشمگیری کاسته شد و در نتیجه موارد جدید ابتلای کودکان به این ویروس 80 درصد کاهش یافت.
شرکای بین المللی در ایجاد تغییرات نقش ایفا می کنند
با وجود پیشرفت های مهمی که در بوتسوانا صورت گرفته اند، دولت پزشکان کافی برای رسیدگی به شمار زیاد بیماران در دسترس ندارد؛ یکی از دلایل این امر "فرار مغزها" یا مهاجرت دانشمندان و کارشناسان فنی با مهارت به کشورهایی است که در آن از منابع بهتر و درآمد بالاتری برخوردار هستند.
بسیاری از نهادهای خصوصی و عمومی به این نیاز واکنش نشان داده اند، و با مقامات بهداشتی بوتسوانا در طرح های پژوهشی و کمک به ایجاد برنامه های آموزشی پزشکی همکاری می کنند. دانشگاه هاروارد، دانشگاه پنسیلوانیا و دانشکدۀ پزشکی بیلور برنامه های تبادلی در زمینۀ پزشکی و پژوهشی را با بوتسوانا آغاز کرده اند.
دکتر استیون گلاکمن، مدیر درمانگاه بیماری های عفونی دانشگاه پنسیلوانیا (UPenn) به منظور همکاری با ACHAP برای توسعۀ برنامۀ ملی بوتسوانا در2001 به گابورون رفت. گلاکمن گفت که او به این مسئله پی برده که برنامۀ HIV/ ایدز بوتسوانا فرصت بی نظیری برای آموزش عملی دانشجویان رشتۀ پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا است. در سال 2004، دانشگاه پنسیلوانیا و وزارت بهداشت بوتسوانا تذکاریه ای را امضاء کردند که موجب تشکیل یک مشارکت برای یک برنامۀ آموزشی و تبادل دانشجویی در بیمارستان پرینسس مارینا شد. این بیمارستان اکنون یکی از یزرگترین درمانگاه های HIV/ایدز در جهان است.
دکتر هاروی فریدمن، مدیر این مشارکت در مصاحبه ای با America.gov از آموزش، بهبود پایداری، و ایجاد توانایی و ظرفیت به عنوان اهداف اصلی دانشگاه پنسیلوانیا نام برد.
" ما می خواهیم تلاش هایمان مداوم و پایدار باشند. شما می توانید یک بیمار را درمان کنید، ولی نمی توانید ظرفیت ایجاد کنید. اهداف برنامۀ ما دراز مدت هستند."
پزشکان و دانشجویان در کنار مقامات پزشکی محلی و پرستاران کار می کنند، کنفرانس های آموزشی روزانه و در بخش های بیمارستان تعلیمات بالینی تشکیل می دهند. فریدمن گفت: "این برنامه از مراقبت بهداشتی از نظر تعداد بیماران فراتر می ورد، و بیشتر بر کیفیت درمان متمرکز است. در گذشته کنفرانسی در میان نبود؛ اکنون هر هفته جلسات آموزشی و چهار کنفرانس برگزار می شوند.
لوج سوکول- هِسنر به عنوان یک دانشجوی پزشکی با تخصص بهداشت عمومی جهانی در2001 در این برنامه شرکت کرد. او در مصاحبه ای با America.gov بر خاصیت همکاری، آموزش ها و الگوهای یادگیری مشارکت تاکید ورزید.
سوکول- هِسنر گفت: "من مطالب زیادی را از طریق گوش فرادادن به مردم، مطرح کردن پرسش های تمام نشدنی، و کنجکاوی آموختم. من نیز آموختم که مردم بوتسوانا چگونه به چالش ها و فرصت برای بهبودی خود می نگرند."
در اوت 2008، دانشگاه بوتسوانا نخستین دانشکدۀ پزشکی خود را افتتاح و نخستین دانشجویان مقطع لیسانس را در این کلاس ثبت نام کرد.
جاناتان سیلورمن، دانشجوی سابق رشتۀ پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا که در این برنامۀ تبادلی شرکت کرده بود، به America.gov گفت که به عنوان بخشی از تلاش "برای نگه داشتن پزشکان بوتسوانا در کشور، به جای صرف پول و فرستادن آنها به خارج از کشور" برای کار در دانشکدۀ پزشکی جدید به بوتسوانا بازمی گردد.
پیش از راه اندازی دانشکدۀ پزشکی جدید، بوتسوانا هر سال 50 دانشجو را برای تحصیل به دانشکده های خارج از کشور می فرستاد؛ فقط 10 درصد از این دانشجویان به کشور خود بازمی گشتند. در 2008-2007، 45 دانشجوی رشتۀ پزشکی برای تکمیل دورۀ انترنی خود به بوتسوانا بازگشتند.
سوکول- هِسنر که در زمینۀ طرح مشترکی پیرامون درک نقش رهبری پزشک با کارکنان دانشکدۀ پزشکی تازه تاسیس همکاری می کند، گفت: "این دانشجویان رشتۀ پزشکی رهبران آیندۀ بوتسوانا در زمینۀ پزشکی هستند."
او گفت: "امیدوارم که ترویج چنین روابطی بتواند راهی باشد که آمریکایی ها و آفریقایی ها بیاموزند چگونه می توان نظام های بهداشتی را در هر دو مکان بهبود بخشید."
برای اطلاعات بیشتر برای نام نویسی در دانشکدۀ پزشکی بوتسوانا، به تارنمای دانشکدۀ پزشکی دانشگاه بوتسوانا مراجعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر در بارۀ برنامه های تبادلی برای شهروندان غیرآمریکایی به تارنمای دفتر امور آموزشی و فرهنگی وزارت امور خارجه مراجعه کنید.