27 مارچ 2009

اجتماع سازان چه می کنند؟

نوشتۀ کتی پارتریج

 

میلیون ها شهروند آمریکای ازاجتماع سازان استفاده کرده اند تا بیاموزند چگونه دولت ها را وادار سازند تا کارها را به درستی انجام دهند.

 

کتی پارتریج مدیر عامل سرمایه گذاران بین مذهبی  است، شبکه ای از اعطا کنندگان کمک های مالی، مذهبی و غیر مذهبی  که برای توسعۀ زمینۀ اجتماع سازی بر مبنای شورا کار می کنند. این مقاله در شمارۀ آتی مجله الکترونیکی آمریکا، راه های صلح آمیز به سوی تحولات اجتماعی ، منتشر می شود.

 

باراک اوباما در مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری سال 2008، تجربه اش را به عنوان فردی اجتماع ساز در شیکاگو، به عنوان شاهدی بر این مدعا مطرح نمود که وی مشکلات کارگران عادی را درک می کند.

 

سارا پالین ، فرمانداری که از حزب جمهوری خواه نامزد سمت معاونت رییس جمهور شده بود و پیش از آن سمت شهردار را داشت، گویا سعی کرده بود این تجربه را کم اهمیت جلوه دهد. وی گفته بود، " شهردار یک شهرک نوعی اجتماع ساز است اما مسئولیت های او واقعی است."

 

در واقع کار یک اجتماع ساز به حد کفایت دارای مسئولیت هایی واقعی است.

 

اجازه دهید با بیان یک داستان شروع کنیم: زنانی از اهالی محل به دیدن "اجتماع ساز" جدید رفتند. شنیده بودند که او کارها را سر و سامان می دهد و آنها مشکل های بسیاری در محله شان داشتند- مدارس نامناسب، خانه های معتادان، خیابان های  پر از زباله، خدمات بهداشتی نامناسب و غیره. آنها در دفتر ساده و شلوغ او نشستند و شکایت هایشان را بیان کردند و اجتماع ساز گوش کرد.

 

او گفت: "این مشکلات واقعاً وجود دارند"

 

زنان گفتند، "خوب شما برای رفع این مشکلات چه کاری می خواهید انجام دهید؟" زنان از پاسخی که شنیدند مات و مبهوت شدند: "هیچ کار" اجتماع ساز افزود، این ها مشکل های من نیستند، مشکل های شما هستند، بیایید درباره این حرف بزنیم که شما می خواهید چه کاری برای رفع آنها انجام دهید."

 

این داستان واقعی خلاصه ای است از آن چه که یک اجتماع ساز انجام می دهد و انجام نمی دهد. یک اجتماع ساز "کارها را سر و سامان نمی دهد"- خدمات ارایه نمی دهد یا سخنرانی های تأثیر گذار نمی کند. یک اجتماع ساز، از طریق کمک به کسانی که تحت تأثیر قرار گرفته اند، به مشکل ها و بی عدالتی هایی حمله می کند که بر مردم کم درآمد و متوسط وارد می آید و به آنها کمک می کند تا با هم به نحوی عمل کنند که خودشان تغییرها را به وجود آورند. این اصل اساسی، قانون استوار سازمان دهی است: "هرگز کاری را که دیگران خودشان می توانند برای خود انجام دهند، انجام نده."

 

اجتماع سازی، عمل حساب شده بسیج کردن و قدرت دادن به رهبری در اجتماع است: متحد کردن مردم برای بیان مشکل ها، پدید آوردن ماهرانه راه حل ها و تحت تأثیر قراردادن تصمیم گیرندگان برای بهبود زندگی اهالی محل، شهر یا گروهی اجتماعی – اقتصادی.

 

بسیج رهبران

اجتماع سازان توان رهبری اجتماع را باز می یابند و پرورش می دهند، نه این که خود سخنگو شوند، یا به تنهایی در مورد یک مسئله کار کنند. دلیل آنان این است که اعتقاد دارند این حق دمکراتیک مردم است که در تصمیم گیری درباره مسایلی که بر آن تأثیر دارد نقش داشته باشند.

 

فرد راس  یک اجتماع ساز آموزش دیده بود که در محله ای مکزیکی در کالیفرنیا در دهۀ 1960 کار می کرد و شاهد شرایط اسف بار زندگی و درآمد ناچیز برای انجام کار سخت بود. او در آنجا سزار چاوز  را ملاقات کرد، مردی جوان و دارای چند فرزند. چاوز ابتدا وقتی راس از او خواست که یک رهبر شود خشمگین شد. چاوز بعدها گفته بود که چگونه راس را به خانه اش دعوت کرده بود تا اهالی محل را ملاقات کند و در واقع قصد ترساندن و فراری دادن راس را داشت. "اما او شروع به صحبت کرد و هر چه بیشتر می گفت، چشمان من گشادتر می شد... چند مردی که در آن موقع کاملاً مست بودند هنوز هم می خواستند همان معامله را با مرد بکنند، اما ما آنها را دست به سر کردیم. یارو حرف های مهمی می زد و من می خواستم بشنوم که چی می خواست بگوید."

 

راس احساس کرد که چاوز استعداد رهبری اجتماع را دارد، پس بارها و بارها به  آن جا بازگشت و سعی کرد چاوز را به دفاع از آن چه به آن باور داشت، دعوت کند تا این که چاوز هم باور کرد توان رهبری را دارد. چاوز بعدها قهرمان عدالت اجتماعی شد و اتحادیۀ کاگران متحد مزارع را رهبری کرد. این اتحادیه با کشاورزان قراردادهای کار عادلانه منعقد کرد. وی الهام بخش بسیاری از جنبش های اجتماعی آمریکا علیه جنگ ویتنام و حقوق اقلیت ها و زنان بود.

 

اجتماع سازان مردم را متحد می کنند تا مشکل ها را مشخص کنند. آنان به جای ارایۀ خدمات اجتماعی طی مراحلی مردم را وادار می کنند با یک دیگر صحبت کنند و دربارۀ مسائل به طور جمعی عمل کنند، اعتماد به نفس پیدا کنند و در این روند مهارت های شهروندی کسب کنند.

 

آنان با صحبت کردن با مردم به طور فردی یا در دیدارهای خانگی در می یابند که چه کسی استعداد رهبری و تشخیص مشکل های اساسی را دارد و بدین ترتیب یک عملیات سازماندهی شده را آغاز می کنند.شرکت کنندگان با حمایت اجتماع سازخود، علایق و ارزش های مشترک خود را تعریف می کنند و سپس به طور گروهی و علنی برای ایجاد تغییرهای مدنی دست به تلاش و فعالیت می زنند.

 

هنگامی که این رهبران جدید اجتماع با هم کار می کنند روابط محکم تری در نهادهای خود همچون، کلیساها، مدارس ومحله شان با مردم برقرار می کنند. وقتی آنان کشف می کنند که ورای اختلافات مذهبی، نژادی و طبقاتی، در نهادها یا محله های دیگر منافع مشترک دارند، ارتباط برقرار می کنند. این فرایند سازمان دهی می تواند برای ایجاد تغییرهای مثبت در افراد، اجتماع ها و درابعاد بزرگتر درجامعه قدرت دگرگونی به وجود آورد.

 

پول یا مردم

طبق اصل دوم سازمان دهی، قدرت یا از پول سازمان یافته نشأت می گیرد یا از افرد سازمان یافته. از آنجا که جماعت فقیر پول ندارند، سازمان دهندگان باید به مردم متکی باشند.

 

ارنستو کورتز  هنگامی که در دهۀ 1970 به زادگاهش در سن آنتونیو  واقع درتگزاس بازگشت از این که بخش اسپانیایی زبان فقیرتر شهر فاقد امکانات دیگر بخش ها بود خشمگین شد. در واقع هنگامی که باران می بارید خیابان ها چنان به زیر آب می رفت که حتی یک کودک غرق شده بود. کورتز به عنوان یک سازمان دهندۀ آموزش دیده در شبکۀ سازمان دهی ملی بنیاد مناطق صنعتی  (IAF)به کلیساهای کاتولیک محلی رفت و محله های کشیش نشین را برانگیخت تا حکومت محلی را تحت فشار قرار دهند که زیر ساخت های خیابان ها و مجرای فاضلاب را به طور اساسی اصلاح کنند و امنیت مردم را بهبود بخشند.

 

کورتز پس از کسب موفقیت هایی در سن آنتونیو، در سراسر محله های فقیر نشین تگزاس از شهر هوستون  گرفته تا مکزیکی نشین های حاشیه شهر  یا روستایی نشین های مرز مکزیک کار کرد و الگویی جدید و در ابعاد بزرگتر از سازمان را پدید آورد که بسیاری از نهادها را متحد ساخت و توانست در سطح مسایل ایالتی عمل کند. آنان 8 میلیون دلار برای برنامۀ بودجۀ تکمیلی 1997-98ا ایالت برای مدارس آلیانس   IAF استقراض و سرمایه گذاری کردند ؛ بودجه ای 12 میلیون دلاری برای آموزش دراز مدت برای کمک به خانواده های نیازمند  (TANF) پدید آوردند ؛ و اوراق قرضه ای به ارزش 250 میلیون دلار در اوراق قرضۀ ایالتی برای آب رسانی به مکزیکی نشین ها و ساخت شبکۀ فاضلاب در این منطقه در طول مرز تگزاس – مکزیک تخصیص دادند.

 

کورتز از آن پس توان خود را معطوف به لس آنجلس نمود، جایی که دیدار افتتاحیۀ سازمان IAF و ONELA در سال 2004 بیش از 12 هزار نفر جمعیت داشت و مبارزاتی را با هدف پاکسازی زباله های سمی نزدیک مدارس و بهبود روشنایی خیابان ها و تصویب یک میلیارد دلار اوراق قرضه قابل خرید مسکن آغاز کرد.

 

سازمان دهندگان با رهبری یک گروه، برای مؤثر ساختن مبارزات عمومی و تبدیل نگرانی ها به موضوع هایی که قابلیت پیروز شدن دارند، کار می کنند. انجمن جوامع سازمان یافته برای اصلاحات روز  (ACORN) دارای شبکه ای بیش از 400 هزار خانواده عضو در بیش از صد شهر است که در بسیاری از زمینه ها فعال است. مثلا هنگامی که طوفان کاترینا ، نیواورلئان  را چندین روز زیر آب برد، سازمان دهندگان محلی این انجمن که بسیاری از آنان خود خانه هایشان را از دست داده بودند، و در پناهگاه های اضطراری پراکنده شده بودند، با استفاده از تلفن های همراه اعضای پراکنده انجمن را پیدا کردند و به سراغ مسئولین شهری ودولتی رفتند تا بر رفتار عادلانه دولت با مردم نیازمند برای بازسازی شهرتاکید کنند. گرچه تمام تقاضاهای آنان برآورده نشد اما موفق شدند برای بازسازی محله های تخریب شده مبالغی به دست آورند و به هزاران نفر از ساکنین کمک کردند که به خانه هایشان باز گردند.

 

همۀ سازماندهی ها به صورت محلی صورت می گیرد اما مفهوم این مطلب این نیست که حجم آن کوچک باقی می ماند. درشهر سن خوزه  واقع در کالیفرنیا، اجتماع سازان شبکۀ ملی پی آی سی او  سازمان های اجتماعی مذهبی دریافتند که بسیاری از خانواده ها به دلیل بودجۀ ناکافی دولت برای درمانگاه های عمومی، از مراقبت های بهداشتی بی بهره اند. آنان از طریق کلیساها ی محلی سازمان یافتند تا مقام های ایالتی را تحت فشار قرار دهند تا سیاست ها را تغییر دهند و سپس این مبارزه را به گروه های دیگر وابسته به انجمن پی آی سی او در سراسر کالیفرنیا سرایت دادند. طی سال ها انجمن پی آی سی او کالیفرنیا، ائتلافی را به وجود آوردند که 4/13 میلیارد دلار افزایش بودجه برای آموزش و بهداشت تأمین کرده است.

 

گروه های اجتماع ساز تقریباً به هر بی عدالتی اجتماعی که بر کیفیت زندگی افراد کم درآمد و متوسط تأثیر می گذارد می پردازند: مراقبت های بهداشتی کودکان، دستمزدها، اصلاح امور مهاجرت، مسکن ارزان قیمت، مدارس پیشرفته، امنیت محلی، آموزش شغلی و غیره.

 

در دسامبر2008، بیش از 2500 سازمان دهنده و رهبر اجتماع، از سراسر آمریکا جمع شدند تا با والری جرت   مشاور ارشد اوباما، رئیس جمهور برگزیده وقت، ملاقات کنند تا برای گنجاندن مسائلشان دربرنامه اصلاحات اقتصادی رئیس جمهور پافشاری کنند: ممانعت از اسقاط حق دعوی مسکن و ملزم ساختن بانک های دریافت کنندۀ یارانه دولتی به اعطای امتیاز ؛ اصلاح نظام ناکارآمد مراقبت های بهداشتی آمریکا، به خصوص تضمین برخورداری همه کودکان از این خدمات ؛ و گنجاندن آموزش مهارت های شغلی که متضمن دریافت حقوق کافی برای یک زندگی معمولی باشد.

 

با حقوق یا بدون حقوق

اجتماع سازان از کجا می آیند؟ آنها ممکن است ساکنین محلی باشند که، بدون حقوق و صرفاً به دلیل اعتقادات و باورهایشان،هم محلی هایشان را متحد می کنند تا اقدام کنند . آنها اغلب رهبران مذهبی محلی هستند و در میان مردم عادی در مقیاس کوچک مشغول هستند که تقریباً در هر جمع آمریکایی تشکیل می شود. اما تشکیل اجتماع درآمریکا ممکن است یک شغل در مقیاس بزرگتر نیز باشد. آن نوع اجتماع سازی از کار سل آلینسکی  آغاز شد. وی روش هایی را بر مبنای سازمان دهی اتحادیه رادیکال در نواحی متروکه حوالی شیکاگو در دهه 1930 به کار گرفت. آلینسکی گروه های قومی مختلف را دور هم جمع کرد تا برای دریافت عادلانه خدمات شهری از جمله مبارزه ی پلیس با جرم و جنایت ودریافت وام بانکی عادلانه مبارزه کنند.

 

امروزه صدها مرد و زن از تمام گروه های سنی و نژادی، زندگی خود را از راه سازماندهی اجتماعی تأمین می کنند. دستمزد آنها از مقرری که اعضای سازمان هایی که آنها برایشان کار می کنند و نیز از هدایای کلیسا و بنیادهای خصوصی تامین می شود. بسیاری از سازمان دهندگان از میان اعضا جذب می شوند و برخی دیگر درکلاس های آموزشی که شبکه های سازمان دهی محلی درمحوطه دانشگاه ها تشکیل می دهند شرکت می کنند و یا از طریق جنبش های کارگری جذب این کا ر می شوند.

امروزه اجتماع سازان درآمریکا ممکن است روی یک موضوع واحد کار کنند یا یک قشر اجتماعی مانند معلولین را متحد سازند. اما معمولاً جنبش سازمان دهی اجتماعی تعمداً چندوجهی، چند حوزه ای، میان مذهبی و میان طبقاتی است.

رئیس جمهور اوباما تجربه خود را در سازمان دهی بر مبنای تشکیلات کسب نمود که فدراسیون هایی از گروه های عضو همچون کلیساها، مدارس و حتی لیگ های فوتبال را متحد می سازد. وی در اوایل دهۀ 1980، پیش از ورود به دانشکده حقوق، در بخش جنوبی شیکاگو، درارتباط با شبکۀ سازماندهی ملی بنیاد گامالیل ، که امور آموزشی ونظارت سازمان ها در 20 ایالت را بر عهده داشت، کار می کرد. اوباما پس از فارغ التحصیل شدن از دانشکده حقوق به ایلینوی  بازگشت و ارتباط خود را با سازمان دهی حفظ کرد. می گویند او با همسرش میشل ضمن همراهی او به یک جلسۀ آموزش سازماندهی درزیر زمین یک کلیسا آشنا شد.

 

اوباما طی مبارزات انتخاباتی سال 2008 به برخی از مشاوران خود در اجتماع سازی روی آورد تا مبارزه ای مؤثر برای ایجاد تحول را شکل دهد. وی ابزارهای اجتماع سازی همچون ایجاد ارتباط فرد به فرد، دیدارهای خانگی و گروه های محلی را با هم تلفیق کرد.

 

طی دهۀ گذشته، سازمان دهی اجتماع شاهد توسعۀ چشمگیری از لحاظ تعداد مناطق جغرافیایی و موسسه های درگیر، تنوع روش های به کار رفته و ارتقاء خدمات مؤثرو سیاست های عمومی بوده است. اجتماع سازی اکنون، با عضویت هزاران مؤسسه و میلیون ها شهروند، در مقیاسی وسیع عمل می کند که جنبش های اجتماعی آمریکا به ندرت به آن دست می یابند.

 

نظرات ابراز شده دراین مقاله لزوما منعکس کنندۀ  دیدگاه ها یا سیاست های دولت آمریکا نمی باشد.