01 ژوئيه 2009

سخنی در تأیید دادرسی با حضور هیأت منصفه

دادرسی هایی که با حضور  هیأت منصفه صورت می گیرند، نه تنها در جامعه  به احکامی که برای پرونده های دادگاه صادر می شود ، اعتبار می بخشد ، بلکه به نظر می رسد اعضای هیأت منصفه را به شهروندان بهتری تبدیل می کنند . نیل ویدمار

راسل ام. رابینسن،استاد دانشکده حقوق ،  در دانشگاه دوک  در کارولینای جنوبی و همکار والری هانس  در نگارش کتاب هیأت های منصفه امریکایی : رأی   ، چاپ سال 2007 است. این مقاله در شماره ژوئیه 2009 نشریه الکترونیکی امریکا ، تحت عنوان "کالبد شکافی یک دادرسی با حضور هیأت منصفه " درج شده است .

 

نوشته نیل ویدمار

 

هیأت منصفه یک نهاد منحصر به فرد است . دوازده و گاهی حتی فقط شش شهروند معمولی که هیچ گونه دانش حقوقی ندارند ، برای شنیدن دلایل درباره یک دعوای اجتماعی یا جنایی مهم فراخوانده می شوند . با آنکه قاضی دادگاه تصمیم می گیرد آنان چه دلایلی را می توانند بشنوند و طبق قانون آنان را هدایت می کند ، در پایان، خود شهروندان معمولی هستند که به تنهایی به رایزنی می نشینند و درباره گناهکار یا بی گناه بودن ، گاهی درباره این که چه کسی باید به مرگ محکوم شود ، یا در پرونده های اجتماعی ، چه کسی باید در یک دعوا ، که گاهی صحبت از چندین میلیون دلار پول درمیان است، پیروز شود ، نظر می دهند. اما آیا اعضای هیأت منصفه شایستگی و تعهد کافی برای اتخاذ چنین تصمیماتی دارند ؟ غالب شواهد حاکی از آن است که آری ،شایستگی دارند.

 

صدها مطالعه و بررسی ، کارایی و شایستگی اعضای هیأت منصفه را ارزیابی کرده اند . هری کالوین  و هانس زایسل   ، دو استاد دانشگاه شیکاگو ، در سال 1966 در مطالعه ای  که بر روی 3576 دادگاه جنایی و بیش از 4000 دادگاه اجتماعی انجام دادند ، از قضات دادگاه ها ، که همان دلایلی را شنیده بودند که هیأت منصفه شنیده بود ، می خواستند پیش از اینکه تصمیم هیأت منصفه را بدانند رأی خود را بدهند. در 80 درصد موارد رأی قضات و اعضای هیأت منصفه یکی بود .

 

اما آن 20 درصد باقیمانده چه می شود ؟ مطالعه نشان داد که اعضای هیأت منصفه ، در آن موارد دلایل و قوانین را درک کرده بودند اما صرفا ًزاویه نگاه آنها به قضیه و ارزش های آنان در مورد مسایل ، متفاوت از قضات بود . به طور خلاصه، اعضای هیأت منصفه معیارهای اجتماعی و قضات معیارهای حقوقی  و فنی  را در مد نظر قرار می دادند . یافته های آن بررسی بارها تکرار شده است .

 

با وجود این  ،در پژوهش های دیگر ، احکام هیأت منصفه در پرونده های سهل انگاری پزشکی  با قضاوت های مستقل از سوی پزشکان ، درباره احتمال وقوع بی مبالاتی مقایسه شده است . تصمیمات هیأت منصفه با قضاوت های پزشکان تا حد زیادی مطابقت داشته است . به علاوه اعضای هیأت منصفه اغلب از متهمان ، حتی هنگامی که بیماران به شدت آسیب دیده بودند، دفاع می کردند و این حاکی از آن بود که آنان در اتخاذ تصمیمشان تحت تأثیر همدردی قرار نمی گرفتند.

 

مصاحبه های مفصل و دقیق با اعضای هیأت منصفه پس ازصدور رأی در دادگاه هایی که در آنها کارشناسان دلایل پیچیده ای ارایه کرده بودند حاکی از تحلیل دقیق و موشکافانه بوده است . اعضای هیأت منصفه ای که با آنان مصاحبه شده بود ، می دانستند که کارشناسان در چارچوب فرایندی که در آن دو طرف مخالف وجود دارند انتخاب می شوند. آنان برای ارزیابی دلایل کارشناسان از روش های مناسبی مانند بررسی کامل بودن و سنجیدگی شهادت  ، مقایسه آن با شواهد دیگر در دادگاه و سنجش آن نسبت به آگاهی و تجربه خودشان در زندگی استفاده می کردند. به علاوه بررسی ها حاکی از آن است که اعضای هیأت منصفه در مشورت هایشان دیدگاه های فردی خود را درباره دلایل و شواهد با یکدیگرتلفیق می کنند و پیش از صدور رأی درباره ارزش های نسبی آن به بحث می پردازند.

 

طرح هیأت منصفه آریزونا

 

من در یک طرح غیر عادی درگیر بودم که در آن من و همکارانم در کار تحقیق ، از کل جلسات دادگاه و مشورت های واقعی اعضای هیأت منصفه در 50 پرونده اجتماعی دادگاه های آریزونا فیلم برداری کردیم . یافته های ما نتایج به دست آمده دردیگر بررسی های به عمل آمده درباره شایستگی اعضای هیأت منصفه را قویا ً تأیید کرد. مثلا ً، در دادگاهی اعضای هیأت منصفه از پزشکی که به نفع زنی شهادت می داد که در تصادف بین دو اتومبیل ، یک اولدزموبیل  و یک لینکلن  مجروح شده بود ، این سؤالات را مطرح کرده بودند:

 

•             چرا هیچگونه مدارک پزشکی قدیمی تر از دوسال پیش از وقوع تصادف وجود ندارد ؟

•             چه آزمایش ها یا معایناتی در کنار اظهارات شخص بیمار موجب تشخیص بیماری میگرن از سوی شما شد؟

•             علائم دقیق ابتلاء به میگرن در او ( یک مرد ، احتمالا ً یکی از رانندگان ) چه بودند ؟

•             چرا هیچگونه آزمایش دیگری برای رد احتمال وجود بیماری های عصبی دیگر صورت نگرفته است ؟

•             آیا میزان سروتونین در مغز او اندازه گیری شده است ؟

•             چه عواملی موجب می شود سروتونین به درستی عمل نکند ؟

•             آیا جراحی آخرین راه است ؟

•             ایندوثومایسین  چیست ؟ در صورت داشتن مشکلات مربوط به پروستات، آیا مشکلی به وجود می آورد ؟

 

پرسش هایی که از کارشناس بازسازی صحنه تصادف شاکی در همان پرونده به عمل آمده بود ، عبارت بود از :

 

•             با آنکه در مورد نحوه نشستن و میزان وزن او ( زن مجروح ) اطلاعی نداشتید، چگونه مطمئن هستید که به زانوی او صدمه وارد شده است ؟

•             آیا این عوامل تخمین  شما را درمورد سرعت 15 فوت در ثانیه  تحت تأثیر قرار می دهد ؟

•             اگر جسم متحرکی در حال حرکت بماند و او ( زن مجروح ) از قبل تا هنگام تصادف در حال حرکت بوده باشد ، این حرکت چگونه آغاز شده و شما  چه توضیحی برای آن دارید ؟

•             بلندی قد شخصی که شما در اتومبیل نمونه خود برای بازسازی صحنه تصادف نشاندید و مقدار وزن او چقدر است ؟

•             خطای  تخمین شما در مورد سرعت ده مایل در ساعت چیست ؟

•             آیا زمان 50 تا 70 هزارم ثانیه بر اساس تخمین اندازه تورفتگی است ؟

•             آیا شما نتیجه می گیرید که لینکلن سرعت اولدزمبیل را کم کرد و آنرا به سمت چپ راند و اگر چنین است شاکی چگونه به سمت راست و جلو حرکت کرد ؟

 

بررسی های ضبط شده هیأت منصفه های دیگر در این مطالعه همان میزان دقت و توجه به جزئیات را نشان داد.

 

عقل سلیم

 

برای باورکردن  این مسأله که گروهی 12 نفره از افراد غیر متخصص تحت رهبری یک قاضی که قانون را برایشان شرح می دهد ، می توانند در بررسی دلایل حقیقی و تصمیم گیری درباره یک پرونده بهتر از یک قاضی به تنهایی ، عمل کنند ، دلایل منطقی بسیاری وجود دارد.

 

دادرسی ها به طور معمول دربرگیرنده انبوهی از مسایل درباره رفتار انسانی هستند. به عنوان مثال ، در مورد پرونده های تجاوز یک  فرد آشنا ، عموما ً بیشتر این نگرانی وجود دارد که شاید رابطه جنسی بر اساس توافق بوده تا اینکه ناخواسته به وقوع پیوسته باشد . یک محاکمه به خاطر قتل اغلب دارای شواهد واضحی از وقوع  یک قتل است اما پیرامون این مسائل دور می زند که آیا با نقشه قبلی انجام شده ، به طور ناگهانی صورت گرفته ، در دفاع از خود بوده یا متهم به لحاظ روانی بیمار بوده است.

 

چرا ما باید فرض کنیم که قضات برای تصمیم گیری در مورد اعتبار شاهدی که ادعا می کند متهم فردی را به مرگ تهدید کرد یا اینکه او (یک زن ) برنامه پیچیده ای برای افزایش بهای سهام اجرا می کرد ، بهتر از هیأت منصفه هستند ؟

 

متغیرهای فرهنگی در هر تصمیم دادگاه ، ازسوی قاضی یا هیأت منصفه فراوانند. بنابراین ، در یک پرونده قتل مربوط به یک قربانی و یک متهم آفریقایی-آمریکایی ، آیا هیأت منصفه ای متشکل از حداقل تعدادی عضو آفریقایی-آمریکایی ، بهتر از یک قاضی سفیدپوست که در یک شهرک سفید پوستان رشد کرده قادر به  درک اهانت اظهار شده از سوی قربانی که متهم را واداشت تا ادعا کند که زندگی وی در خطر بوده ، خواهد بود ؟

 

در یکی از دادرسیها با حضور هیأت منصفه در آریزونا راجع به یک شاکی اسپانیایی که در تصادف اتومبیل مصدوم شده بود ، یک عضو هیأت منصفه اسپانیایی به اعضای دیگر گفت که مردم اسپانیا معمولا ً یک پزشک متخصص استخوان ( ارتوپدیست) را به یک پزشک ( عمومی ؟ ) ترجیح می دهند ، این خود احتمالا ً توضیحی است برای این که چرا شاکی به توصیه ادامه درمان توسط یک پزشک عمل نکرد.

 

در محاکمه دیگری ، دو عضو هیأت منصفه که سابقه تعمیر اتومبیل داشتند توانستند توضیح دهند که چگونه یک کامیون آتش گرفته و خانه ای را سوزانده بود.

 

به طور خلاصه ، سوابق متفاوتی که اعضای هیأت منصفه با خود به محل کارشان می برند می تواند به آنان درک شهودی بهتری از حقایق نسبت به قاضی ؛ یک قاضی که شاید تجربه عملی اندکی در مورد محیط خاصی که وقایع مورد بحث در آنها به وقوع پیوسته داشته باشد دادگاه بدهد ، .

 

بررسی نقدها

 

نقدهایی که از دادرسی های هیأت منصفه می شود اغلب به برخی پرونده های خاص اشاره دارد . یکی از آنها ، پرونده  معروف یک دعوا در ارتباط با مسئولیت مربوط با تولید کالا بود که از سوی زنی 79 ساله طرح شده بود. این زن با ریختن قهوه داغ رستوران زنجیره ای مک دونالد روی خودش ، دچار سوختگی شده بود. حکم هیأت منصفه مبنی بر پرداخت خسارت تنبیهی 7/2 میلیون دلاری به این زن ،  بحث هایی را درباره آنچه برخی از مردم آنرا دعوی های سبکسرانه تلقی می کنند ، برانگیخت .

 

با این حال شاید اغلب مردم دلایلی را که اعضای هیأت منصفه باید درباره این پرونده مد نظر قرار می دادند نمی دانند :

•             مک دونالد برای ارضای خاطر مشتریان ، قهوه خود را 20 درجه داغ تر از میزان درجه حرارت توصیه شده توسط تولید کننده به فروش می رساند.

•             آن زن دچار سوختگی از نوع درجه 2 و 3 در ناحیه تناسلی خود شده بود که نیاز به جراحی گسترده و پیوند پوست داشت.

•             مک دونالد پیش از این واقعه نیز 700 شکایت درباره قهوه خود دریافت کرده اما هرگز با یک متخصص سوختگی مشورت نکرده بود .

•             شهادت مدیران اجرایی مک دونالد در دادگاه ، به طوری که گفته شده، حاکی از تکبر و خودپسندی و بیانگر مقاومت دربرابر تغییر راهبرد  بازاریابی آنان بود ( با این حال پس از حکم دادگاه مک دونالد میزان حرارت قهوه خود را کاهش داد) .

•             رأی تنبیهی 7/2 میلیون دلاری هیأت منصفه برابر با فقط دو روز فروش قهوه مک دونالد بود. به علاوه ، قاضی میزان مبلغ این خسارت تنبیهی را به 480 هزار دلار کاهش داد.

 

پرونده مک دونالد همچنین یادآور آن است که محاکمه توسط هیأت منصفه  درواقع " محاکمه توسط قاضی و هیأت منصفه" است و اینکه قاضی بر شواهدی که اعضای هیأت منصفه می شنوند نظارت دارد ، آنان را در مورد قانون هدایت می کند و پیش از اینکه رأی آنان به عنوان قضاوت دادگاه به ثبت برسد ، آنرا به دقت مورد بررسی قرارمی دهد .

 

بسیاری از انتقادهای صورت گرفته از احکام اجتماعی و جنایی هیأت منصفه که در روزنامه ها و تارنماها ها انعکاس می یابد ، به همین ترتیب فاقد بررسی دقیق هستند. هیأت منصفه نیزمانند قضات یا هر تصمیم گیرنده دیگری ممکن است اشتباه کنند اما شواهد جدی و واضح نشان دهندۀ آن است که به طور کلی، هیأت های منصفه فوق العاده خوب عمل می کنند. وبررسی های قضات امریکایی که مسئول دادگاهها هستند حاکی ازحمایت قاطع و پرشور آنان از نظام هیأت منصفه است .

 

جرم ، سهل انگاری و جامعه

 

دادرسیها به وقایعی مربوط می شوند که جامعه ای را که این دادرسیها  در آن به وقوع می پیوندند تحت تأثیر قرارمی دهند. داشتن اعضایی از جامعه که در مورد گناهکار یا بی گناه بودن ، یا این که کسی سهل انگاری کرده یا نا تصمیم می گیرند ، به حکم به خصوص هنگامی که پرونده بحث انگیز است،. مشروعیت می بخشد

 

در بررسی های بسیاری که طی چهار دهه گذشته انجام داده ام ، اعضای بالقوه هیأت منصفه پیوسته می گویند که تمایل داشتند رأی یک هیأت منصفه راکه ادله را در در دادگاه می شنیدند ، حتی هنگامی که آن رأی با دیدگاههای شخصی شان که نشأت گرفته از گزارش تلویزیون و روزنامه  درباره آن پرونده بوده ، در تضاد باشد، بپذیرند .

 

پژوهش های اخیر نیز با  اطمینان نشان داده است که پس از آنکه افراد در یک هیأت منصفه خدمت می کنند ، نه تنها درک بهتری از نظام حقوقی کسب می کنند بلکه در فعالیت های اجتماعی بیشتری حضور می یابند و بیشتر تمایل به داوطلب شدن برای خدمات اجتماعی دارند.

به طور خلاصه ، شواهد روشن حاکی از آن است که اعضای هیأت منصفه نه تنها  تصمیم گیرند گانی شایسته هستند بلکه نظام هیأت منصفه نیز نهاد دمکراتیک با اهمیتی است.

 

نظرات بیان شده در این مقاله لزوما ً دیدگاهها یا سیاست ها ی دولت امریکا  را منعکس نمی کنند.