19 نوامبر 2009

کارشناسان شاهد بروز جنبش پایدار حقوق بشر در ایران هستند

هیئت کارشناسان خواستار اقدامات دراز مدت ایالات متحده در زمینه حقوق بشر و مسائل هسته ای شدند

هوارد سينکوتا
خبرنگار ويژه

واشنگتن – بنا بر نظر کارشناسان و سیاستمداران شرکت کننده در میز گرد 4 نوامبر در ساختمان کاپیتول[i]، برای غلبه بر شک و عدم اعتمادی که از دیرباز وجود داشته است، ایالات متحده باید روندی دراز مدت، با تعامل شکیبانه با ایران در مورد طیف گسترده ای از موضوع ها از جمله سیاست های هسته ای و حقوق بشر را در پیش گیرد.      

این کنفرانس با حمایت شورای ملی ایران و آمریکا[ii] در سی امین سالگرد اشغال سفارت آمریکا و گروگان گیری در سفارت ایالات متحده در تهران، برگزار گردید.   

در این میز گرد، هادی قائمی، مدیر موسسۀ مبازه جهانی برای حقوق بشر در ایران[iii] گفت که آنچه که در ایران اتفاق افتاده است جنبش گسترده و مسالمت آمیز حقوق مدنی به جای نوعی مخالفت ساده سیاسی است.   

وی افزود: "این جنبش هنوز سعی در یافتن شکل و محتوای خاص خود دارد. به یُمن وجود فن آوری تلقن و اینترنت هر فرد، خود یک رهبر است، و هر کس یک رسانه به شمار می آید.    

حتی در هنگام صحبت او، تلفن های همراه و دیگر وسایل ارتباطی در حال انتقال پیام های مهیج هزاران تظاهر کننده مسالمت آمیز در تهران بودند، که بسیاری از آنان دستبندها و روسری های سبز بر تن داشتند، که مورد حمله پلیس و شبه نظامیان بسیج، با استفاده از باتون و گاز اشک آور، قرار گرفتند.   

تظاهرات مخالفان در مقابل تظاهرات رسمی حکومتی به مناسبت سالگرد اشغال سفارت برگزار شد. مقامات، همانند گذشته، به سوزاندن پرچم و بیان شعارهای "مرگ بر آمریکا" پرداختند. اما این بار بر اساس اخبار رسیده، آنها با تظاهر کنندگان مخالفی مواجه شدند که فریاد می زدنند "مرگ بر دیکتاتور."  

جنیو عبدو[iv] خبرنگار سابق نشریۀ خاورمیانه و تحلیلگر مسائل ایران در بنیاد سنچری[v] و از اعضای میز گرد گفت: "هنوز هم مردم شجاع برای مقابله با نیروهای بسیار، به خیابان ها می روند." 

پرزیدنت اوباما، در واشنگتن بیانیه ای را انتشار داد که در آن خواست خود از ایران برای پشت سر گذاردن گذشته و ایجاد رابطه ای جدید بر اساس احترام متقابل و عدم دخالت در امور داخلی ایران را تکرار کرد.     

رئیس جمهوری اظهار داشت: "ایران باید انتخاب کند. آنچه که ما در سی سال گذشته از ایران شنیده ایم مخالفت بوده است. اکنون سوال این است که آنان انتظار چه آینده ای را دارند؟"   

پویایی سیاسی 

یکی دیگر از شرکت کنندگان در میز گرد گفت که دولت ایران با چالش پیش بینی نشده ای از سوی مخالفان، که گروه های گسترده ای از جامعه را در بر گرفته – ولی هنوز به یک جنبش انقلابی تبدیل نشده است -- مواجه است. مهرزاد بروجردی، استاد مدرسه ماکسول دانشگاه سیراکیوز[vi] در نیویورک است. 

بروجردی بیان داشت، "من، به عنوان کسی که در انقلاب 1979 شرکت داشته ام، می توانم بگویم که اشتیاق زیادی برای از هم گسیختن عمیق جامعه، که در دوران انقلاب رخ داد، وجود ندارد. آنها مطمئناً علاقه ای به نظام موجود ندارند، ولی آنها تغییرات تدریجی را ترجیح می دهند."    

عبدو موافق است که قدرت این جنبش تا حد زیادی از خصوصیت غیر خشونت آمیز آن سرچشمه گرفته است و این خصوصیت به آن امکان می دهد که زمینه های با ارزش اخلاقی خود را حفظ کند و اظهار داشت که "دولت اسلامی دیگر اسلامی نیست."   

عبدو گفت، با این حال، قطبی شدن جامعه در ایران، بین طرفداران جنبش حقوق مدنی مخالف، و دولتی که به سرعت تحت سلطه نظامیان و سپاه پاسداران انقلاب قرار می گیرد، در حال شکل گیری است.   

بروجردی وضعیت فعلی سیاسی را به عنوان "سونامی[vii] سیاسی" توصیف کرد، اما گفت که مخالفان، تمایلی به انقلاب ندارند زیرا آنها می دانند که هر کس بهای سنگینی به صورت از دست دادن زندگی و مایملک افراد، باید برای آن پرداخت کند. 

هر سه شرکت کننده در میزگرد در این مورد توافق داشتند که مخالفان در جستجوی حمایت اخلاقی از سوی دولت اوباما هستند، بر این نکته نیز توافق داشتند که تحریم گسترده تنها به تقویت دولت خدمت خواهد کرد.

رهنمود هایی برای سیاست ایالات متحده

در میزگرد دوم، با تمرکز بر گزینه های سیاسی ایالات متحده، دو نفر از دیپلمات های قدیمی این کشور شرکت داشتند که عبارت بودند از توماس پیکرینگ[viii]، سفیر سابق و معاون وزیر امور خارجه در امور سیاسی؛ و جان لیمبرت[ix]، سفیر سابق، محقق مسائل ایران و گروگان سابق در تهران به مدت 14 ماه. آنان با گرگ تیلمان[x]، کارشناس کنترل نظامی، همراهی می شدند.   

لیمبرت گفت که وی از جدایی 30 ساله بین ایران و ایالات متحده متعجب است و پیکرینگ هشدار داد که مسیر دیپلماتیک زمانبر و پر از تناقض خواهد بود. 

پیکرینگ بیان نمود که ایالات متحده باید شکیبایی پیشه کند. برای دستیابی به توافق، وی این ضرب المثل را مطرح کرد که "بد می خواهید، بد می بینید."   

لیمبرت گفت: "عکس العمل پرزیدنت اوباما در مورد خامنه ای، رهبر نظام، با سرگردانی مواجه است. معامله با دشمن ساده و شفاف ساده است – اما اوباما دشمن نیست، وی یک رقیب است. خامنه ای مجبور به برخورد منطقی در مقابل عموم است که این موضوع موجب بی اعتبار شدن دولت می شود."    

لیمبرت تصمیم دولت اوباما مبنی بر مذاکرات باز و بدون قید و شرط با ایران را تائید نمود و بر اهمیت برقراری "برنامه کار بزرگ" و همکاری به سوی تغییرات انقلابی، مانند عملی که در مورد ایالات متحده با چین اتفاق افتاد، تاکید کرد.   

وی گفت که این مذاکرات باید در برگیرنده موضوع هسته ای، حقوق بشر و مسائل سیاسی منطقه ای، همراه با مشارکت کامل جامعه بین المللی، به خصوص گروه 1+5 (پنج عضو دایمی شورای امنیت سازمان ملل و آلمان) باشد.   

تیلمان، از سازمان کنترل نظامی[xi] اظهار نمود که موانع بر سر راه موافقتنامه وین، در باره انتقال اورانیوم به خارج از کشور، امری سیاسی است.   

وی پیشنهاد کرد یک راه حل این است که ایران ذخایر اورانیوم خود را به کشور مورد اعتماد خود، مانند ترکیه، منتقل کند که از آن حفاظت خواهد کرد تا به صورت مرحله ای برای غنی سازی مناسب برای مصارف پزشکی، به روسیه و یا فرانسه انتقال یابد.    

هر سه شرکت کننده در میزگرد تردید عمیق خود را در باره کارآیی تحریم اقتصادی بیان کردند. پیکرینگ گفت که به جای تحریم اقتصادی، نتیجه تقابل ایران با جامعه بین المللی باید انزوای سیاسی باشد.   

پیکرینگ و تیلمان، ضمن بیان نگرانی و عدم اطمینان عمیق خود به برنامه هسته ای ایران، فکر می کنند که رهبری ایران هنوز تصمیم قطعی برای توسعه سلاح های هسته ای دارند.   

پیگیرینگ گفت وظیفه ایالات متحده اکنون "انجام مذاکرات با دولت و گوش فرا دادن به مردم است."