06 می 2008
پرورش "قهرمانان توسعه" مؤسسه ی چالش هزاره
در سال 2002 ، پرزیدنت بوش فراخوانی برای "پیمان جدید توسعه ی جهانی" ترتیب و پیشنهاد تشکیل مؤسسه ی چالش هزاره (MCC) را داد. در ژانویه ی سال 2004، با حمایت کامل دو حزب، کنگره ی آمریکا MCC را ایجاد کرد و یک بیلیون دلار در آغاز و در سال های بعد 1,4 و 1,7 بیلیون دلار برای آن ، کمک های خارجی آن، و حساب چالش هزاره (MCA) تأمین بودجه نمود . این مؤسسه، رشد پایدار اقتصادی که مؤثر در کاهش فقر باشد را از طریق سرمایه گذاری در کشاورزی، آموزش و پرورش، توسعه ی بخش خصوصی، و ظرفیت سازی تأمین می کند.
جان دانیلوویچ، مدیر اجرایی مؤسسه ی چالش هزاره و سفیر سابق آمریکا در برزیل و کوستا ریکا، در مورد نقش خاص MCC در مبارزه با فساد در سراسر جهان، با نشریه ی الکترونیکی آمریکا به صحبت نشست.
سؤال: MCC چه نقشی در مبارزه با فساد در جهان ایفا می کند و چه تدابیری برای مبارزه با فقر دارد؟
دانیلوویچ: MCC محرکی برای دولت هاست تا سیاست های ضد فساد را در پیش بگیرند و نهاد های ضد فساد را تقویت کنند و خود را با کمک های ما که بسته به موقعیت و شرایط خاص هر کشور در اختیار قرار داده می شود، مطابقت دهند. تا به امروز، هیئت مدیره ی مؤسسه ی ما موافقت خود را برای برنامه های کمک رسانی در اقدامات ضد فساد، که معادل بیش از 200 میلیون دلار است اعلام کرده؛ این کمک های مالی به کشور هایی از قبیل فیلیپین، اوکرایین، مولداوی، پاراگوئه، آلبانی، تانزانیا، مالاوی، اندونزی، و زامبیا تعلق گرفته است. معمولا ً این برنامه ها شامل اصلاحاتی در ادارات مالیاتی، اداره ی پلیس، دادگاه ها، نظام وظیفه، اداراتی که با فساد در سطوح بالا سرو کار دارند، و ادارات ممیزی دولت می گردد. MCC ، با کار در این کشور ها و پرداختن به مشکل فساد، حکومت را تقویت کرده و موقعیت مناسبی برای سرمایه گذاری های خصوصی ایجاد می کند و این راه حل توسعه ی پایدار اقتصادی در این گونه بازار های در حال رشد است.
سؤال: به گفته ی MCC ، مبارزه با فساد محور اصلی مبارزه با فقر است. چه ارتباطی میان فساد و فقر وجود دارد؟
دانیلوویچ: فساد باعث کاهش سرمایه گذاری است، هزینه ها را بالا می برد، میزان تولید را تنزل می دهد، ازنهاد های دولتی سلب اطمینان می کند، نرخ بهره را افزایش می دهد، رشد و توسعه ی شرکت های کوچک و متوسط را محدود می کند، مدیریت مالی دولت را تضعیف می کند، و منجر به پیامد هایی در زمینه ی بهداشت و آموزش و پرورش می شود. فساد با منحرف کردن هزینه های دولت به نفع ثروتمندان و افراد با نفوذ، ادارات مالیاتی و گمرکات را تضعیف کرده و سیستم های مالیاتی را عقب نگه می دارد، نپرداختن مالیات را تشویق می کند و ارزش دارایی افراد فقیر برای درخواست وام را کاهش می دهد. بانک جهانی فساد را " تنها مانع بزرگ در راه توسعه ی اقتصادی و اجتماعی" می داند.
سؤال: آیا هیچ کشوری هست که شما مایل باشید به خاطر گام های بلندی که در جهت مبارزه با فسادبرداشته از آن یاد کنید؟ این کشور ها از چه طریق به اهداف خودشان دست یافتند؟
دانیلوویچ: گرجستان از زمانی که به عنوان یکی از کشور های واجد شرایط برای دریافت کمک های مؤسسه ی ما شناخته شد، اقدامات مهمی در این راه کرده. و این اقدامات ، به تشخیص مؤسسه ی کنترل فساد بانک جهانی ، مورد قبول واقع شده اند: از 36 صدیک در سال 2004 ، به 78 صدیک در سال 2005 .
در سال 2002 ، حدود 37 در صد از شرکت های گرجستان گزارش می دادند که غالبا ً برای پیشبرد کا رها " مبالغی پول اضافه" باید پرداخت می شد. این عدد، در سال 2005 به 7 در صد تقلیل یافت. مالیات رشوه [رشوه به منزله ی بخشی از هزینه ی سالانه] از حدود 2,7 در صد در سال 2002 ، به 0,5 در صد در سال 2005 رسیده است. دولت گرجستان تعداد بی شماری از مقامات فاسد را دستگیر کرده ، تسهیلاتی برای تحت پیگرد قانونی قرار دادن بسیاری از موارد ایجاد نموده، 15000 تن از مأموران سرسپرده ی پلیس را اخراج کرده، حقوق 10,000 تن از مستخدمان دولت را، برای جلوگیری از گرفتن مبالغ ناچیز حق و حساب، افزایش داده و مدیریت مالی دولت را از طریق مبنا قرار دادن هزینه های میان مدت و تخصیص فقط یک خزانه برای دولت مرکزی، اعتلا بخشیده است. نشریه ی تجارت و کسب و کار در سال2006 بانک جهانی گزارش می دهد که گرجستان یکی از جسور ترین کشور های اصلاح طلب جهان است: " قانون جدید ارائه ی مجوز، تعداد فعالیت های مجاز را از 909 ، به تعداد 159 کاهش داد. یک اداره ی واحد برای پرسشنامه های مربوط به مجوز ایجاد شد، به این ترتیب، شرکت ها همه ی مدارک لازم را به یک محل واحد تحویل می دادند و تأییدیه اداره ی دیگری را لازم نداشتند. ساده کردن کد مالیاتی، باعث شد 12 مالیات از 21 مالیات کاهش یابد. و مدت زمان ثبت املاک ، 75 در صد کاهش یافت و هزینه آن نیز 70 در صد کاهش پیدا کرد. IFC [مؤسسه ی بین المللی مالی]، اعلام کرد که گرجستان نمونه ی دیگری از اصلاحاتی است که می توان به اقدامات MCC مربوط دانست.
سؤال: ابتکارات عمل در مورد اقدامات علیه فساد چه طور اندازه گیری می شود؟ مثلا ً وقتی کشور ها شروع به گام برداشتن در این راه می کنند آیا ملاک و ضابطه ای برای ارزیابی اقدامات آن ها وجود دارد؟ و این که آن ملاک یا ضابطه کدام است؟
دانیلوویچ: شیوه های متفاوتی برای ارزیابی مؤثر بودن اقدامات آن ها هست. یکی از این شیوه ها نظر سنجی است که می تواند با شرکت ها، شهروندان و مقامات دولت صورت بگیرد و از آن ها در مورد تجربه هایشان با فساد سؤال شود. یک روش دیگر ارزش یابی قدرت ساختار قانونی ضد فساد است. حتا می توان تمایل دولت به انجام تحقیقات و تحت تعقیب قرار دادن موارد فساد را سنجید.
در وهله ی اول، MCC برای سنجش میزان فساد، به فهرست مؤسسه ی بانک جهانی[WBI] مراجعه می کند . این فهرست ، بسته به امکانات موجود در کشور های مختلف، از 21 منبع اطلاعاتی استفاده می کند. یکی از امتیازات این فهرست این است که تجربیات افراد و شرکت ها را در رابطه با فساد می سنجد. این برای دولت اطلاعاتی دست اول آن هم از سوی کسانی که در جریان واقعی کار قرار دارند تأمین می کند.
مثلا ً یکی از منابعی که مؤسسه ی بانک جهانی از آن استفاده می کند بارومتر فساد جهانی شفافیت بین الملل است. در اندونزی که فساد، سال هاست بخش دولتی را مانند خوره از میان برده، گویی دولت بالاخره به فکر چاره افتاده است و این را می توان از روی نظرسنجی شفافیت بین الملل دریافت. طبق بارومتر سال 2005 فساد جهانی، 81 در صد از اهالی اندونزی عقیده دارند که در سه سال آینده فساد کاهش خواهد یافت. از تعداد 69 کشوری که مورد نظر سنجی قرار گرفتند، اندونزی تنها کشوری بود که در مورد اقدامات ضد فساد دولت نظری خوشبینانه داشت.
سؤال: "تأثیر MCC " که شما در بسیاری از سخنرانی های خود راجع به آن صحبت کرده اید چیست؟
دانیلوویچ: ملاک گزینش MCC ، انگیزه ایست برای کشور هایی که اصلاحات را اعمال می کنند، که در غیر این صورت دست به اصلاحاتی که آن ها را برای دریافت کمک هزینه از سوی MCC واجد شرایط کند، نمی زدند. کشور ها قبول کرده اند که در مقررات، سیاست ها و قانونگذاری خود تجدید نظر کرده و با این کار، به بهبود حکومت ، مبارزه با فساد، سرمایه گذاری در امور بهداشت و آموزش و پرورش، و در پیش گرفتن اصلاحات بزرگ و کوچک ، کمک کنند. ما این محرک را "تأثیرMCC " نامیده ایم و کاملا ً هم مستند است.
طبق طرح تجارت، در مؤسسه ی مال بین المللی، 24 کشور علنا ً از MCC ، به منزله ی اولین انگیزه ی آن ها برای تلاش در بهبود جو تجاری خود نام بردند. به عقیده ی IFC ، این اصلاحات " از ربع تا نیم درصد رشد را در کشور های در حال توسعه باعث می شود."
کمیته های میان وزیران و هیئت های ریاست جمهوری تا به حال در بیش از دوازده کشور، برای یافتن استراتژی های مناسب اصلاحات که با ضوابط ما همخوانی داشته باشد، تشکیل شده . رییس جمهور ها و وزیران به ما مراجعه می کنند، به ما می نویسند و از سفیران ما در این زمینه سؤال می کنند، "چه اصلاحاتی باید صورت بگیرد تا ما شرایط لازم برای دریافت کمک های مالی MCC را کسب کنیم؟"
این اصلاحات حاوی منافعی محسوس است.
دولت السالوادور، با الهام از MCA ، 115 روز برای شروع یک کسب و کار را به 26 روز تقلیل داد، و به این ترتیب یک افزایش 500 در صدی در ثبت تجارت پیدا کرده و نیز رضایت مشتریان از 32 در صد به 87 درصد افزایش یافت.
دولت جمهوری دومنیکن هم از عضویت در MCA، بسیار بهره مند شد و برای رفع ضعف های کاری خود سه گروه شغلی تعیین نمود: حکومت منصفانه، سرمایه گذاری در مردم، و آزادی اقتصادی. تمیستوکلس مونتاس ، مشاور فنی رییس جمهور در مورد ضابطه ی گزینش MCA، اظهار داشت: " ما به استقبال این اهداف می رویم چون کار صحیح همین است. این اهداف میراثی است که دولت برای مردم دومنیکن از خود به جای می گذارد." دولت برنامه ریزی کرده که یک برنامه ی کاری تدارک ببیندو تارنمای MCA – دومنیکن را برای تأکید بر اقداماتی که جهت کسب شرایط لازم برای عضویت در این مؤسسه در پیش رو قرار داده، افتتاح نماید. اخیرا ً دولت اعلام کرده برای کسب شرایط عضویت، دست به عملیاتی برای ریشه کن کردن بیماری سرخک میان یک جمعیت 5 میلیون نفری خواهد زد.
در اندونزی، سری مولیانی ایندراواتی ، وزیر دارایی، بار ها تکرار کرده است که موضوع مهم مهر تأیید MCA است که سرمایه گذاران خصوصی را جذب می کند. او می گوید، " موضوع پول نیست. موضوع این است که آن چه ما می کنیم مورد تأیید قرار بگیرد." امسال، در یک اقدام بی سابقه، رییس جمهور فیلیپین، گلوریا ماکاپاگال-آرویو برنامه ی آغازین 20 میلیون دلاری MCC را با 19 میلیون دلار کمک هزینه ی مبارزه با فساد را با هم یکی کرد. اعلام برنامه ی آغازین MCA به فیلیپین در مبارزه با فساد قدرتی تازه بخشیده است.
روی هم رفته، در زمینه ی توسعه، کشور های دیگری که کمک های مالی می کنند، از الگوی رویکرد MCC ، مبنی بر کانالیزه کردن منابع جهت کشور هایی که وارد اقدام می شوند، استفاده می کنند. علاقه ی روزافزونی میان کشور های کمک کننده برای یاری به وجود می آید و مایل هستند بدانند کدام کشور ها شرایط لازم برای دریافت این کمک ها را دارند. اگر آن ها خود، در توسعه قهرمان نباشند، با کمک به کشور های دیگر، کاری از پیش برده نمی شود.
موضوع اصلی:
تا خود، در توسعه قهرمان نباشند، کمک به کشور های دیگر، کاری از پیش نمی برد.
نشریه ی الکترونیکی آمریکا: مسائل دموکراسی
نشریه ی الکترونیکی وزارت امور خارجه ی آمریکا
سال 11، شماره 12، دسامبر 2006
